អំពីការអប់រំដ៏ចាំបាច់បែបគ្រីស្តសាសនា
GRAVISSIMUM EDUCATIONIS
ខ្ញុំប៉ូល ជាអភិបាល ជាអ្នកបម្រើនៃអ្នកបម្រើរបស់ព្រះជាម្ចាស់ រួមជាមួយអស់លោកអភិបាលដែលជួបជុំគ្នាក្នុងមហាសន្និបាតដ៏វិសុទ្ធនេះ ប្រកាសសេចក្ដីនេះ ដើម្បីឲ្យគេនឹកចងចាំរហូតតរៀងទៅ។
សេចក្តីប្រកាស
អំពីការអប់រំដ៏ចាំបាច់បែបគ្រីស្តសាសនា
បុព្វកថា
ការអប់រំមានសារៈសំខាន់យ៉ាងខ្លំាងជាទីបំផុត ក្នុងការរស់នៅរបស់មនុស្ស ហើយក៏មានឥទ្ធិពលកាន់តែខ្លាំង ឡើងៗទៅលើការអភិវឌ្ឍន៍នៃសង្គមទំនើបយើងដែរ។ ហេតុនេះហើយបានជាមហាសន្និបាតសកលយកចិត្តទុកដាក់រិះគិតអំពីការអប់រំនេះ។ តាមពិតសភាពការណ៍ជីវភាពនាបច្ចុប្បន្នកាល បណ្តាលឲ្យការអប់រំយុវជនយុវនារីនិងការអប់រំអចិន្រៃ្តយ៍របស់មនុស្សពេញវ័យ កាន់តែស្រួលនិងមានលក្ខណៈកាន់តែជាបន្ទាន់ឡើងៗទៀតផង។ មនុស្សដឹងខ្លួនអំពីកិត្តិយសដ៏ថ្លៃថ្នូររបស់ខ្លួន និងអំពីសិទ្ធិទទួលខុសត្រូវលើខ្លួនឯងកាន់តែច្បាស់ឡើងៗដែរ គេមានបំណងចង់រួមចំណែកកាន់តែសកម្មជារៀងរាល់ថ្ងៃក្នុងការរស់នៅក្នុងសង្គម ហើយជាពិសេសក្នុងការរស់នៅខាងសេដ្ឋកិច្ចនិងខាងនយោបាយទៀតដែរ។ បចេ្ចកទេសនិងការស្វែងរកតាមវិទ្យាសាស្រ្តចម្រើនឡើងយ៉ាងអស្ចារ្យ មានមធ្យោបាយថ្មីៗខាងទូរមនាគមន៍ក្នុងសង្គម ផ្តល់ឲ្យមនុស្សដែលមានពេលទំនេរកាន់តែច្រើនឡើងៗ អាចចូលទៅកាន់បេតិកភ័ណ្ឌវប្បធម៌ និងបេតិកភ័ណ្ឌខាងវិញ្ញាណរបស់មនុស្សជាតិបាន។ ដោយក្រុមមនុស្សនិងក្រុមមនុស្ស ប្រជាជននិងប្រជាជន ទាក់ទងគ្នាកាន់តែជិតស្និទ្ធឡើងៗ គេអាចជួយគ្នាទៅវិញទៅមកឲ្យចម្រើនឡើង។
ហេតុនេះហើយបានជានៅគ្រប់ប្រទេស មនុស្សខិតខំលើកស្ទួយការអប់រំឲ្យកាន់តែច្រើនឡើងជាលំដាប់។ ឯកសារជាផ្លូវការ ទទួលស្គាល់សិទ្ធិជាគ្រឹះរបស់មនុស្ស ឲ្យទទួលការអប់រំ ជាពិសេសសិទ្ធិកុមរាកុមារីៗឲ្យទទួលការអប់រំ និងសិទ្ធិឪពុកម្តាយឲ្យអប់រំកូនរបស់ខ្លួនដែរ។ ដោយចំនួនកូនសិស្សចម្រើនឡើងយ៉ាងលឿនជាលំដាប់ គេសាងសង់សាលារៀនកាន់តែច្រើនឡើងៗនៅគ្រប់ទីកន្លែង។ សាលាទាំងនោះក៏កាន់តែប្រសើរឡើងៗដែរ។ គេបង្កើតស្ថាប័នអប់រំជាច្រើនទៀតផង។ គេពិសោធន៍ការអប់រំតាមរបៀបថ្មី គេអភិវឌ្ឍវិធីអប់រំ និងវិធីបង្រៀន។ ទោះបីក្មេងៗ និងយុវជនយុវនារីមិនទាន់ទទួលការអប់រំបឋមទាំងអស់គ្នាក្ដី ហើយទោះបីមានយុវជនយុវនារីឯទៀតៗជាច្រើនខ្វះការអប់រំដ៏ពិតប្រាកដក្តី ក៏គេនៅតែខិតខំយ៉ាងល្អប្រសើរផ្តល់ផលល្អនៃការអប់រំជូនមនុស្សទាំងអស់ដែរ។ មានតែការអប់រំដ៏ពិតប្រាកដទេ ដែលធ្វើឲ្យសេចក្ដីពិតនិងសេចក្ដីស្រឡាញ់ចម្រើនឡើងបាន។
ប៉ុន្តែ ព្រះសហគមន៍ជាមាតាដ៏វិសុទ្ធរបស់យើង ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ថែទាំជីវិតមនុស្សទាំងស្រុង សូម្បីតែកង្វល់ខាងលោកីយ៍របស់គេ ក៏ព្រះសហគមន៏ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ដែរ (ពន្លឺ ១៧) ព្រោះកង្វល់ទាំងនោះជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងទិសដៅនៃជីវិតមនុស្ស តាមព្រះជាម្ចាស់បានត្រាស់ហៅ។ ទិសដៅជីវិតមនុស្សហួសពីលោកីយ៍នេះ។ ធ្វើដូច្នេះ ទើបព្រះសហគមន៍អាចបំពេញបេសកកម្មប្រកាសអំពីគម្រោងការនៃការសង្គ្រោះឲ្យមនុស្សទាំងអស់បាន ព្រមទាំងប្រមូលអ្វីៗទាំងអស់ក្នុងអង្គព្រះគ្រីស្តដែរ។ ព្រះអម្ចាស់ដែលតែងតាំងព្រះសហគមន៍បានផ្ញើទុកបេសកកម្មនេះមកព្រះសហគមន៍។ ហេតុនេះហើយបានជាព្រះសហគមន៍ មានតួនាទីអភិវឌ្ឍការអប់រំឲ្យចម្រើនឡើង។ មហាសន្និបាតសូមប្រកាសគោលការណ៍ជាមូលដ្ឋានរបស់ការអប់រំបែបគ្រីស្តសាសនា ជាពិសេស អំពីអ្វីៗដែលទាក់ទិននឹងការសិក្សា។ ក្រោយពីមហាសន្និបាតចប់សព្វគ្រប់ហើយ ត្រូវបង្កើតគណៈកម្មាធិការមួយពិសេស ដើម្បីលាតត្រដាងគោលការណ៍ទាំងនោះយ៉ាងពិស្តារ។ ក្រុមអភិបាលនៅប្រទេសនីមួយៗត្រូវយកចិត្តទុក ដាក់អនុវត្តតាមគោលការណ៍ទាំងនោះ ដោយគិតគូរដល់សភាពការណ៍នៅក្នុងប្រទេសរបស់អស់លោក។
១-សិទ្ធិជាទូទៅឲ្យទទួលការអប់រំ
មនុស្សគ្រប់ៗរូប ទោះជាជាតិណា មានអាយុ ឬមានលក្ខណៈបែបណាក៏ដោយ ក៏មានសិទ្ធិទទួលការអប់រំ ស្របតាមឧបនិស័យរបស់ខ្លួន ស្របតាមទេពកោសល្យ តាមភេទ តាមវប្បធម៌ និងតាមប្រពៃណីជាតិរបស់ខ្លួន។ សិទ្ធិនេះមិនអាចដកចេញបាន ព្រោះមកពីតម្លៃដ៏ថ្លៃថ្នូររបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ។ ការអប់រំនេះក៏ត្រូវនាំឲ្យមនុស្សអាចផ្លាស់ប្តូរយោបល់ជាមួយប្រជាជាតិឯទៀតៗដូចបងប្អូន ដើម្បីជួយឲ្យមនុស្សរួបរួមគ្នាជាធ្លុងតែមួយយ៉ាងពិតប្រាកដ និងដើម្បីកសាងសន្តិភាពក្នុងពិភពលោកទៀតផង។
ការអប់រំដ៏ពិតប្រាកដ មានគោលដៅអប់រំបុគ្គលម្នាក់ៗ ដោយនឹកដល់ទិសដៅដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតរបស់ខ្លួន និងនឹកដល់ប្រយោជន៍ក្រុមផ្សេងៗដែលអ្នកនោះជាសមាជិក។ នៅពេលគេពេញវ័យហើយ គេនឹងបំពេញសកម្មភាពរបស់ខ្លួនបម្រើក្រុមទាំងនោះ។
ហេតុនេះ ត្រូវអប់រំក្មេងៗនិងយុវជនយុវនារី ដោយគិតគូរដល់ចិត្តសាស្រ្ត ដល់គរុកោសល្យ និងដល់របៀបបង្រៀនដែលតែងតែចម្រើនឡើងតាមលំដាប់លំដោយ គឺត្រូវជួយក្មេងៗនិងយុវជនយុវនារីឲ្យពង្រីកសម្បទាទាំងខាងរូបកាយ ទាំងខាងសីលធម៌ ទាំងខាងប្រាជ្ញាយ៉ាងសុខដុមរមនា និងណែនាំឲ្យគេយល់កាន់តែច្បាស់អំពីការទទួលខុសត្រូវ។ ត្រូវខិតខំបង្ហាត់គេដោយឥតឈប់ឈរឲ្យណែនាំការរស់នៅផ្ទាល់ខ្លួនយ៉ាងល្អប្រសើរ និងឲ្យគេមានសេរីភាពដ៏ពិតប្រាកដ ទាំងពុះពារឧបសគ្គទាំងអស់ដោយចិត្តក្លាហាន និងចិត្តទូលាយ។
សូមអប់រំក្មេងៗនិងយុវជនយុវនារីអំពីរឿងភេទ ដោយគិតដល់តម្លៃដ៏ប្រសើរល្អរបស់ភេទ និងដោយប្រុងប្រយ័ត្ន ស្របតាមតែវ័យរបស់គេដែលចម្រើនតាមលំដាប់។ លើសពីនេះទៅទៀត ត្រូវអប់រំគេឲ្យចេះរស់នៅក្នុងសង្គម គឺឲ្យគេស្គាល់យ៉ាងសមរម្យនូវបច្ចេកទេសដ៏ចាំបាច់នៃការរស់នៅក្នុងសង្គម។ ធ្វើដូច្នេះ គេអាចចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងក្រុមនានាដែលជាផ្នែកនៃសហគមន៍មនុស្សលោក។ គេក៏ចេះសន្ទនាជាមួយអ្នកដទៃ និងសុខចិត្តសហការដើម្បីជាប្រយោជន៍រួម ដោយចិត្តរីករាយ។
មហាសន្និបាតក៏ប្រកាសតាមរបៀបដដែលថា ក្មេងៗនិងយុវជនយុវនារីមានសិទ្ធិឲ្យមានគេដាស់តឿនឲ្យចេះថ្លឹងថ្លែងយ៉ាងត្រឹមត្រូវអំពីតម្លៃដ៏ថ្លៃថ្នូរខាងសីលធម៌ ដោយមានមនសិការទៀងត្រង់ ព្រមទាំងឲ្យសុខចិត្តអនុវត្តតាមដោយចិត្តស្មោះនិងដោយខ្លួនឯង។ ក្មេងៗនិងយុវជនយុវនារីមានសិទ្ធិស្គាល់ ហើយស្រឡាញ់ព្រះជាម្ចាស់កាន់តែខ្លាំងឡើងៗទៀតផង។ ហេតុនេះហើយបានជាមហាសន្និបាតទទូចសូមឲ្យអស់លោកអ្នកដែលគ្រប់គ្រងប្រជាជន នានា និងអស់លោកអ្នកដែលណែនាំការអប់រំ សូមកុំឲ្យយុវជនយុវនារីបាត់បង់សិទ្ធិដ៏សក្ការៈនេះជាដាច់ខាត។ មហាសន្និបាតក៏ដាស់តឿនបុត្រធីតានៃព្រះសហគមន៍ ឲ្យជួយក្នុងគ្រប់វិស័យនៃការអប់រំដោយចិត្តទូលាយ ជាពិសេស ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងឆាប់រហ័សនូវលទ្ធផលដ៏ល្អនៃការអប់រំ និងនៃការបង្រៀនយ៉ាងសមរម្យ ដល់មនុស្សទាំងអស់ក្នុងពិភពលោក ទាំងមូល។
២-ការអប់រំបែបគ្រីស្តសាសនា
គ្រីស្តបរិស័ទទាំងអស់មានសិទ្ធិទទួលការអប់រំបែបគ្រីស្តសាសនា ព្រោះគេជាសត្វលោកថ្មី គេបានកើតជាថ្មី ដោយទឹកនិងដោយព្រះវិញ្ញាណ គេមានឈ្មោះជាបុត្រធីតារបស់ព្រះជាម្ចាស់ ហើយគេពិតជាបុត្រធីតាព្រះអង្គមែន។ ការអប់រំបែបគ្រីស្តសាសនា មិនគ្រាន់តែមានគោលដៅផ្តល់ឲ្យក្មេងនិងយុវជនយុវនារីជាបុគ្គលពេញវ័យដូចមានចែងខាងលើទេ តែចំពោះអ្នកដែលទទួលអគ្គញ្ញាជ្រមុជទឹក ការអប់រំបែបគ្រីស្តសាសនាមានគោលដៅណែនាំឲ្យគេទទួលចំណេះបន្តិចម្តងៗអំពីគម្រោងការដ៏អស្ចារ្យនៃការសង្រ្គោះ និងឲ្យគេដឹងខ្លួនកាន់តែច្បាស់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ អំពីជំនឿ ជាព្រះអំណោយទានដែលគេបានទទួលនោះ។ ការអប់រំបែបគ្រីស្តសាសនាមានគោលដៅឲ្យគេបង្ហាត់ខ្លួនឲ្យក្រាបប្រណិប័តន៍ព្រះជាម្ចាស់ជាព្រះបិតា តាមព្រះវិញ្ញាណនិងសេចក្ដីពិត (យហ ៤, ២៣) ជាពិសេសដោយគេចូលក្នុងពិធីបុណ្យនានា។ មានគោលដៅឲ្យគេប្រែចិត្តគំនិតដើម្បីណែនាំការរស់នៅដោយផ្ទាល់ខ្លួនស្របតាមឋានៈរបស់ខ្លួនជាមនុស្សថ្មី ដោយសេចក្តីសុចរិតនិងបែបវិសុទ្ធមកពីសេចក្តីពិត (អភ ៤,២២-២៤)។ ធ្វើដូច្នេះ គេទៅជាមនុស្សដ៏ពេញលក្ខណៈនោះ ពេញវ័យឡើង ទៅដល់កម្ពស់របស់ព្រះគ្រីស្តដែលបំពេញអ្វីៗទាំងអស់ (អភ ៤,១៣)។ គេក៏អាចរួមកម្លាំងធ្វើឲ្យព្រះកាយដ៏អាថ៌កំបាំងរបស់ព្រះគ្រីស្តចម្រើនឡើងបាន។ លើសពីនេះទៅទៀត គេដឹងខ្លួនអំពីឧបនិស័្សយរបស់ខ្លួនតាមព្រះជាម្ចាស់ត្រាស់ហៅគេ។ គេធ្លាប់ផ្តល់សក្ខីភាពអំពីសេចក្ដីសង្ឃឹមដែលស្ថិតនៅក្នុងគេ (១សល ៣,១៥) គេក៏ជួយប្រែពិភពលោកតាមព្រះហឫទ័យព្រះគ្រីស្តដែរ។ ក្នុងការប្រែនេះ គេយកអ្វីៗដែលមានតម្លៃធម្មតា បញ្ចូលក្នុងទស្សនៈអំពីមនុស្សទាំងស្រុងដែលព្រះគ្រីស្តបានរំដោះ គេក៏អាចរួមកម្លាំង ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់សង្គមទាំងមូល (ពន្លឺ ៣៦)។ ហេតុនេះហើយបានជាមហាសន្និបាតរំឭកអស់គង្វាលអំពីភារកិច្ចដ៏ធ្ងន់ធ្ងររបស់ខ្លួន គឺប្រើគ្រប់មធ្យោបាយឲ្យគ្រីស្តបរិស័ទទាំងអស់ ជាពិសេសយុវជនយុវនារីដែលជាទីសង្ឃឹមនៃព្រះសហគមន៍ (អភិបាល ១២-១៤) ទទួលការអប់រំបែបគ្រីស្តសាសនានោះ។
៣-អ្នកទទួលខុសត្រូវលើការអប់រំ
ឪពុកម្តាយមានភារកិច្ចដ៏ធ្ងន់ធ្ងរបំផុតអប់រំកូនរបស់គាត់ ព្រោះគាត់បានផ្តល់ជីវិតឲ្យកូន។ ហេតុនេះ ត្រូវទទួលស្គាល់ឪពុកម្តាយទុកជាអ្នកអប់រំមុនគេ ហើយសំខាន់ជាងគេ។ ឪពុកម្តាយមានមុខងារអប់រំកូនយ៉ាងសំខាន់បំផុត ប្រសិនបើគាត់មិនអប់រំកូនទេ ស្ទើរតែគ្មាននរណាអាចអប់រំជំនួសបាន។ ឪពុកម្តាយមានភារកិច្ចបង្កើតបរិយាកាសក្នុងក្រុមគ្រួសារ ដែលជួយការអប់រំរួមរបស់កូនៗ ទាំងក្នុងឋានៈជាបុគ្គលម្នាក់ៗ ទាំងក្នុងឋានៈជាសមាជិកនៃសង្គម ដោយមានសេចក្តីស្រឡាញ់និងគោរពព្រះជាម្ចាស់និងមនុស្សណែនាំ។ ហេតុនេះក្រុមគ្រួសារជាសាលារៀនទីមួយដែលអប់រំព្រហ្មវិហារធម៌ដែលគ្រប់សង្គមត្រូវការ។ ប៉ុន្តែ ក្រុមគ្រួសារគ្រីស្តបរិស័ទបានទទួលព្រះអំណោយទាននិងកាតព្វកិច្ចជាច្រើននៅពេលគេទទួលអគ្គសញ្ញាអាពាហ៍ពិពាហ៍។ ក្នុងក្រុមគ្រួសារនោះ កូនៗតាំងពីអាយុខ្ចីជាងគេ ត្រូវទទួលការអប់រំបង្ហាត់ខ្លួនឲ្យស្គាល់ព្រះជាម្ចាស់ និងគោរពបម្រើព្រះអង្គ ព្រមទាំងឲ្យស្រឡាញ់អ្នកដទៃ ស្របតាមជំនឿដែលគេបានទទួលនៅពេលទទួលអគ្គសញ្ញាជ្រមុជទឹក។ ក្នុងក្រុមគ្រួសារ កូនៗធ្វើបទពិសោធន៍ដើមដំបូង អំពីព្រះសហគមន៍ និងអំពីការរស់នៅក្នុងសង្គមដែលមានលក្ខណៈជាមនុស្សយ៉ាងពិតប្រាកដ។ ដោយក្រុមគ្រួសារ កូនៗចូលរួមក្នុងសហគមន៍មនុស្ស និងក្នុងប្រជារាស្រ្តរបស់ព្រះជាម្ចាស់បន្តិចម្តងៗ។ ហេតុនេះ សូមអ្នកជាឪពុក ជាម្តាយយល់ដឹងយ៉ាងជាក់ច្បាស់ថា ក្រុមគ្រួសារជាគ្រីស្តបរិស័ទដ៏ពិតប្រាកដមានសារៈសំខាន់ជាខ្លាំង ដើម្បីឲ្យប្រជារាស្រ្តរបស់ព្រះជាម្ចាស់រស់នៅ និងចម្រើនឡើង (ពន្លឺ ១១ និង ៣៥)។
បន្ទុកអប់រំកូនៗ មុនដំបូងជាភារកិច្ចរបស់ក្រុមគ្រួសារ ប៉ុន្តែត្រូវសង្គមទាំងមូលជួយផងដែរ។ ឪពុកម្តាយមាន សិទ្ធិ ហើយអ្នកអប់រំកូន គឺជាអ្នកដែលឪពុកម្តាយផ្ញើបន្ទុកអប់រំរបស់ខ្លួនមួយចំណែក ក៏មានសិទ្ធិដែរ។ ក៏ប៉ុន្តែ សង្គមដែលមានតួនាទីចាត់ចែងអ្វីៗតាមតម្រូវការរួម ដើម្បីជាប្រយោជន៍រួមតាមលោកីយ៍ ក៏ត្រូវទទួលខុសត្រូវនិងមានសិទ្ធិយ៉ាងច្បាស់លើការអប់រំកូនដែរ។ ក្នុងចំណោមបន្ទុកទាំងនោះ សង្គមមានភារកិច្ចលើកស្ទួយការអប់រំយុវជនយុវនារី តាមរបៀបជាច្រើន។ សង្គមធានារ៉ាប់រងភារកិច្ចនិងសិទ្ធិឪពុកម្តាយនិងរបស់អ្នកឯទៀតៗ ដែលចូលរួមក្នុងការអប់រំ។ សង្គមក៏ជួយអ្នកទាំងនោះតាមគោលដៅនោះ។ តាមគោលការណ៍ «អ្នកធំជួយជំនួសអ្នកតូចតែនៅពេលគេធ្វើមិនកើត» ប្រសិនបើឪពុកម្តាយមិនបំពេញមុខងាររបស់ខ្លួន ឬប្រសិនបើក្រុមឯទៀតៗមិនជួយទេនោះ គឺសង្គមត្រូវធានារ៉ាប់រងការអប់រំជំនួស ទាំងគិតគូរអំពីបំណងប្រាថ្នាឪពុកម្តាយដែរ។ លើសពីនេះទៅទៀត សង្គមត្រូវសាងសង់សាលារៀន និងស្ថាប័នអប់រំផ្ទាល់ តាមតែប្រយោជន៍រួមទាមទារឲ្យសងនោះ។
ព្រះសហគមន៍ក៏ជាប់ទាក់ទិនយ៉ាងពិសេសនឹងបន្ទុកអប់រំទាំងនោះ ព្រោះថា ព្រះសហគមន៍ក៏ជាសង្គមម្យ៉ាងដែរ ហេតុនេះត្រូវទទួលស្គាល់ថា ព្រះសហគមន៍មានសមត្ថភាពក្នុងវិស័យអប់រំនោះ។ ជាពិសេស ព្រះសហគមន៍មានបន្ទុកប្រកាសអំពីមាគ៌ាឆ្ពោះទៅកាន់ការសង្គ្រោះដល់មនុស្សលោក ហើយមានបន្ទុកចែកចាយព្រះជន្មរបស់ព្រះគ្រីស្តឲ្យអ្នកផ្ញើជីវិតលើព្រះអង្គ ព្រមទាំងយកចិត្តទុកដាក់ឥតឈប់ឈរ ជួយឲ្យគេទៅដល់ជីវិតក្នុងអង្គព្រះគ្រីស្តនោះបានពេញលក្ខណៈ។ ហេតុនេះហើយបានជាព្រះសហគមន៍ក្នុងឋានៈជាមាតា មានភារកិច្ចធានារា៉ប់រងការអប់រំបុត្រធីតារបស់ខ្លួន ដែល ណែនាំការរស់នៅរបស់គេ ដោយឲ្យមានគោលគំនិតរបស់ព្រះគ្រីស្តជ្រួតជ្រាបក្នុងចិត្តគំនិតគេ។ នៅពេលជាមួយគ្នា នេះ ព្រះសហគមន៍ក៏សុខចិត្តរួមសហការជាមួយមនុស្សទាំងអស់ លើកស្ទួយតម្លៃដ៏ថ្លៃថ្នូររបស់បុគ្គលម្នាក់ៗឲ្យបានពេញលក្ខណៈ ហើយរកប្រយាជន៍សង្គមនៅលើផែនដីនេះ ព្រមទាំងកសាងពិភពលោកដែលកាន់តែប្រកបដោយលក្ខណៈជាមនុស្សជាលំដាប់។
៤-ព្រះសហគមន៍មានមធ្យោបាយផ្សេងៗដើម្បីអប់រំតាមគ្រីស្តសាសនា
ក្នុងកិច្ចការបំពេញបន្ទុកអប់រំរបស់ខ្លួន ព្រះសហគមន៍ខិតខំប្រើប្រាស់គ្រប់មធ្យោបាយដ៏សមគួរ តាមតម្រូវការ ជាពិសេសយកចិត្តទុកដាក់ប្រើមធ្យោបាយរបស់ខ្លួនផ្ទាល់។ មធ្យោបាយទីមួយ គឺអប់រំជំនឿ (អភិបាល ១៣ និង១៤) ដែលបំភ្លឺនិងពង្រឹងជំនឿ ចិញ្ចឹមជីវិតតាមគោលគំនិតរបស់ព្រះគ្រីស្ត ហើយណែនាំគេឲ្យចូលរួមយ៉ាងសកម្មនិងដោយដឹងខ្លួនក្នុងគម្រោងការដ៏អស្ចារ្យនៃពីធីបុណ្យ (ពិធី ១៤) ព្រមទាំងដាស់តឿនគេឲ្យបំពេញកិច្ចការជាគ្រីស្តទូតទៀតផង។ ក៏ប៉ុន្តែព្រះសហគមន៍ក៏យកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំងនឹងមធ្យោបាយអប់រំឯទៀតៗ មានមធ្យោបាយទំនាក់ទំនងក្នុងសង្គមជាដើម (ទរ១៣និង១៤) មានអង្គការផ្សេងៗ ដែលមានគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ទាំងកាយ ទាំងវិញ្ញាណ មានចលនាយុវជនយុវនារី ហើយជាពិសេសមានសាលារៀនទៀតផង។ មធ្យោបាយអប់រំទាំងនោះជាបេតិកភ័ណ្ឌរួមនៃមនុស្សជាតិ ដែលអាចជួយអប់រំវិញ្ញាណនិងចិត្តមនុស្ស។ ព្រះសហគមន៍ក៏ខិតខំយកគោលគំនិតរបស់ខ្លួនមកជ្រួតជ្រាបមធ្យោបាយអប់រំទាំងនោះ និងលើកយកឲ្យមានកម្រិតខ្ពស់។
៥-សារៈសំខាន់នៃសាលារៀន
សាលារៀនមានសារៈសំខាន់យ៉ាងពិសេស ក្នុងចំណោមមធ្យោបាយអប់រំឯទៀតៗទាំងអស់។ តាមបេសកកម្មរបស់ខ្លួន សាលារៀនជាកន្លែងព្យាយាមអភិវឌ្ឍសម្បទាខាងប្រាជ្ញា។ នៅពេលជាមួយគ្នានេះ សាលារៀនជួយបង្ហាត់កូនសិស្សឲ្យចេះវិនិច្ឆ័យថ្លឹងថ្លែងតម្លៃនៃអ្វីទាំងអស់ និងណែនាំគេឲ្យចូលក្នុងបេតិកភណ្ឌ័វប្បធម៌ ជាកេរមរតកពីដូនតាមក។ សាលារៀនលើកស្ទួយឲ្យកូនសិស្សយល់អំពីអ្វីៗដែលជាតម្លៃប្រចាំការរស់នៅ ព្រមទាំងរៀបចំគេឲ្យមានអាជីវកម្មនៅពេលក្រោយ។ សាលារៀនជួយបង្កើតឲ្យកូនសិស្សដែលមានចរិតលក្ខណៈ និងឋានៈវណ្ណប្លែកពីគ្នាក្នុងសង្គម រួបរួមជាមិត្តភ័ក្តិ និងណែនាំគេឲ្យយល់ចិត្តគំនិតគ្នាទៅវិញទៅមក។ លើសពីនេះទៅទៀត សាលារៀនហាក់ដូចជាមណ្ឌលមួយ គឺក្រុមគ្រួសារនានា លោកគ្រូអ្នកគ្រូ ក្រុមផ្សេងៗដែលកើតមកដើម្បីអភិវឌ្ឍជីវិតវប្បធម៌ ជីវិតប្រជាពលរដ្ឋ និងជីវិតសាសនា សង្គមស៊ីវិល និងសហគមន៍មនុស្សទាំងមូល អាចជួបជុំគ្នាដើម្បីចែកចាយខុសត្រូវក្នុងការចាត់ចែង និងការចម្រើននៃសាលារៀននោះ។
អស់អ្នកដែលអប់រំកូនសិស្សតាមសាលារៀន គឺជួយមាតាបិតាឲ្យបំពេញភារកិច្ចរបស់ខ្លួន និងជាតំណាង សហគមន៍មនុស្ស ពិតជាបំពេញមុខងារដ៏ប្រសើរ ប៉ុន្តែជាមុខងារដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ តាមព្រះជាម្ចាស់ត្រាស់ហៅឲ្យបំពេញនោះ។ អ្នកបំពេញមុខងារនេះ ត្រូវមានគុណសម្បត្តិពិសេស ខាងផ្លូវចិត្ត និងខាងផ្លូវវិញ្ញាណ ត្រូវទទួលការអប់រំដោយ យកចិត្តទុកដាក់ជាទីបំផុត និងត្រូវមានសម្បទាឲ្យផ្លាស់ប្រែជាថ្មីដោយឥតឈប់ឈរ និងសម្រាប់ខ្លួនតាមតម្រូវការ ជានិច្ច។
៦-ភារកិច្ចនិងសិទ្ធិមាតាបិតា
មាតាបិតាមានភារកិច្ចនិងសិទ្ធិអប់រំកូនរបស់ខ្លួន ជាសិទ្ធិដើមដំបូងមុនគេ ដែលដកចេញពីគាត់មិនបានជាដាច់ខាត។ ហេតុនេះហើយបានមាតាបិតាមានសេរីភាពយ៉ាងពិតប្រាកដក្នុងការជ្រើសរើសសាលារៀនសម្រាប់កូនរៀន។ រដ្ឋអំណាចមានតួនាទីការពារ និងរក្សាសិទ្ធិសេរីភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ ហេតុនេះ រដ្ឋអំណាចត្រូវទទួលខុសត្រូវលើ យុត្តិធម៌ដោយចែកចាយធនធានសាធារណៈ តាមរបៀបដែលមាតាបិតាមានសិទ្ធិសេរីភាពដ៏ពិតប្រាកដក្នុងជម្រើសសាលារៀនសម្រាប់កូន តាមមនសិការរបស់ខ្លួន។
រដ្ឋអំណាចក៏មានតួនាទីប្រុងប្រយ័ត្នឲ្យប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់មានលទ្ធភាពអាចទទួលចំណែកយ៉ាងពិតប្រាកដនៃផលដ៏ល្អនៃវប្បធម៌ និងរៀបចំខ្លួនតាមសេចក្តីត្រូវការឲ្យបំពេញភារកិច្ច និងប្រើសិទ្ធិរបស់ខ្លួនជាប្រជាពលរដ្ឋ។ ហេតុនេះ រដ្ឋអំណាចត្រូវធានារ៉ាប់រងសិទ្ធិរបស់ក្មេងៗឲ្យទទួលការអប់រំតាមសាលារៀនយ៉ាងសមស្របតាមតម្រូវការ។ រដ្ឋអំណាចក៏ត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នឲ្យលោកគ្រូអ្នកគ្រូមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ ហើយក៏ត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នឲ្យសាលាមានកម្រិតសិក្សាល្មម ព្រមទាំងឲ្យកូនសិស្សមានសុខភាពល្អ។ ជាទូទៅ រដ្ឋអំណាចមានភារកិច្ចអភិវឌ្ឍន៍រចនាសម្ពន្ធនៃការសិក្សាទាំងមូល ដោយមិនបំភ្លេចគោលការណ៍ «អ្នកធំធ្វើការជំនួសអ្នកតូច តែនៅពេលដែលអ្នកតូចធ្វើមិនកើតប៉ុណ្ណោះ»។ ហេតុនេះត្រូវហាមមិនឲ្យនរណា ឬអង្គការណាមួយ ត្រួតលើរចនាសម្ពន្ធសិក្សាផ្តាច់មុខឡើយ។ អង្គការណា ឬក្រុមណាដែលត្រួតលើការសិក្សាផ្តាច់មុខបែបនោះ ពិតជាប្រឆាំងនឹងសិទ្ធិទាំងឡាយដែលបុគ្គលម្នាក់ៗមានតាំងពីកើតមក ហើយក៏រារាំងមិនឲ្យវប្បធម៌ចម្រើននិងត្រូវផ្សព្វផ្សាយបាន។ ការត្រួតផ្តាច់មុខបែបនេះរារាំងប្រជាពលរដ្ឋមិនឲ្យរស់នៅដោយសេចក្តីសុខសាន្ត និងជំទាស់នឹងរបៀបរស់នៅតាមបែបប្លែកៗពីគ្នា ដូចតែងតែមានក្នុងសង្គមជាច្រើននាបច្ចុប្បន្នកាល។
ហេតុនេះហើយបានជា មហាសន្និបាតដាស់តឿនគ្រីស្តបរិស័ទ ឲ្យស្ម័គ្រចិត្តជួយតាមដាននិងគាំទ្រអ្វីៗដែលពាក់ព័ន្ធនឹងកិច្ចការក្នុុងសាលារៀន មានការស្វែងរកវិធីគរុកោសល្យថ្មី និងមានការចាត់ចែងការសិក្សាឲ្យបានប្រសើរជាងពីមុន ហើយមានការហ្វឹកហ្វឺនលោកគ្រូអ្នកគ្រូដែលអាចអប់រំយុវជនយុវនារីជាដើម ជាពិសេស មានការអប់រំសីលធម៌ដែលគ្រូត្រូវអប់រំនោះ។ គេអាចជួយយ៉ាងពិសេសបាន ដោយចូលរួមក្នុងសមាគមមាតាបិតាទ្រទ្រង់សាលា។
៧-ការអប់រំសីលធម៌និងខាងសាសនានៅសាលារៀន
ព្រះសហគមន៍ដឹងខ្លួនអំពីភារកិច្ចដ៏ធ្ងន់ធ្ងររបស់ខ្លួន នឹងព្យាយាមយកចិត្តទុកដាក់អប់រំបុត្រធីតាទាំងអស់ផ្នែកខាងសីលធម៌និងខាងសាសនា។ ហេតុនេះហើយបានជាព្រះសហគមន៍ត្រូវតែមានវត្តមានដោយចិត្តស្រឡាញ់នៅក្បែរក្មេងៗជាច្រើនអនេកដែលមិនទទួលការអប់រំក្នុងសាលារៀនកាតូលិក និងជួយគេយ៉ាងពិសេស។ ព្រះសហគមន៍មានវត្តមានបែបនេះដោយលោកគ្រូអ្នកគ្រូ និងនាយកសាលារៀនផ្តល់សក្ខីភាព និងដោយមិត្តភ័ក្តិរបស់ក្មេងៗទាំងនោះបំពេញកិច្ចការជាគ្រីស្តទូត។ ព្រះសហគមន៍មានវត្តមានយ៉ាងពិសេសដោយសារបូជាចារ្យនិងគ្រីស្តបរិស័ទធម្មតា ដែលបញ្ចូនបន្តលទ្ធិអំពីការសង្រោ្គះដល់ក្មេងទាំងនោះ ដោយប្រើវិធីសមស្របតាមអាយុក្មេងៗ និងស្របតាមសភាពការណ៍ ហើយដែលជួយគេខាងផ្លូវវិញ្ញាណ ដោយបង្កើតកិច្ចផ្សេងៗស្របតាមកាលៈទេសៈនិងទីកន្លែង។
ប៉ុន្តែព្រះសហគមន៍រំឭកមាតាបិតាអំពីភារកិច្ចដ៏ធ្ងន់ធ្ងររបស់ខ្លួន ដែលត្រូវឲ្យកូនៗអាចទទួលជំនួយខាងវិញ្ញាណទាំងនោះ និងឲ្យកូនៗអាចចម្រើនឡើងបានក្នុងការអប់រំតាមឋានៈរបស់ខ្លួនជាគ្រីស្តបរិស័ទ ដូចគេចម្រើនឡើងក្នុងការសិក្សាខាងផ្លូវលោកីយ៍។ ជួនកាលត្រូវទាមទារជំនួយទាំងនោះ។ ហេតុនេះហើយបានជាព្រះសហគមន៍សរសើររដ្ឋអំណាចនិងសង្គលសីុវិលទាំងប៉ុន្មានដែលយល់ដល់លក្ខណៈសង្គមទំនើបដែលមានរបៀបរស់នៅប្លែកពីគ្នាជាច្រើន ហើយដែលជួយក្រុមគ្រួសារឲ្យផ្តល់ការអប់រំដល់កូនៗស្របតាមគោលការណ៍របស់មាតាបិតាត្រង់សីលធម៌និងសាសនា ក្នុងគ្រប់សាលារៀន។
៨-សាលារៀនកាតូលិក
ព្រះសហគមន៍សម្តែងវត្តមានរបស់ខ្លួនក្នុងវិស័យអប់រំយ៉ាងពិសេស ដោយសារសាលារៀនកាតូលិក។ សាលា រៀនកាតូលិកក៏ដូចសាលារៀនឯទៀតៗទាំងអស់ មានទិសដៅអប់រំយុវជនឲ្សស្គាល់វប្បធម៌ និងអប់រំឲ្យគេមានលក្ខណៈជាមនុស្សសុទ្ធសាធ។ លក្ខណៈពិសេសរបស់សាលារៀនកាតូលិក គឺបង្កើតបរិយាកាសប្រកបដោយសេរីភាព និងដោយសេចក្ដីស្រឡាញ់ ស្របតាមគោលគំនិតនៃដំណឹងល្អ ជូនសហគមន៍សិក្សា។ សាលារៀនកាតូលិក ក៏មានទិសដៅមួយទៀត គឺជួយធ្វើឲ្យបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់កូនជំទង់រីកចម្រើនឡើង ទាំងជួយឲ្យជីវិតថ្មីដែលគេមានតាំងពីពេលគេទទួលអគ្គសញ្ញាជ្រមុជទឹក ដុះឡើងកាន់តែខ្លាំងឡើងៗ។ សាលារៀនកាតូលិកក៏មានទិសដៅតម្រង់វប្បធម៌ទាំងមូលរបស់មនុស្សលោក ទៅតាមការប្រកាសដំណឹងល្អអំពីការសង្គ្រោះ។ ដូច្នេះពន្លឺនៃជំនឿ មុខជានឹងបំភ្លឺចំណេះចេះដឹងរបស់កូនសិស្សអំពីពិភពលោក និងអំពីជីវិត ហើយអំពីមនុស្សទៀតផង។ សាលារៀនកាតូលិកក៏ទទួលស្គាល់ការចម្រើនរបស់មនុស្សលោកសម័យទំនើបយ៉ាងសមរម្យ ហើយអប់រំកូនសិស្សឲ្យខិតខំធ្វើការប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់លោកនេះដែរ។ នៅពេលជាមួយគ្នានោះ សាលារៀនកាតូលិករៀបចំកូនសិស្សឲ្យព្រះជាម្ចាស់លាតសន្ធឹងព្រះរាជ្យរបស់ព្រះអង្គ។ ដោយគេបង្ហាត់ខ្លួនឲ្យរស់នៅតាមរបៀបជាគំរូ និងធ្វើកិច្ចការជាគ្រីស្តទូត គេដូចជាមេម្សៅនៃការសង្គ្រោះសម្រាប់មនុស្សជាតិ។
ក្នុងសភាពការណ៍យើងរស់នៅសព្វថ្ងៃ សាលារៀនកាតូលិកមានសារៈសំខាន់យ៉ាងខ្លាំង ព្រោះសាលារៀនកាតូលិកទាំងនោះ អាចជួយឲ្យប្រជារាស្រ្តរបស់ព្រះជាម្ចាស់បំពេញបេសកកម្មរបស់ខ្លួនឲ្យបានសម្រេច ព្រមទាំងអាចជួយឲ្យព្រះសហគមន៍និយាយសន្ទនាជាមួយសហគមន៍មនុស្សលោក ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់សហគមន៍ទាំងពីរ។ ហេតុនេះហើយបានជាមហាសន្និបាតប្រកាសម្តងទៀតថា ព្រះសហគមន៍មានសិទ្ធិតែងតាំងនិងណែនាំសាលារៀនគ្រប់យ៉ាងនិងគ្រប់កម្រិត ដូចក្រុមអ្នកបង្រៀនព្រះសហគមន៍ធ្លាប់ប្រកាសបញ្ជាក់ក្នុងឯកសារជាច្រើនរួចហើយ។ មហាសន្និបាតរំឭកថា សិទ្ធិនេះជាប់ពាក់ព័ន្ធជាមួយសិទ្ធិសេរីភាពនៃមនសិការរបស់មនុស្ស និងធានារ៉ាប់រងសិទ្ធិមាតាបិតា ព្រមទាំងពាក់ព័ន្ធជាមួយការចម្រើននៃវប្បធម៌ដែរ។
ប៉ុន្តែ សូមអស់លោកគ្រូអ្នកគ្រូ កុំភ្លេចថា សាលារៀនកាតូលិកអាចបំពេញតួនាទីតាមគោលដៅ និងតាមគម្រោងការរបស់ខ្លួនបាន អាស្រ័យតែលើលោកគ្រូអ្នកគ្រូតែម្តង។ ហេតុនេះសូមយកចិត្តទុកដាក់ហ្វឹកហ្វឺនលោកគ្រូអ្នកគ្រូយ៉ាងពិសេស ឲ្យមានចំណេះចេះដឹងទាំងខាងផ្លូវលោក ទាំងខាងផ្លូវសាសនា ដោយមានសញ្ញាប័ត្រតាមសមគួរ ព្រមទាំងឲ្យគេចេះបង្រៀនតាមគរុកោសល្យ ស្របតាមអ្វីដែលមានរកឃើញថ្មីៗនោះ។ សូមលោកគ្រូអ្នកគ្រូរួបរួមគ្នា និងរួបរួមជាមួយសិស្សានុសិស្សរបស់ខ្លួនដោយចំណងនៃសេចក្ដីស្រឡាញ់។ សូមឲ្យគំនិតជាគ្រីស្តទូតជ្រួតជ្រាបក្នុងចិត្តគំនិតលោកគ្រូអ្នកគ្រូ ដើម្បីឲ្យគេផ្តល់សក្ខីភាពថ្វាយព្រះគ្រីស្តជាព្រះបរមគ្រូ ដោយការរស់នៅនិងដោយការបង្រៀនរបស់ខ្លួន។ សូមអស់លោកអ្នករួមសហការគ្នា ជាពិសេសសហការជាមួយមាតាបិតារបស់សិស្ស។ ពេលលោកគ្រូអ្នកគ្រូអប់រំកូនៗ ដោយរួមជាមួយមាតាបិតា សូមចាប់អារម្មណ៍អំពីភេទកូនសិស្ស អំពីព្រះជាម្ចាស់ដែលថែរក្សាណែនាំមនុស្សលោក គឺព្រះអង្គបានត្រាស់ហៅបុរសនិងស្រ្តីឲ្យបំពេញមុខងារប្លែកៗពីគ្នាក្នុងក្រុមគ្រួសារ និងក្នុងសង្គម។ សូមលោកគ្រូអ្នកគ្រូយកចិត្តទុកដាក់ណែនាំកូនសិស្សឲ្យចេះសម្រេចសេចក្ដីនិងប្រព្រឹត្តកិច្ចការដោយខ្លួនឯងផង។ ពេលកូនសិស្សចប់ការសិក្សារួចហើយ លោកគ្រូអ្នកគ្រូក៏ត្រូវនៅទាក់ទងជាមួយគេដោយផ្តល់ពាក្យទូន្មាន និងដោយសេចក្ដីស្រឡាញ់។ លោកគ្រូអ្នកគ្រូក៏ត្រូវជួយគេដោយបង្កើតសមាគមពិសេសដែលមានគំនិតជ្រួតជ្រាបដោយវិញ្ញាណដ៏ពិតប្រាកដរបស់ព្រះសហគមន៍ទៀតផង។ មហាសន្និបាតប្រកាសថា ប្រសិនបើលោកគ្រូអ្នកគ្រូយល់ឃើញ អំពីមុខងារបង្រៀនរបស់ខ្លួនតាមបែបនេះ មុខងារជាលោកគ្រូអ្នកគ្រូពិតជាបំពេញកិច្ចការជាគ្រីស្តទូតយ៉ាងជាក់ច្បាស់មែន ជាមុខងារដ៏ចំាបាច់បំផុត និងស្របតាមសម័យឥឡូវ។ អ្នកបង្រៀនកូនៗ ពិតជាបម្រើសង្គមយ៉ាងពិតប្រាកដមែន។ មហាសន្និបាតសូមរំឭកមាតាបិតាកាតូលិកថា គាត់មានភារកិច្ចផ្ញើកូនៗឲ្យសាលារៀនកាតូលិក ប្រសិនបើគាត់អាចធ្វើបាននៅកន្លែងគាត់។ គាត់ក៏មានភារកិច្ចទ្រទ្រង់សាលារៀនកាតូលិកទាំងនោះ តាមធនធានរបស់ខ្លួន ព្រមទាំងសហការជាមួយសាលារៀនទាំងនោះ ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់កូនៗទៀតផង។
៩-មានសាលារៀនកាតូលិកប្លែកៗពីគ្នា
សូមឲ្យសាលារៀនទាំងប៉ុន្មានដែលនៅក្រោមឱវាទនៃព្រះសហគមន៍តាមបែបណាក៏ដោយ ខិតខំតោងទៅ កាន់ឧត្តមគតិនេះ ទោះបីមានសភាពកាណ៍ប្លែកៗពីគ្នាតាមកាលៈទេសៈ និងតាមកន្លែងយ៉ាងណាក៏ដោយ។ ព្រះសហគមន៍ស្រឡាញ់យ៉ាងខ្លាំងសាលារៀនទាំងប៉ុន្មានដែលទទួលកូនសិស្សដែលមិនមែនជាកាតូលិក ជាពិសេស នៅតំបន់មនុស្សភាគច្រើនមិនស្គាល់ព្រះគ្រីស្ត។
ពេលតែងតាំងនិងចាត់ចែងសាលារៀនកាតូលិក ត្រូវគិតគូរដល់តម្រូវការនៃការវិវឌ្ឍន៍នាសម័យរបស់យើងនេះ។ ដូច្នេះ ទោះបីត្រូវនៅចាប់អារម្មណ៍នឹងសាលាបឋមសិក្សា និងវិទ្យាល័យដែលជាមូលដ្ឋាននៃការអប់រំក្ដី ក៏ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់នឹងការសិក្សាតាមសភាពការណ៍បច្ចុប្បន្នទាមទារ ឧបមាថា ត្រូវការសាលាបច្ចេកទេស និងសាលាបណ្តុះបណ្តាលអាជីវកម្ម ត្រូវការគ្រឹះស្ថានសម្រាប់បង្រៀនអក្សរដល់មនុស្សពេញវ័យ គ្រឹះស្ថានពិសេសសម្រាប់ទទួលក្មេងៗអនាថាក្រៅសង្គម ត្រូវការសាលាអប់រំគ្រូដែលបង្រៀនគ្រូឲ្យចេះបង្រៀនសាសនា ឬអប់រំតាមរបៀបផ្សេងទៀត។ល។
ហេតុនេះហើយបានជាមហាសន្និបាតអញ្ជើញយ៉ាងក្លៀវក្លា អស់គង្វាលនិងគ្រីស្តបរិស័ទទាំងអស់ មិនឲ្យសំចៃកម្លាំងក្នុងការជួយសាលារៀនកាតូលិកឲ្យបំពេញបន្ទុករបស់ខ្លួនកាន់តែស្មោះជារៀងរាល់ថ្ងៃ គឺមុនដំបូងឲ្យតបឆ្លើយនឹងសេចក្ដីត្រូវការរបស់អស់អ្នកដែលគ្មានធនធាន ឬជនដែលគ្មាននរណារាប់រក គ្មានក្រុមគ្រួសារទ្រទ្រង់ ឬដែលមិនស្គាល់ជំនឿយើង។
១០-មហាវិទ្យាល័យនិងសកលវិទ្យាល័យកាតូលិក
ព្រះសហគមន៍យកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងពិសេសលើឧត្តមសិក្សា ជាពិសេសលើសកលវិទ្យាល័យនិងមហាវិទ្យាល័យ។ ព្រះសហគមន៍មានបំណងចាត់ចែងសកលវិទ្យាល័យដែលស្ថិតនៅក្រោមឱវាទរបស់ខ្លួន តាមរបៀបស្របតាមប្រាជ្ញា គឺ ត្រូវធ្វើការតាមមុខវិជ្ជានីមួយៗ ស្របតាមគោលការណ៍និងតាមកម្មវិធីពិសេសនៃមុខវិជ្ជានោះ ដោយមានសេរីភាពពេញទី ជាលក្ខណៈផ្ទាល់នៃការស្រាវជ្រាវតាមវិទ្យាសាស្រ្ត។ ធ្វើដូច្នេះ ទើបគេអាចមានចំណេះនៃវិទ្យានោះកាន់តែជ្រៅទៅៗ និងគ្រប់គ្រងវិជ្ជានោះបានផង។ ត្រូវសិក្សាយ៉ាងហ្មត់ចត់នូវបញ្ហាថ្មីៗនិងការស្រាវជ្រាវថ្មីៗ ដែលកើតមកពីការចម្រើនរបស់មនុស្សលោកទំនើប។ ត្រូវយល់កាន់តែច្បាស់អំពីរបៀបជំនឿនិងប្រាជ្ញារួមភ្ជាប់ជាមួយគ្នា ដើម្បីតម្រង់ទៅកាន់សេចក្ដីពិតតែមួយ។ ធ្វើដូច្នេះ ទើបអ្នកប្រាជ្ញដើរតាមមាគ៌ារបស់គ្រូបាធ្យាយនៃព្រះសហគមន៍កាលពីមុន ជាពិសេសរបស់សន្តៈថូម៉ាស នៅអាឃីណូ។ ដូច្នេះ គោលគំនិតតាមគ្រីស្តសាសនា ហាក់ដូចជាមានវត្តមានជាសាធារណៈ ដែលនៅស្ថិតស្ថេរ និង សកលទៀត ក្នុងការខិតខំរបស់អ្នកប្រាជ្ញដែលឈានទៅកាន់វប្បធម៌កម្រិតខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត។ ត្រូវអប់រំនិស្សិតនៅគ្រឹះស្ថានទាំងនោះឲ្យស្ទាត់ជំនាញ ដោយចំណេះចេះដឹងរបស់ខ្លួន និងឲ្យប្រុងខ្លួនទទួលបន្ទុកដ៏ធ្ងន់ជាងគេក្នុងសង្គម ព្រមទាំងឲ្យទៅជាសាក្សីអំពីជំនឿក្នុងពិភពលោកនេះផងដែរ។
ក្នុងសកលវិទ្យាល័យ ដែលគ្មានមហាវិទ្យាល័យបង្រៀនទេវវិទ្យា ត្រូវឲ្យមានគ្រឹះស្ថាន ឬអាសនៈបង្រៀនទេវវិទ្យា សម្របតាមសេចក្ដីត្រូវការរបស់និស្សិតជាគ្រីស្តបរិស័ទធម្មតា។ វិទ្យាសាស្រ្តតែងតែចម្រើនឡើងដោយការស្រាវជ្រាវឯកទេសដែលមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងតាមវិទ្យាសាស្រ្ត។ ហេតុនេះ សូមឲ្យសាកលវិទ្យាល័យកាតូលិកជួយយ៉ាងទូលំ ទូលាយដល់គ្រឹះស្ថាន ដែលមានគោលដៅទីមួយលើកស្ទួយការស្រាវជ្រាវតាមវិទ្យាសាស្រ្ត។
មហាសន្និបាតផ្តែផ្តាំយ៉ាងខ្លាំង ឲ្យពង្រីកសកលវិទ្យាល័យនិងវិទ្យាល័យកាតូលិកដែលត្រូវចាត់ចែងយ៉ាងសមរម្យនៅគ្រប់កន្លែងក្នុងពិភពលោកទាំងមូល។ សូមឲ្យសកលវិទ្យាល័យនិងវិទ្យាល័យកាតូលិកមានឈ្មោះល្បី មិនមែនមកពីមានចំនួនច្រើនទេ តែដោយការបង្រៀនក្នុងសកលវិទ្យាល័យនិងវិទ្យាល័យកាតូលិកទាំងនោះមានគុណភាពល្អវិញ។ សូមជួយនិសិ្សតដែលមានប្រាជ្ញាអាចមានលទ្ធភាពរៀនខ្ពង់ខ្ពស់បាន ទោះបីគេក្រីក្រក៏ដោយ ជាពិសេសប្រសិនបើនិស្សិតទាំងនោះកើតមកនៅប្រជាជាតិកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។
ដោយអនាគតព្រះសហគមន៍និងអនាគតសង្គមជាប់យ៉ាងស្អិតល្មួតនឹងការចម្រើនរបស់យុវជនយុវនារីដែលរៀនខាងឧត្តមសិក្សា អស់លោកអភិបាលនៃព្រះសហគមន៍មិនគ្រាន់តែត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ដោយឥតសំចៃនូវការរស់នៅតាមព្រះវិញ្ញាណរបស់និស្សិតនៃសកលវិទ្យាល័យកាតូលិកប៉ុណ្ណោះទេ តែត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ដល់ការអប់រំកូនចៅទាំងអស់ ខាងផ្លូវព្រះវិញ្ញាណដែរ។ ហេតុនេះហើយបានជា អស់លោកអភិបាលត្រូវពិគ្រោះគ្នា បង្កើតគ្រឹះស្ថាននិស្សិត ឬមណ្ឌលសកលវិទ្យាល័យកាតូលិក នៅក្បែរសកលវិទ្យាល័យដែលមិនមែនជាកាតូលិក។ នៅកន្លែងទាំងនោះ ត្រូវមានបូជាចារ្យ បព្វជិតបព្វជិតា និងគ្រីស្តបរិស័ទធម្មតា ដែលគេបានជ្រើសរើសយ៉ាងពិសេស និងដែលបានទទួលការអប់រំ ដើម្បីជួយយុវជនយុវនារីជានិស្សិត ទាំងខាងការសិក្សា ទាំងខាងជីវិតតាមព្រះវិញ្ញាណ។ ប្រសិនបើយុវជនយុវនារីដែលមានប្រាជ្ញាឆ្លាតវាងវៃជាងគេ ក្នុងសកលវិទ្យាល័យកាតូលិក ឬក្នុងសកលវិទ្យាល័យឯទៀតៗ មានទេពកោសល្យអាចបង្រៀន និងអាចស្រាវជ្រាវបាន ត្រូវជួយគេយ៉ាងពិសេស។ ត្រូវដាស់តឿនគេឲ្យទៅជាសាស្រ្តាចារ្យទៀតផង។
១១-មហាវិទ្យាល័យខាងទេវវិទ្យា
ព្រះសហគមន៍ពឹងលើសកម្មភាពនៃមហាវិទ្យាល័យបង្រៀនវិទ្យាសាស្រ្តដ៏សក្ការៈ។ ព្រះសហគមន៍តែងតែផ្ញើឲ្យមហាវិទ្យាល័យអប់រំនិស្សិតរបស់ខ្លួន គឺមិនគ្រាន់តែរៀបចំគេឲ្យទៅជាបូជាចារ្យប៉ុណ្ណោះទេ តែជាពិសេសឲ្យគេអាចបង្រៀនតាមអាសនៈឧត្តមសិក្សានៃព្រះសហគមន៍ទៀតដែរ និងឲ្យស្រាវជ្រាវដោយខ្លួនឯងខាងវិទ្យាសាស្រ្តព្រមទាំងឲ្យបំពេញបន្ទុកក្នុងកិច្ចការជាគ្រីស្តទូតក្នុងចំណោមបញ្ញវ័ន្ត ជាបន្ទុកទាមទារឲ្យគេមានចំណេះយ៉ាងខ្ពស់។ មហាវិទ្យាល័យនៃទេវវិទ្យាមានតួនាទីសិក្សា តាមមុខវិទ្យាផ្សេងៗនៃវិទ្យាដ៏សក្ការៈ ដើម្បីឲ្យព្រះសហគមន៍យល់កាន់តែជ្រៅទៅៗនូវសេចក្ដីដែលព្រះជាម្ចាស់បានសម្តែងមក។ មហាវិទ្យាល័យមានតួនាទីបើកផ្លូវឲ្យមនុស្សលោកអាចចូលទៅកាន់បេតិកភណ្ឌ័នៃប្រាជ្ញារបស់គ្រីស្តសាសនាជាមរតកពីដូនតាមក។ មហាវិទ្យាល័យក៏មានតួនាទី លើកស្ទួយការសន្ទនាជាមួយបងប្អូនដែលបែកចេញពីយើង និងជាមួយអ្នកដែលគ្មានជំនឿ ព្រមទាំងផ្តល់ចម្លើយយ៉ាងសមរម្យ ស្របតាមសំណួរដែលវិទ្យាសាស្រ្តចោទឡើង។
ហេតុនេះ មហាវិទ្យាល័យនៃព្រះសហគមន៍ ត្រូវកែសម្រួលធម្មនុញ្ញរបស់ខ្លួនតាមតម្រូវការ ហើយពង្រីកវិទ្យាដ៏សក្ការៈយ៉ាងខ្លាំង និងពង្រីកមុខវិទ្យាដែលភ្ជាប់នឹងវិទ្យាដ៏សក្ការៈទាំងនោះ។ មហាវិទ្យាល័យក៏ត្រូវប្រើវិធីទំនើបបំផុត មកអប់រំនិសិ្សតឲ្យចេះស្រាវជ្រាវសេចក្តីយ៉ាងជ្រៅ។
១២-ការរួមសហការក្នុងវិស័យសាលារៀន
សព្វថ្ងៃ នៅភូមិភាគនានា និងក្នុងប្រជាជាតិ ហើយនៅក្នុងសហប្រជាជាតិ ត្រូវសហការគ្នាកាន់តែសកម្មឡើងៗ។ ក្នុងវិស័យសិក្សាក៏ត្រូវសហការដែរ។ ហេតុនេះត្រូវយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំងឲ្យសាលារៀនកាតូលិករួមសហការគ្នា និងពង្រឹងសហការជាមួយសាលារៀនឯទៀតៗដែរ តាមតែប្រយោជន៍រួមរបស់មនុស្សជាតិទាំងមូលទាមទារ។
ការសហការកាន់តែខ្លាំង និងការខិតខំធ្វើការរួមគ្នេនេះ មុខជានឹងផ្តល់លទ្ធផលកាន់តែច្រើនឡើង ជាពិសេសនៅគ្រឹះស្ថានកម្រិតឧត្តមសិក្សា។ សូមឲ្យមហាវិទ្យាល័យទាំងប៉ុន្មានក្នុងគ្រប់សកលវិទ្យាល័យ ជួយគ្នាទៅវិញទៅមក តាមតែឯកទេសនៃមុខវិជ្ជានីមួយៗអនុញ្ញាតឲ្យ។ លើសពីនេះទៅទៀត សកលវិទ្យាល័យទាំងប៉ុន្មានត្រូវព្រមព្រៀងគ្នាបង្រួមសកម្មភាពនានារបស់ខ្លួន និងរួមគ្នាចាត់ចែងប្រជុំអន្តរជាតិ ចែកចាយការស្រាវជ្រាវតាមវិស័យផ្សេងៗនៃវិទ្យាសាស្រ្ត ព្រមទាំងផ្តល់ដំណឹងទៅវិញទៅមកអំពីអ្វីៗដែលគេរកឃើញ ផ្លាស់ប្តូរសាស្ត្រាចារ្យមួយរយៈពេលទៅវិញទៅមក គឺពង្រីកអ្វីៗទាំងអស់ដែលអាចជួយឲ្យសហការកាន់តែខ្លាំងឡើងៗ។
ពាក្យបញ្ចប់
មហាសន្និបាតដាស់តឿនយុវជនយុវនារីយ៉ាងខ្លាំង សូមដឹងខ្លួនអំពីតម្លៃដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ការងារបង្រៀន។ ចូរប្រុងខ្លួនបំពេញការងារនេះ ដោយចិត្តក្លាហាន និងដោយចិត្តទូលាយ ជាពិសេសនៅតំបន់ដែលខ្វះគ្រូ ហើយដែលក្មេងៗមិនអាចរៀនបានទេ។
មហាសន្និបាតសូមអរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះបូជាចារ្យ បព្វជិតបព្វជិតា គ្រីស្តបរិស័ទធម្មតា ដែលមានចិត្តលះបង់តាមដំណឹងល្អ និងយកចិត្តទុកដាក់បង្រៀនអប់រំគេ នៅសាលារៀនគ្រប់ប្រភេទ និងគ្រប់កម្រិត។ការបង្រៀនពិតជាកិច្ចការដ៏ប្រសើរជាងគេបំផុត។ មហាសន្និបាតក៏លើកទឹកចិត្តអ្នកទាំងនោះឲ្យបន្តបំពេញបន្ទុកនេះដោយចិត្តទូលាយ។ សូមខិតខំឲ្យបានប្រសើរជាងគេ ដោយមានបំណងឲ្យគោលគំនិតធ្វើឲ្យព្រះគ្រីស្តជ្រួតជ្រាបក្នុងចិត្តគំនិតកូនសិស្ស ដោយមានគរុកោសល្យល្អ និងដោយសិក្សាវិទ្យាសាស្រ្ត។ ដូច្នេះគេមិនគ្រាន់តែជួយព្រះសហគមន៍ឲ្យប្រែជាថ្មីពីខាងក្នុងប៉ុណ្ណោះទេ តែគេពង្រឹងនិងបម្រើវត្តមានដ៏សប្បុរសរបស់ព្រះសហគមន៍ក្នុងពិភពលោកនាបច្ចុប្បន្ននេះ ជាពិសេសក្នុងវិស័យវប្បធម៌។
អស់លោកអភិបាលដែលរួមក្នុងមហាសន្និបាត ពេញចិត្តនឹងសេចក្តីប្រកាសទាំងមូលនេះ ហើយនឹងគោលការណ៍ នីមួយៗផង។ រីឯយើងវិញ ស្របតាមអំណាចដែលព្រះគ្រីស្តបានប្រគល់ឲ្យយើងក្នុងឋានៈជាគ្រីស្តទូត រួមជាមួយអស់លោកអភិបាលដោយមានព្រះវិញ្ញាណរួមជាមួយផង ក៏យល់ព្រម ហើយសម្រេចចេញជាក្រឹត្យក្រមដែរ។ យើងបង្គាប់្នឲ្យសេចក្តីដែលមហាសន្និបាតបានចាត់ចែងនេះ ត្រូវផ្សព្វផ្សាយ ដើម្បីលើកតម្កើងសិរីរុងរឿងរបស់ព្រះជាម្ចាស់ជានិច្ចនិរន្តរ៍តរៀងទៅ។
ធ្វើនៅក្រុងរ៉ូម នៅព្រះវិហារសន្តៈ សិលា ថ្ងៃទី២៨ តុលា ឆ្នាំ១៩៦៥
ខ្ញុំ ប៉ូល អភិបាលនៃព្រះសហគមន៍កាតូលិក
(ហត្ថលេខារបស់លោកអភិបាល)
សម័យកាលយើង
NOSTRA AETATE
ខ្ញុំប៉ូល ជាអភិបាល ជាអ្នកបម្រើនៃអ្នកបម្រើរបស់ព្រះជាម្ចាស់ រួមជាមួយអស់លោកអភិបាលដែលជួបជុំគ្នាក្នុងមហាសន្និបាតដ៏វិសុទ្ធនេះ សូមប្រកាសសេចក្ដីនេះដើម្បីឲ្យគេនឹកចងចាំរហូតតរៀងទៅ។
សេចក្តីប្រកាស
អំពីទំនាក់ទំនងគ្រីស្តសាសនា និងសាសនាដទៃ
១-បុព្វកថា
នៅសម័យយើងនេះ មនុស្សលោករួមគ្នាកាន់តែជិតស្និទ្ធឡើងៗជារៀងរាល់ថ្ងៃ ប្រជាជនទាំងអស់ក៏ មានទំនាក់ទំនងគ្នាកាន់តែជិតស្និទ្ធច្រើនឡើងៗជាលំដាប់ដែរ។ ដូច្នេះព្រះសហគមន៍ពិចារណាឲ្យកាន់តែជ្រៅអំពីទំនាក់ទំនងរបស់ខ្លួនជាមួយនឹងសាសនាឯទៀតៗដែលប្លែកពីគ្រីស្តសាសនា។ ព្រះសហគមន៍ទទួលបន្ទុកលើកស្ទួយមនុស្សលោក និងជាពិសេសប្រជាជាតិនានាឲ្យរួបរួមគ្នាជាធ្លុងតែមួយ ព្រមទាំងឲ្យស្រឡាញ់គ្នាទៅវិញទៅមកទៀតផង។ ដូច្នេះមុនដំបូងបង្អស់ ព្រះសហគមន៍ពិនិត្យពិច័យអំពីលក្ខណៈដែលមនុស្សគ្រប់ៗរូបមានដូចគ្នា ជាលក្ខណៈជំរុញគេឲ្យរួមរស់ជាមួយគ្នា តាមវាសនារបស់គេដែរ។
ប្រជាជនទាំងអស់រួបរួមគ្នាជាសហគមន៍តែមួយមែន គេមានប្រភពតែមួយ ព្រោះព្រះជាម្ចាស់បានប្រោសឲ្យមនុស្សជាតិរស់នៅពាសពេញលើផែនដីទាំងមូល (កក ១៧,២៦)។ ជីវិតមនុស្សគ្រប់ៗរូប មានទិសដៅចុងក្រោយបំផុតតែមួយ គឺរួមរស់ជាមួយព្រះជាម្ចាស់។ ព្រះអង្គណែនាំថែរក្សាមនុស្សទាំងអស់ ទ្រង់សម្តែងព្រះហឫទ័យមេត្តាករុណាសប្បុរសចំពោះមនុស្សទាំងអស់ ហើយក៏គ្រោងទុកសង្គ្រោះមនុស្សទាំងអស់ដែរ (បញ ៨,១; កក ១៤,១៧; រម ២,៦-៧; ១ធម ២,៤) រហូតដល់ពេលអស់អ្នកដែលព្រះអង្គបានជ្រើសរើស រួមគ្នានៅក្នុងបុរីដ៏វិសុទ្ធ។ ពេលនោះសិរីរុងរឿងរបស់ព្រះអង្គនឹងបំភ្លឺបុរីនោះ ហើយជាតិសាសន៍នានានឹងដើរក្នុងពន្លឺព្រះអង្គ (វរ ២១,២៣ត)។ មនុស្សនៅលើផែនដីទាំងប៉ុន្មាននៅតែទន្ទឹងរង់ចាំចង់ឲ្យសាសនានីមួយៗជួយដោះស្រាយប្រស្នាដ៏អាថ៌កំបាំងនៃវាសនាមនុស្សជាតិ។ នៅសម័យមុនៗ ក៏ដូចនៅសម័យបច្ចុប្បន្ននេះដែរ មនុស្សផងទាំងពួងតែងតែបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងក្នុងចិត្ត និងសួរខ្លួនឯងថា៖ តើអ្វីទៅមនុស្ស? តើជីវិតមនុស្សយើងមានអត្ថន័យយ៉ាងណា? តើជីវិតមនុស្សយើងមានទិសដៅទៅណាដែរ? តើអ្វីទៅបុណ្យ អ្វីទៅបាប? តើទុក្ខវេទនាកើតពីប្រភពណាមក ហើយមានទិសដៅយ៉ាងណា? តើមានមាគ៌ាណាអាចនាំមនុស្សយើងឆ្ពោះទៅកាន់សុភមង្គលដ៏ពិតប្រាកដបាន? តើអ្វីជាសេចក្តីស្លាប់? ក្រោយពីស្លាប់ តើមានវិនិច្ឆ័យកាត់ទោស និងទទួលរង្វាន់ឬយ៉ាងណា? តើអ្វីជាការអាថ៌កំបាំងដ៏អស្ចារ្យចុងក្រោយបំផុតនៃជីវិតមនុស្សដែលរកថ្លែងពុំបាន? ការអាថ៌កំបាំងដ៏អស្ចារ្យនេះជាប្រភពនៃជីវិតយើងឬទេ? តើយើងកំពុងតម្រង់ទៅរកការអាថ៌កំបាំងនោះទៀតដែរឬ?។
២-សាសនាផ្សេងៗ ក្រៅពីគ្រីស្តសាសនា
តាំងពីបុរាណកាលរហូតមកទល់សព្វថ្ងៃ មនុស្សគ្រប់ជាតិសាសន៍ តែងតែយល់ឃើញម៉្យាងថា មានឥទ្ធិពលដ៏អាថ៌កំបាំង ដែលណែនាំពិភពលោកនិងណែនាំព្រឹត្តិការណ៍ប្រចាំជីវិតមនុស្សយើងដែរ។ មានប្រជាជនខ្លះទទួល ស្គាល់ថា មានព្រះមួយអង្គដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត ឬមានព្រះបិតាទៀតផង។ ការយល់ឃើញនិងទទួលស្គាល់ដូច្នេះ ជ្រួត ជ្រាបក្នុងការរស់នៅរបស់គេ រហូតដល់គេមានចិត្តគំនិតយល់គិតយ៉ាងជ្រៅអំពីសាសនា។មានសាសនាខ្លះកើតឡើង ដោយភ្ជាប់នឹងវប្បធម៌ដែលចម្រើនឡើង ខិតខំរកដំណោះស្រាយបញ្ហាជីវិតដដែល ដោយប្រើទស្សនៈខ្ពង់ខ្ពស់ និង ប្រើពាក្យពេចន៍ដ៏ប្រសើរ។ ដូច្នេះ តាមសាសនាឥណ្ឌា មនុស្សរិះគិតពិចារណាអំពីការអាថ៌កំបាំងរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ហើយពន្យល់សេចក្តីដែលពួកគេបានរកឃើញនោះ ដោយបង្កើតរឿងនិទានជាច្រើនអនេក ព្រមទាំងខិតខំស្រាវជ្រាវ យ៉ាងជ្រៅតាមទស្សនវិជ្ជាផង។ ពួកគេរកផ្លូវរំដោះមនុស្សឲ្យបានរួចផុតពីការតប់ប្រមល់ទាំងឡាយនៃសភាពការណ៍ មនុស្សយើង ដោយបំពេញតបៈធម៌តាមរបៀបតាបសឥសី ដោយធ្វើសមាធិយ៉ាងជ្រៅ ឬដោយជ្រកកោនក្រោមម្លប់នៃព្រះជាម្ចាស់ដោយចិត្តស្រឡាញ់និងដោយផ្ញើជីវិតទាំងស្រុងលើព្រះអង្គផង។ ពុទ្ធសាសនាតាមនិកាយផ្សេងៗទទួលស្គាល់ថា ជីវិតសត្វលោកសុទ្ធតែទុក្ខ មិនទៀងទាត់ហើយតែងតែប្រែប្រួលជានិច្ច គ្មានអ្វីនឹងអាចធ្វើឲ្យមនុស្សស្ងប់ចិត្តបានឡើយ។ ពុទ្ធសាសនាបង្ហាញមាគ៌ាមួយណែនាំមនុស្សឲ្យមានចិត្តធម៌ ឲ្យពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើកុសល ផលបុណ្យរបស់ខ្លួន ដើម្បីឲ្យខ្លួនអាចរួចផុតពីតណ្ហា អាចត្រាស់ដឹង និងអាចឈានទៅដល់បរិនិព្វានបានផង។ ពុទ្ធបរិស័ទខ្លះយល់ឃើញថា គេអាចត្រាស់ដឹងបានដោយមានជំនួយមកពីខាងលើ។ នៅក្នុងពិភពលោកយើងនេះ ក៏មានសាសនាឯទៀតៗជាច្រើន ខិតខំទប់ទល់នឹងការព្រួយបារម្ភក្នុងចិត្តមនុស្ស តាមរបៀបផ្សេងៗ ទាំងបង្ហាញ មាគ៌ាផ្សេងៗ គឺលទ្ធិ ក្បួនវិន័យ និងពិធីបុណ្យដ៏សក្ការៈផ្សេងៗទៀតផង។
ព្រះសហគមន៍កាតូលិកមិនទាត់ចោលអ្វីៗដ៏ពិតប្រាកដ និងអ្វីៗដ៏វិសុទ្ធដែលមានកប់ទុកក្នុងសាសនាទាំងនោះ ទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ ព្រះសហគមន៍គោរពយ៉ាងស្មោះនូវរបៀបប្រព្រឹត្ត និងរបៀបរស់នៅតាមសាសនាទាំងនោះ មានវិន័យនិងលទ្ធិជាដើម។ ទោះបីរបៀបប្រព្រឹត្តនិងរបៀបរស់នៅ វិន័យនិងលទ្ធិទាំងនោះ ខុសប្លែកត្រង់ប្រការជាច្រើន ពីរបៀបប្រព្រឹត្តនិងរបៀបរស់នៅ ពីវិន័យនិងលទ្ធិដែលព្រះសហគមន៍កាន់និងប្រៀនប្រដៅក្ដី ក៏អ្វីៗទាំងនោះតែងតែ នាំមកនូវរស្មីនៃពន្លឺរបស់សេចក្តីពិតតែមួយ ដែលបំភ្លឺមនុស្សលោកទាំងអស់។ ប៉ុន្តែព្រះសហគមន៍ប្រកាសព្រះគ្រីស្ត ហើយមានភារកិច្ចប្រកាសព្រះគ្រីស្តដោយឥតឈប់ឈរ ព្រោះព្រះអង្គពិតជា “មាគ៌ា ជាសេចក្តីពិត និងជាជីវិត” (យហ ១៤,៦)។ មនុស្សទាំងអស់មុខជានឹងរកឃើញជីវិតខាងសាសនាយ៉ាងពេញលក្ខណៈក្នុងអង្គព្រះគ្រីស្ត ព្រោះព្រះជាម្ចាស់បានសម្រុះសម្រួលសត្វលោកទាំងអស់ឲ្យជានានឹងព្រះអង្គក្នុងអង្គព្រះគ្រីស្តនេះឯង (២ករ ៥,១៨-១៩)។
ហេតុនេះហើយបានជាព្រះសហគមន៍ដាស់តឿនបុត្រធីតារបស់ខ្លួន ឲ្យទទួលស្គាល់និងថែរក្សានូវសេចក្តីដ៏ថ្លៃថ្នូរទាំងខាងផ្លូវវិញ្ញាណ ខាងសីលធម៌ និងខាងសង្គម និងវប្បធម៌ដែលមានកប់ទុកក្នុងសាសនាទាំងនោះ។ ព្រះសហគមន៍ក៏ត្រូវធ្វើឲ្យសេចក្តីដ៏ថ្លៃថ្នូរទាំងនោះចម្រើនឡើងទៀតផង។ គ្រីស្តបរិស័ទត្រូវសន្ទនានិងសហការ ជាមួយអ្នកកាន់សាសនាឯទៀតៗ ដោយប្រយ័ត្ននិងដោយចិត្តស្រឡាញ់ ទាំងផ្តល់សក្ខីភាពអំពីជំនឿនិងអំពីរបៀបរស់នៅរបស់ខ្លួនតាមគ្រីស្តសាសនា។
៣-សាសនាឥស្លាម
ព្រះសហគមន៍ក៏គោរពរាប់អានបរិស័ទឥស្លាមដែរ។ បរិស័ទឥស្លាមតែងតែគោរពប្រណិប័តន៍ក្រាបថ្វាយបង្គំព្រះជាម្ចាស់តែមួយព្រះអង្គគត់ ជាព្រះដែលមានព្រះជន្មគង់នៅ ហើយដែលស្ថិតស្ថេរនៅដោយផ្ទាល់ព្រះអង្គ ព្រះអង្គមានព្រះហឫទ័យមេត្តាករុណា និងមានតេជានុភាពសព្វប្រការ ទ្រង់បានប្រតិស្ឋានមេឃនិងដី ហើយក៏មានព្រះបន្ទូលមកកាន់មនុស្សលោកដែរ។ បងប្អូនក៏យកចិត្តទុកដាក់ចុះចូលនឹងក្រិត្យក្រមរបស់ព្រះជាម្ចាស់ដោយស្មោះអស់ពីចិត្ត ទោះបីក្រិត្យក្រមទាំងនោះនៅទីលាក់កំបាំងក្ដី ដូចលោកអប្រាហាំជាបុព្វបុរសខាងជំនឿដែលគេចូលចិត្តនឹករឭកបាន ចុះចូលដូច្នោះដែរ។ ទោះបីគេមិនទទួលស្គាល់ថា ព្រះយេស៊ូជាព្រះជាម្ចាស់ក៏ដោយ ក៏គេតែងតែគោរពប្រណិប័តន៍ ព្រះអង្គទុកជាព្យាការីមួយរូបដែរ។ គេក៏គោរពនាងព្រហ្មចារិនីម៉ារីជាព្រះមាតាព្រះអង្គ ហើយមានក្រុមខ្លះក៏អង្វរព្រះនាងទាំងគោរពប្រណិប័តន៍ដែរ។ គេក៏ទន្ទឹងរង់ចាំថ្ងៃព្រះជាម្ចាស់វិនិច្ឆ័យមនុស្សលោក គឺពេលព្រះអង្គប្រទានរង្វាន់ដល់អស់អ្នកដែលនឹងមានជីវិតថ្មី។ ហេតុនេះគេរាប់រកការរស់នៅតាមសីលធម៌យ៉ាងខ្លាំង ហើយគោរពបម្រើព្រះជាម្ចាស់ ជាពិសេសដោយសូត្រធម៌ ដោយធ្វើបុណ្យទាន និងដោយធ្វើពិធីតមអាហារទៀតផង។
អស់រយៈពេលជាយូរសតវត្សកន្លងមក គ្រីស្តបរិស័ទនិងឥស្លាមបរិស័ទខ្វែងគំនិតគ្នានិងស្អប់គ្នាជាច្រើនដង ហើយ។ ប៉ុន្តែ មហាសន្និបាតដ៏វិសុទ្ធ ក្រើនដាស់តឿនទាំងគ្រីស្តបរិស័ទ ទាំងបរិស័ទឥស្លាម ឲ្យបំភ្លេចរឿងពីអតីតកាលចោល និងខិតខំយោគយល់គ្នាទៅវិញទៅមកដោយចិត្តស្មោះ។ ដូច្នេះ គ្រីស្តបរិស័ទ និងឥស្លាមបរិស័ទអាចរួមគ្នាការពារ និងលើកស្ទួយយុត្តិធម៌ក្នុងសង្គម តម្លៃដ៏ថ្លៃថ្នូរនៃសីលធម៌ សន្តិភាព និងសេរីភាព ជូនមនុស្សលោកទាំងអស់បាន។
៤-សាសនាយូដា
មហាសន្និបាតបានពិនិត្យពិច័យគម្រោងការដ៏អស្ចារ្យរបស់ព្រះជាម្ចាស់អំពីព្រះសហគមន៍ ហើយរំឭកគ្រីស្ត បរិស័ទថា ប្រជាជននៃសម្ព័ន្ធមេត្រីថ្មីជាប់ចំណងទាក់ទងខាងផ្លូវវិញ្ញាណ នឹងពូជពង្សរបស់លោកអប្រាហាំហើយ។ ព្រះសហគមន៍របស់ព្រះគ្រីស្តទទួលស្គាល់ថា អស់លោកបុព្វបុរស លោកម៉ូសេ និងអស់លោកព្យាការី គឺនៅខាងដើមជំនឿរបស់ខ្លួន ហើយក៏នៅខាងដើមនៃជម្រើសរបស់ព្រះជាម្ចាស់ដែលជ្រើសរើសព្រះសហគមន៍ តាមគម្រោងការដ៏អស្ចារ្យនៃការសង្គ្រោះ។ ព្រះសហគមន៍តែងតែប្រកាសថា អស់អ្នកដែលផ្ញើជីវិតលើព្រះគ្រីស្ត ក៏ជាពូជពង្សលោកអប្រាហាំខាងជំនឿដែរ (កាឡ ៣,៧)។ ពេលព្រះជាម្ចាស់ត្រាស់ហៅលោកអាប្រាហាំ នោះព្រះអង្គក៏បានត្រាស់ហៅគ្រីស្តបរិស័ទរួមជាមួយលោកដែរ។ ពេលព្រះជាម្ចាស់ប្រោសប្រជារាស្ត្រដែលព្រះអង្គបានជ្រើសរើស ឲ្យរួចចេញពីស្រុកដែលគេធ្វើជាទាសាទាសីនោះ ក៏ដូចជាព្រះអង្គប្រទានប្រផ្នូលយ៉ាងលាក់កំបាំងអំពីការសង្គ្រោះនៃព្រះសហ-គមន៍ដែរ។ ហេតុនេះហើយបានជាព្រះសហគមន៍ពុំអាចបំភ្លេចថា ខ្លួនបានទទួលសេចក្តីដែលព្រះជាម្ចាស់បានសម្តែងឲ្យមនុស្សលោកស្គាល់តាមសម្ព័ន្ធមេត្រីចាស់ តាមរយៈប្រជារាស្រ្តអ៊ីស្រាអែលនោះទេ។ ព្រះជាម្ចាស់ប្រកបដោយព្រះហឫទ័យមេត្តាករុណាដែលរកថ្លែងពុំបាន ព្រះអង្គប្រណីសន្តោសចងសម្ព័ន្ធមេត្រីពីដើមជាមួយប្រជាជននោះ។ ព្រះសហគមន៍ចិញ្ចឹមជីវិតរបស់ខ្លួន ដោយស្រូបជីជាតិ ពីឫសនៃដើមអូលីវដែលគេកាត់មែកចោល និងយកមែកអូលីវព្រៃ គឺសាសន៍ដទៃ មកផ្សាំជំនួសវិញ (រម១១,១៧-២៤)។ ព្រះសហគមន៍ជឿថា ព្រះគ្រីស្តដែលជាសន្តិភាពរបស់យើង ព្រះអង្គបានសម្រុះសម្រួលជនជាតិយូដានឹងសាសន៍ដទៃ ឲ្យរួមគ្នាជាប្រជារាស្រ្តតែមួយក្នុងព្រះអង្គផ្ទាល់ដោយព្រះគ្រីស្តសោយទិវង្គតនៅលើឈើឆ្កាង ( អភ ២,១៤-១៦)។
ព្រះសហគមន៍នៅតែនឹកគិតដល់គ្រីស្តទូតប៉ូល ដែលចែងអំពីបងប្អូនរួមជាតិរបស់លោកថា ៖“ព្រះជាម្ចាស់បានប្រោសពួកគេឲ្យទៅជាបុត្រធីតារបស់ព្រះអង្គឲ្យគេមានសិរីរុងរឿង ហើយព្រះអង្គក៏បានចងសម្ព័ន្ធមេត្រីនានាជា មួយពួកគេ និងប្រទានធម៌វិន័យឲ្យគេចេះគោរពបម្រើព្រះអង្គឲ្យគេបានទទួលព្រះបន្ទូលសន្យាផ្សេងៗឲ្យគេមាន បុព្វបុរសហើយព្រះគ្រីស្តក៏ប្រសូតមកជាមនុស្សក្នុងពូជពង្សរបស់ពួកគេដែរ” (រម ៩,៤-៥) ហើយព្រះអង្គក៏ជាបុត្រ របស់ព្រះនាងព្រហ្មចារិនីម៉ារីថែមទៀតផង។ ព្រះសហគមន៍តែងរំឭកថា គ្រីស្តទូតទាំងប៉ុន្មានដែលជាគ្រឹះនិងជាសរសរនៃព្រះសហគមន៍ ក៏កើតមកក្នុងប្រជាជនយូដានេះ សាវ័កដើមដំបូងជាច្រើនក៏ជាជនជាតិយូដាដែរ គឺពួកគេបានប្រកាសដំណឹងល្អអំពីព្រះគ្រីស្តឲ្យមនុស្សលោកទាំងមូលដឹងឮផង។
តាមគម្ពីរជាសាក្សី អ្នកក្រុងយេរូសាឡឹម មិនបានទទួលស្គាល់ពេលកំណត់ដែលព្រះជាម្ចាស់យាងមកសង្គ្រោះ គេឡើយ (លក ១៩,៤៤)។ ជនជាតិយូដាភាគច្រើនក៏មិនព្រមទទួលដំណឹងល្អដែរ ហើយក៏មានជនជាតិយូដាជាច្រើននាំគ្នាប្រឆាំងមិនឲ្យគ្រីស្តទូតផ្សព្វផ្សាយដំណឹងល្អនេះទៀតផង (រម ១១,២៨)។ ក៏ប៉ុន្តែ តាមគ្រីស្តទូតប៉ូលចែងទុកមកថា ព្រះជាម្ចាស់នៅតែសព្វព្រះហឫទ័យនឹងជនជាតិយូដាយ៉ាងខ្លាំង មកពីព្រះអង្គនឹកគិតដល់បុព្វបុរសរបស់គេ។ “កាលណាព្រះជាម្ចាស់ប្រទានព្រះអំណោយទានរួចហើយ ព្រះអង្គមិនដកហូតវិញទេ ហើយកាលណាព្រះអង្គ ត្រាស់ហៅ ទ្រង់ក៏មិនប្រែប្រួលព្រះហហឫទ័យដែរ” (រម ១១,២៨-២៩; ពន្លឺ,១៦)។ រួមជាមួយអស់លោកព្យាការី និងជាមួយគ្រីស្តទូតប៉ូលដដែលនេះ ព្រះសហគមន៍ក៏រង់ចាំថ្ងៃដែលប្រជាជនទាំងអស់រួមសម្លេងអង្វរព្រះជាម្ចាស់ជាមួយគ្នា ហើយព្រមព្រៀងគ្នាគោរពបម្រើព្រះអង្គទាំងអស់គ្នាផង (សផ ៣,៩; អស៦៦,២៣; ទន ៦៥,៤; រម ១១,១១ ,៣២)។
គ្រីស្តបរិស័ទនិងជនជាតិយូដា បានទទួលបេតិកភ័ណ្ឌរួមខាងព្រះវិញ្ញាណដ៏ល្អប្រសើរបំផុត។ ហេតុនេះ មហាសន្និបាតដ៏វិសុទ្ធនេះ មានបំណងចង់ផ្តែផ្តាំនិងគាំទ្រ ឲ្យបរិស័ទសាសនាទាំងពីរយកចិត្តទុកដាក់ស្គាល់គ្នា និង គោរពរាប់អានគ្នាទៅវិញទៅមក ជាពិសេសដោយសិក្សាគម្ពីរនិងទេវវិទ្យា ព្រមទាំងដោយសន្ទនាពិភាក្សាគ្នាដូចបងប្អូនបង្កើតផង។
ទោះបីអ្នកដឹកនាំប្រជាជនយូដានិងបក្សពួកគេបានញុះញង់ប្រជាជនឲ្យធ្វើគុតព្រះគ្រីស្តក្ដី (យហ ១៩,៦) ក៏មិនត្រូវចោទជនជាតិយូដាទាំងអស់ដែលរស់នៅក្នុងសម័យនោះ ឬជនជាតិយូដាសព្វថ្ងៃថា គេបានសម្លាប់ព្រះអង្គទេ។ ទោះបីព្រះសហគមន៍ពិតជាប្រជារាស្រ្តថ្មីរបស់ព្រះជាម្ចាស់ក្ដី ក៏មិនត្រូវសំអាងលើគម្ពីរមកចាត់ជនជាតិយូដាទុកជាប្រជាជនដែលព្រះអង្គដាក់ទោស ឬដាក់បណ្តាសាឡើយ។ ដូច្នេះ សូមគ្រីស្តបរិស័ទទាំងអស់នៅពេលអប់រំជំនឿក្ដី នៅពេលធ្វើពិធីអត្ថាធិប្បាយគម្ពីរក្ដី ក៏ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់បង្រៀនតែសេចក្តីស្របតាមសេចក្តីពិត ដែលមានចែងទុកក្នុងគម្ពីរដំណឹងល្អ និងស្របតាមគោលគំនិតរបស់ព្រះគ្រីស្តប៉ុណ្ណោះ។
ម្យ៉ាងវិញទៀត ព្រះសហគមន៍មិនយល់ស្របឲ្យគេបៀតបៀនធ្វើបាបគ្រប់យ៉ាងចំពោះមនុស្សទាំងអស់ជាដាច់ខាត ទោះជាជាតិសាសន៍ណាក៏ដោយ។ ព្រះសហគមន៍ក៏មិនអាចបំភ្លេចបេតិកភ័ណ្ឌរួមជាមួយជនជាតិយូដាដែរ ។ ព្រះសហគមន៍គ្មានមូលហេតុខាងនយោបាយអ្វីណែនាំឡើយ មានតែសេចក្ដីស្រឡាញ់តាមសាសនាដែលហូរចេញមកពីដំណឹងល្អប៉ុណ្ណោះទេ ជំរុញខ្លួនឲ្យស្តីបន្ទោសអស់អ្នកដែលស្អប់ជនជាតិយូដា អស់អ្នកដែលបៀតបៀនធ្វើបាបគេ និងអ្នកដែលបង្ហាញគំនិតទាស់ប្រឆាំងនឹងជនជាតិនេះ។ ទោះជានៅសម័យណា និងជានរណាក៏ដោយក៏ព្រះសហគមន៍ស្តីបន្ទោសដែរ។
សព្វថ្ងៃនេះ ក៏ដូចព្រះសហគមន៍ធ្លាប់ជឿកាលពីដើមដែរ ហើយនៅតែជឿជានិច្ចថា ដោយព្រះគ្រីស្តមានព្រះ ហឫទ័យស្រឡាញ់យ៉ាងខ្លាំងលើសលប់ ព្រះអង្គសព្វព្រះហឫទ័យរងទុក្ខលំបាកនិងសោយទិវង្គត ព្រោះតែអំពើបាបរបស់មនុស្សលោកទាំងអស់ និងដើម្បីសង្គ្រោះមនុស្សលោកដែរ។ ដូច្នេះ ព្រះសហគមន៍មានភារកិច្ចប្រកាសនិងជូនដំណឹងថា ឈើឆ្កាងរបស់ព្រះគ្រីស្តជាសញ្ញាសម្គាល់បង្ហាញព្រះហឫទ័យស្រឡាញ់របស់ព្រះជាម្ចាស់ចំពោះមនុស្សលោកទាំងអស់ ហើយក៏ជាប្រភពនៃព្រះហឫទ័យប្រណីសន្តោសគ្រប់យ៉ាងទៀតផង។
៥-ត្រូវស្រឡាញ់អ្នកផងទាំងពួង ដោយមិនរើសមុខនរណាសោះឡើយ
ប្រសិនបើយើងមិនព្រមគោរពមនុស្សមួយក្រុមទុកជាបងប្អូនបង្កើត គឺមនុស្សដែលព្រះជាម្ចាស់ប្រតិស្ឋានជា រូបតំណាងរបស់ព្រះអង្គនោះ យើងក៏ពុំអាចអង្វរព្រះជាម្ចាស់បានសោះឡើយ ព្រោះព្រះអង្គជាព្រះបិតារបស់មនុស្សទាំងអស់។ មនុស្សម្នាក់ៗអាចទាក់ទងជាមួយព្រះបិតាបាន លុះត្រាតែខ្លួនទាក់ទងជាមួយមនុស្សឯទៀតៗយ៉ាងស្រួល ដែរ ដូចមានចែងក្នុងគម្ពីរថា “អ្នកដែលមិនចេះស្រឡាញ់គេ ក៏មិនស្គាល់ព្រះជាម្ចាស់ដែរ” (១យហ ៤,៨)។
ដូច្នេះ គម្ពីររំលាយគ្រឹះនៃទ្រឹស្តីទាំងអស់ និងគ្រឹះនៃការប្រព្រឹត្តទាំងប៉ុន្មាន ដែលបណ្តាលឲ្យមនុស្សរើសអើងគ្នា គឺឲ្យមនុស្សប្រកាន់មនុស្ស ប្រជាជនមួយប្រកាន់ប្រជាជនមួយទៀត សរុបសេចក្កីមក គឺប្រកាន់អំពីកិត្តិយសដ៏ថ្លៃថ្នូរ និងអំពីសិទ្ធិដែលហូរមកពីកិត្តិយសដ៏ថ្លៃថ្នូរនេះ។
ហេតុនេះ ព្រះសហគមន៍បដិសេធជំទាស់យ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ការរើសមុខ ប្រកាន់មើលងាយជាតិសាសន៍ ពណ៌សម្បុរ ឋានៈវណ្ណៈ ឬសាសនា ទុកជាកិច្ចផ្ទុយស្រឡះនឹងគោលគំនិតរបស់ព្រះគ្រីស្ត។ ហេតុនេះហើយបានជាមហាសន្និបាតដ៏វិសុទ្ធ ដោយយកតម្រាប់តាមសន្តគ្រីស្តទូតសិលានិងប៉ូល សូមអំពាវនាវដល់គ្រីស្តបរិស័ទទាំងអស់យ៉ាងខ្លាំងក្លាថា “ឲ្យកាន់កិរិយាមារយាទឲ្យបានថ្លៃថ្នូរ នៅក្នុងចំណោមសាសន៍ដទៃ” (១សល២,១២) និងតាមចំណែក របស់បងប្អូន នោះបងប្អូនរស់នៅដោយសុខសាន្តជាមួយមនុស្សទាំងអស់ (រម ១២,១៨) ដើម្បីឲ្យបងប្អូនទៅជាបុត្រធីតារបស់ព្រះបិតាដែលគង់នៅស្ថានដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតពិតមែន (មថ ៥,៤៥)។
អស់លោកអភិបាលដែលរួមក្នុងមហាសន្និបាត ពេញចិត្តនឹងសេចក្តីប្រកាសទាំងមូលនេះទាំងមូលនេះ ហើយនឹងគោលការណ៍ នីមួយៗផង។ រីឯយើងវិញ ស្របតាមអំណាចដែលព្រះគ្រីស្តបានប្រគល់ឲ្យយើងក្នុងឋានៈជាគ្រីស្តទូត រួមជាមួយអស់លោកអភិបាលដោយមានព្រះវិញ្ញាណរួមជាមួយផង ក៏យល់ព្រមដែរ ហើយក៏សម្រេចប្រកាសសេចក្តីនេះចេញទុកជាក្រឹត្យក្រមដែរ។ យើងបង្គាប់ឲ្យសេចក្តីដែលមហាសន្និបាតបានចាត់ចែងនេះ ត្រូវផ្សព្វផ្សាយ ដើម្បីលើកតម្កើងសិរីរុងរឿងរបស់ព្រះជាម្ចាស់ជានិច្ចនិរន្តរ៍តរៀងទៅ។
ធ្វើនៅក្រុងរ៉ូម នៅព្រះវិហារសន្តៈ សិលា ថ្ងៃទី ២៨ តុលាឆ្នាំ១៩៦៥
ខ្ញុំប៉ូល អភិបាលនៃព្រះសហគមន៍កាតូលិក
(ហត្ថលេខារបស់លោកអភិបាល)
តម្លៃដ៏ថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្ស
DIGNITATIS HUMANAE
ខ្ញុំ ប៉ូល ជាអភិបាល ជាអ្នកបម្រើនៃអ្នកបម្រើរបស់ព្រះជាម្ចាស់ រួមជាមួយអស់លោកអភិបាលដែលជួបជុំគ្នាក្នុងមហាសន្និបាតដ៏វិសុទ្ធនេះ សូមប្រកាសសេចក្ដីនេះដើម្បីឲ្យគេនឹកចងចាំរហូតតរៀងទៅ។
ពិធីអត្ថាធិប្បាយសេចក្តីប្រកាស
អំពីសេរីភាពខាងសាសនា ទាំងបុគ្គលម្នាក់ៗ ទាំងសហគមន៍នានា
មានសេរីភាពខាងសាសនា នៅក្នុងសង្គម និងតាមច្បាប់រដ្ឋ
១-មនុស្សសម័យឥឡូវ
មនុស្សសម័យឥឡូវយល់អំពីកិត្តិយសដ៏ថ្លៃថ្នូររបស់បុគ្គលម្នាក់ៗកាន់តែច្បាស់ឡើងៗ ហើយក៏មានចំនួនមនុស្សកាន់តែច្រើនឡើងៗ ដែលទាមទារឲ្យម្នាក់ៗមានសមត្ថភាពប្រតិបត្តិស្របតាមជម្រើសរបស់ខ្លួនផ្ទាល់ និងទទួលខុសត្រូវលើជម្រើសនោះ ដោយមានសេរីភាពពេញលេញដែរ។ គេមិនចង់ឲ្យនរណាបង្ខំទេ តែចង់ឲ្យមនសិការរបស់ខ្លួនណែនាំគេឲ្យបំពេញភារកិច្ចរបស់ខ្លួនតែម្តង។ គេក៏សូមឲ្យមានច្បាប់ដែលកំណត់ព្រំដែនរដ្ឋអំណាច កុំឲ្យរដ្ឋអំណាចនេះ ហាមយ៉ាងតឹងតែងពេក មិនឲ្យបុគ្គលម្នាក់ៗ និងសមាគមនានាប្រើសេរីភាពដ៏ពេញលេញរបស់ខ្លួនក្នុងវិស័យមួយចំនួន។ មនុស្សទាមទារសេរីភាពក្នុងសង្គម ជាពិសេសចំពោះអ្វីៗដែលពាក់ព័ន្ធនឹងវិញ្ញាណ មានសេរីភាពប្រតិបត្តិតាមសាសនាក្នុងសង្គមជាដើម។
មហាសន្និបាតវ៉ាទីកង់យើងនេះ យកចិត្តទុកដាក់ទទួលស្គាល់សេចក្ដីប៉ងប្រាថ្នាទាំងនោះ ទាំងពិនិត្យពិច័យការបញ្ជូនបន្តដ៏សក្ការៈ និងពិនិត្យពិច័យលទ្ធិដ៏វិសុទ្ធរបស់ព្រះសហគមន៍។ ការបញ្ជូនបន្តនិងលទ្ធិនោះជាប្រភពសម្រាប់បង្រៀនសេចក្តីថ្មីដែលត្រូវតាមសេចក្តីចាស់ជានិច្ច។ មហាសន្និបាតមានគោលបំណងប្រកាសថា សេចក្ដីប៉ងប្រាថ្នាទាំងនោះ ត្រូវតាមសេចក្ដីពិតនិងតាមយុត្តិធម៌ដែរ។
ហេតុនេះហើយ បានជាមុនដំបូង មហាសន្និបាតប្រកាសថា ព្រះជាម្ចាស់ផ្ទាល់ព្រះអង្គបានសម្តែងឲ្យមនុស្សជាតិស្គាល់មាគ៌ាដែលណែនាំឲ្យគេអាចទទួលការសង្រោ្គះក្នុងអង្គព្រះគ្រីស្តបាន និងអាចទៅដល់សុភមង្គលបាន ដោយបម្រើព្រះអង្គ។ យើងជឿថា សាសនាដ៏ពិតប្រាកដតែមួយគត់នេះ ស្ថិតនៅក្នុងព្រះសហគមន៍កាតូលិកដែលកាន់តាមជំនឿរបស់ក្រុមគ្រីស្តទូតជាគ្រឹះ។ ព្រះយេស៊ូបានផ្ញើបន្ទុកឲ្យក្រុមគ្រីស្តទូតផ្សព្វផ្សាយសាសនានេះឲ្យមនុស្សលោកទាំងអស់ស្គាល់ ដោយមានព្រះបន្ទូលប្រាប់គេថា៖ «ចូរចេញទៅនាំមនុស្សគ្រប់ជាតិសាសន៍ឲ្យធ្វើជាសាវ័ក ហើយធ្វើពិធីជ្រមុជទឹកឲ្យគេមានទំនាក់ទំនងជាមួយព្រះបិតា ព្រះបុត្រា និងព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ។ ត្រូវបង្រៀនគេឲ្យប្រតិបត្តិតាមសេចក្ដីទាំងប៉ុន្មានដែលខ្ញុំបានបង្គាប់អ្នករាល់គ្នា» (មថ ២៨,១៩-២០)។ ម៉្យាងទៀតមនុស្សទាំងអស់ត្រូវតែស្វែងរកសេចក្ដីពិត ជាពិសេសសេចក្ដីពិតអំពីព្រះជាម្ចាស់ និងអំពីព្រះសហគមន៍របស់ព្រះអង្គ។ លុះមនុស្ស ស្គាល់សេចក្ដីពិតនេះរួចហើយ គេត្រូវតែទទួល និងកាន់សាសនានេះដោយចិត្តស្មោះ។
តាមរបៀបដដែល មហាសន្និបាតដ៏វិសុទ្ធប្រកាសថា មនុស្សត្រូវបំពេញការងារទាំងពីរនោះ តាម មនសិការរបស់ខ្លួន តែសេចក្ដីពិតបង្ខំចិត្តគេ ដោយសារតែកម្លាំងនៃសេចក្ដីពិតនេះផ្ទាល់ ដែលចូលជ្រាបក្នុងវិញ្ញាណបែបទន់ភ្លន់ផ្អែមល្អែម។ មនុស្សទាមទារសិទ្ធិសេរីភាពខាងសាសនានេះ ដើម្បីឲ្យ គេអាចបំពេញការងាររបស់ខ្លួនបាន គឺឲ្យគេអាចគោរពបម្រើព្រះជាម្ចាស់ ដោយសង្គមស៊ីវិលមិនបង្ខំគេតាមបែបណាឡើយ។ ដូច្នេះសិទ្ធិសេរីភាពនេះ មិនទាស់នឹងលទ្ធិជំនឿកាតូលិកតាំងពីដើមរៀងមក ស្តីអំពីភារកិច្ចខាងវិញ្ញាណរបស់មនុស្ស និងរបស់ សហគមន៍នានា ចំពោះសាសនាដ៏ពិតប្រាកដ និងចំពោះព្រះសហគមន៍តែមួយគត់របស់ព្រះគ្រីស្ត។ លើសពីនេះ ទៅទៀត ដោយរិះគិតវែកញែកអំពីសេរីភាពខាងសាសនានេះ មហាសន្និបាតដ៏វិសុទ្ធមានបំណងចង់លាតត្រដាងលទ្ធិរបស់អភិបាលព្រះសហគមន៍ក្រុងរ៉ូមថ្មីៗនានា អំពីសិទ្ធិបុគ្គលម្នាក់ៗដែលគ្មាននរណាអាចរំលោភបាន និងអំពីរបៀប រៀបរយនៃសង្គមតាមច្បាប់ គឺអំពីនិតិរដ្ឋ។
១-លទ្ធិទូទៅអំពីសេរីភាពខាងសាសនា
២-គ្រឹះនៃសេរីភាពខាងសាសនា
មហាសន្និបាតវ៉ាទីកង់ប្រកាសថា បុគ្គលម្នាក់ៗមានសិទ្ធិសេរីភាពខាងសាសនា។ សិទ្ធិសេរីភាពនេះមានន័យ ថា គ្មានបុគ្គលមួយណា ឬក្រុមផ្សេងៗក្នុងសង្គម ឬអំណាចរបស់មនុស្សលោកណា មានសិទ្ធិគាបសង្កត់មនុស្សទាំងអស់ ទោះជាតាមរបៀបណាក៏ដោយ។ ហេតុនេះ អំពីរឿងសាសនា មិនត្រូវបង្ខំនរណាម្នាក់ឲ្យប្រព្រឹត្តផ្ទុយនឹងមនសិការរបស់ខ្លួន ហើយក៏មិនត្រូវឃាត់គេមិនឲ្យប្រព្រឹត្តតាមមនសិការរបស់ខ្លួនបានដែរ ទាំងនៅកន្លែងឯកជន ទាំងនៅកន្លែងសាធារណៈក្ដី ទាំងម្នាក់ឯងទាំងរួមជាមួយអ្នកដទៃក្ដី។ ប៉ុន្តែ គេត្រូវប្រព្រឹត្តតាមព្រំដែនដ៏ត្រឹមត្រូវ។ មហាសន្និបាតប្រកាសទៀតថា សិទ្ធិសេរីភាពខាងសាសនា ចាក់គ្រឹះនៅលើកិត្តិយសដ៏ថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្សម្នាក់ៗ តាមតែព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់ និង ប្រាជ្ញារបស់មនុស្ស បានសម្តែងឲ្យស្គាល់នោះ។ ត្រូវទទួលស្គាល់សិទ្ធិសេរីភាពខាងសាសនារបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ តាមក្បួនច្បាប់ ដើម្បីឲ្យទៅជាសិទ្ធិក្នុងសង្គមទៀតដែរ។
ដោយមនុស្សទាំងអស់មានកិត្តិយសដ៏ថ្លៃថ្នូរ ម្នាក់ៗសុទ្ធតែជាបុគ្គលប្រកបដោយប្រាជ្ញានិងឆន្ទៈសេរី ហើយក៏អាចទទួលខុសត្រូវដោយខ្លួនឯងបានដែរ។ ហេតុនេះ តាមលក្ខណៈរបស់ខ្លួនជាមនុស្ស បុគ្គលម្នាក់ៗមានភារកិច្ចខាងវិញ្ញាណ គឺត្រូវស្វែងរកសេចក្ដីពិត ជាពិសេសស្វែងរកសេចក្ដីពិតដែលពាក់ព័ន្ធនឹងសាសនា។ ពេលគេស្គាល់សេចក្ដីពិត គេក៏ត្រូវតែភ្ជាប់ចិត្តនឹងសេចក្ដីពិតនោះ ហើយក៏ត្រូវចាត់ចែងការរស់នៅរបស់ខ្លួនតាមសេចក្ដីពិតនោះទាមទារឲ្យគេប្រព្រឹត្តទៀតផង។ ប៉ុន្តែ មនុស្សអាចបំពេញភារកិច្ចនេះ តាមលក្ខណៈរបស់ខ្លួនជាមនុស្សបាន លុះត្រាតែគេមានសេរីភាពខាងចិត្តគំនិត និងរួចផុតពីការគាបសង្កត់គ្រប់យ៉ាងពីខាងក្រៅខ្លួនដែរ។ ហេតុនេះហើយបានជាសិទ្ធិសេរីភាពខាងសាសនាមិនសំអាងទៅលើការចូលចិត្តរបស់បុគ្គលផ្ទាល់ទេ តែសំអាងទៅលើលក្ខណៈដ៏ថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្សតែម្តង។ ហេតុនេះសិទ្ធិសេរីភាពស្ថិតនៅក្នុងមនុស្សទាំងអស់ដែលទាមទារឲ្យមនុស្សរួចផុតពីការគាបសង្កត់គ្រប់បែបយ៉ាង ។ សិទ្ធិសេរីភាពនោះស្ថិតនៅក្នុងគេ ទោះបីគេមិនអនុវត្តតាមភារកិច្ចសែ្វងរកសេចក្ដីពិត និងមិនភ្ជាប់ចិត្តនឹងសេចក្តីពិតនោះក៏ដោយ។ ប្រសិនបើមានរបៀបរៀបរយដ៏ត្រឹមត្រូវក្នុងសង្គម គ្មាននរណាអាចរារាំងសិទ្ធិសេរីភាពនោះបានឡើយ។
៣-សិទ្ធិសេរីភាពខាងសាសនានិងទំនាក់ទំនងរបស់មនុស្សនឹងព្រះជាម្ចាស់
ប្រសិនបើយើងយល់ឃើញថា ធម៌របស់ព្រះជាម្ចាស់ពិតជាក្បួនវិន័យដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត ដែលណែនាំការរស់នៅរបស់មនុស្សលោក សេចក្ដីទាំងនេះក៏រឹតតែច្បាស់ទៅទៀត ព្រោះធម៌វិន័យរបស់ព្រះអង្គនេះ ជាធម៌ដែលនៅស្ថិតស្ថេរអស់កល្បជានិច្ច ជាធម៌ពិតប្រាកដដែលទ្រទ្រង់សត្វលោកទាំងឡាយ ហើយក៏ជាធម៌សកលទៀតផង។ ព្រះជាម្ចាស់ចាត់ចែង ណែនាំ និងគ្រប់គ្រងពិភពលោកទាំងមូល និងប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់សហគមន៍មនុស្ស ក៏ដោយសារធម៌នោះដែរ ស្របតាមគម្រោងការប្រកបដោយព្រះប្រាជ្ញាញាណនិងព្រះហឫទ័យមេត្តាករុណារបស់ព្រះអង្គ។ ព្រះជាម្ចាស់ប្រោសឲ្យមនុស្សទទួលចំណែកក្នុងការទ្រទ្រង់អ្វីៗទាំងអស់តាមធម៌នេះ ជាធម៌របស់ព្រះអង្គផ្ទាល់។ ហេតុនេះបានជាមនុស្សអាចទៅដល់សេចក្ដីពិតកាន់តែច្បាស់ឡើងៗ ជាសេចក្តីពិតដែលមិនប្រែប្រួលឡើយ។ ព្រះអង្គដែលថែរក្សាណែនាំមនុស្សលោកដោយព្រះហឫទ័យស្រឡាញ់ ចាត់ចែងដូច្នេះ។ ហេតុនេះហើយ បានជាមនុស្សម្នាក់ៗមានភារកិច្ច ហើយក៏មានសិទ្ធិនឹងស្វែងរកសេចក្ដីពិតខាងសាសនាដែរ ដើម្បីឲ្យគេអាចវិនិច្ឆ័យតាមមនសិការទៀងត្រង់និងពិតប្រាកដ ដោយប្រុងប្រយ័ត្ន ដោយប្រើមធ្យោបាយយ៉ាងសមគួរ។
ប៉ុន្តែ មនុស្សត្រូវស្វែងរកសេចក្ដីពិត ស្របតាមតម្លៃដ៏ថ្លៃថ្នូររបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ និងស្របតាមលក្ខណៈរបស់ខ្លួនជាអ្នករស់នៅក្នុងសង្គមដែរ គឺថា ឲ្យគេស្វែងរកសេចក្ដីពិតដោយសេរី ដោយទទួលការបង្រៀននិងការអប់រំ ដោយចែកយោបល់ និងដោយនិយាយសន្ទនាជាមួយអ្នកដទៃ។ មួយក្រុមរៀបរាប់ដល់ក្រុមឯទៀតៗអំពីសេចក្ដីពិតដែលគេបានរកឃើញរួចហើយ ឬដែលគេស្មានថាបានរកឃើញហើយនោះ ដើម្បីជួយគ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងការស្វែងរកសេចក្ដីពិតនោះ។ ពេលគេរកឃើញសេចក្ដីពិតរួចហើយ គេត្រូវភ្ជាប់ចិត្តនឹងសេចក្ដីពិតនោះយ៉ាងមាំ ដោយខ្លួនឯងផ្ទាល់។
ដោយសារមនសិការរបស់ខ្លួន មនុស្សដឹងហើយទទួលស្គាល់សេចក្តីដែលធម្មវិន័យរបស់ព្រះជាម្ចាស់បានបញ្ជា។ គេក៏ត្រូវស្តាប់តាមមនសិការនេះយ៉ាងស្មោះ ក្នុងគ្រប់កិច្ចការដែលខ្លួនប្រព្រឹត្ត ដើម្បីឈានទៅដល់ទិសដៅនៃជីវិតរបស់ខ្លួន គឺឈានទៅព្រះជាម្ចាស់តែម្តង។ ហេតុនេះហើយមិនត្រូវបង្ខំមនុស្សឲ្យប្រព្រឹត្តខុសនឹងមនសិការរបស់ខ្លួនឡើយ។ ប៉ុន្តែ ក៏មិនត្រូវឃាត់ឃាំងបង្ខំគេ មិនឲ្យប្រព្រឹត្តតាមមនសិការរបស់ខ្លួននោះដែរ ជាពិសេសអំពីរឿងសាសនា។ តាមលក្ខណៈសាសនា អ្នកកាន់សាសនាតែងតែប្រព្រឹត្តកិច្ចការនៅក្នុងចិត្តគំនិតជាដើម ជាកិច្ចការដែលខ្លួនប្រាថ្នាចង់ប្រព្រឹត្តដោយសេរី ជាកិច្ចការដែលណែនាំគេឲ្យតម្រង់ខ្លួនបែរទៅរកព្រះជាម្ចាស់។ អំណាចមនុស្សលោកសុទ្ធសាធ មិនអាចបង្ខំឲ្យធ្វើ ឬឃាត់មិនឲ្យធ្វើអ្វី ខាងសាសនាបានឡើយ។ ប៉ុន្តែ ដោយមនុស្សមានលក្ខណៈជាអ្នករស់នៅក្នុងសង្គម គេត្រូវបង្ហាញកិច្ចការខាងសាសនាដែលខ្លួនប្រព្រឹត្តនៅខាងក្នុងចិត្តគំនិតទាំងនោះ ឲ្យអ្នកដទៃមើលឃើញនៅខាងក្រៅដែរ។ តាមលក្ខណៈជាអ្នករស់នៅក្នុងសង្គមដដែលនេះ មនុស្សមានសិទ្ធិអាចផ្លាស់ប្តូរយោបល់ជាមួយអ្នកដទៃអំពីសាសនាបាន និងឲ្យប្រកាសសាសនារបស់ខ្លួនតាមរបៀបជាសហគមន៍ផងដែរ។
ហេតុនេះហើយបានជា អ្នកណា ឬរដ្ឋអំណាចណា ដែលបដិសេធមិនព្រមឲ្យមនុស្សកាន់សាសនារបស់ខ្លួនដោយសេរីនៅក្នុងសង្គម អ្នកនោះឬរដ្ឋអំណាចនោះ ប្រមាថមើលងាយលក្ខណៈរបស់មនុស្ស និងមើលងាយរបៀបរៀបរយដែលព្រះជាម្ចាស់បានតែងតាំងសម្រាប់មនុស្សលោកទាំងអស់។ ប៉ុន្តែ អ្នកកាន់សាសនាត្រូវតែរក្សាទុកសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈដ៏ត្រឹមត្រូវ។
លើសពីនេះទៅទៀត តាមលក្ខណៈកិច្ចការខាងសាសនា កិច្ចការទាំងនោះហួសពីលោកីយ៍នេះដែលតែងតែកន្លងផុតទៅតាមកាលៈទេសៈ។ ពេលមនុស្សប្រព្រឹត្តកិច្ចការទាំងនោះ ទោះម្នាក់ឯងក្ដី ឬយ៉ាងសាធារណៈក្ដី គេក៏សម្រេចចិត្តដោយខ្លួនឯង តម្រង់ខ្លួនបែរទៅរកព្រះជាម្ចាស់។ រីឯរដ្ឋអំណាចវិញ មានទិសដៅគិតគូរដល់ប្រយោជន៍រួមក្នុងលោកនេះ។ ហេតុនេះហើយបានជារដ្ឋអំណាច ពិតជាត្រូវទទួលស្គាល់ការរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខាងផ្លូវសាសនា និងត្រូវគាំទ្រការរស់នៅខាងសាសនានោះទៀតផងដែរ។ ប៉ុន្តែ ប្រសិនបើរដ្ឋអំណាចលួចយកសិទ្ធិណែនាំ ឬឃាត់មនុស្សមិនឲ្យប្រព្រឹត្តកិច្ចការខាងសាសនា យើងត្រូវនិយាយថា រដ្ឋអំណាចប្រព្រឹត្ត ហួសពីព្រំដែនរបស់ខ្លួនហើយ។
៤-សេរីភាពក្រុមអ្នកកាន់សាសនាផ្សេងៗ
បុគ្គលម្នាក់ៗមានសេរីភាព និងឯកសិទ្ធិមិនឲ្យគេបង្ខិតបង្ខំក្នុងរឿងសាសនា។ ក៏ប៉ុន្តែ ត្រូវទទួលស្គាល់សិទ្ធិសេរីភាព និងឯកសិទ្ធិនោះ នៅពេលមនុស្សរួមគ្នាប្រព្រឹត្តកិច្ចការខាងសាសនាដែរ។ ដោយលក្ខណៈរបស់មនុស្សជាអ្នករស់នៅក្នុងសង្គម ហើយដោយលក្ខណៈសាសនាផ្ទាល់ជាកិច្ចការខាងសង្គមដែរ ត្រូវតែមានក្រុមរបស់អ្នកកាន់សាសនាផ្សេងៗដែរ។
ក្រុមទាំងនោះមានឯកសិទ្ធិមិនត្រូវឲ្យគេបង្ខិតបង្ខំ គឺមានសិទ្ធិអាចចាត់ចែងខ្លួនឯងតាមវិន័យរបស់គេផ្ទាល់ ឲ្យគោរពថ្វាយបង្គំព្រះដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ជាសាធារណៈ ឲ្យជួយសមាជិករបស់ខ្លួនប្រព្រឹត្តតាមសាសនានោះ ព្រមទាំងឲ្យអប់រំនិងបង្រៀនគេ។ ក្រុមទាំងនោះក៏មានសិទ្ធិលើកស្ទួយស្ថាប័ន សម្រាប់ឲ្យសមាជិកគេសហការគ្នា តម្រែតម្រង់ការរស់នៅរបស់ខ្លួនតាមគោលការណ៍ខាងសាសនារបស់គេទៀតផង។ ប៉ុន្តែ ក្រុមកាន់សាសនាទាំងនោះ មិនត្រូវរំលោភសេចក្ដីទាមទារដ៏ត្រឹមត្រូវ ដែលណែនាំឲ្យមានសណ្ឋាប់ធ្នាប់សាធារណៈក្នុងសង្គមឡើយ។
ក្រុមអ្នកកាន់សាសនាទាំងនោះ ក៏មានសិទ្ធិជ្រើសរើសអ្នកបំពេញមុខងារបម្រើក្រុមរបស់គេ មានសិទ្ធិអប់រំអ្នកទាំងនោះ មានសិទ្ធិចាត់ចែងគេឲ្យបំពេញមុខងារផ្សេងៗ និងផ្លាស់ប្តូរកន្លែងអ្នកទាំងនោះធ្វើការ។ អ្នកទាំងនោះក៏មានសិទ្ធិទាក់ទងជាមួយមេដឹកនាំ ឬជាមួយសហគមន៍សាសនានៅក្រៅប្រទេស និងមានសិទ្ធិសាងសង់គេហដ្ឋានសាសនា ព្រមទាំងមានសិទ្ធិកាន់កាប់កម្មសិទ្ធិ និងត្រួតត្រាទ្រព្យសម្បត្តិដែលគេត្រូវការទៀតដែរ។ ក្នុងករណីទាំងនោះ រដ្ឋអំណាចគ្មានសិទ្ធិឃាត់ក្រុមអ្នកកាន់សាសនា ដោយបញ្ចេញច្បាប់ ឬដោយប្រើវិធីតាមរដ្ឋការណាឡើយ។
ក្រុមអ្នកកាន់សាសនាទាំងនោះ ក៏មានសិទ្ធិបង្រៀន ឬសម្តែងជំនឿរបស់គេជាសាធារណៈ ដោយប្រើសម្លេង ឬដោយចែកសំណេរជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ។ រដ្ឋអំណាចគ្មានសិទ្ធិឃាត់គេឡើយ។ ប៉ុន្តែ នៅពេលក្រុមអ្នកកាន់សាសនាទាំងនោះផ្សព្វផ្សាយជំនឿរបស់ខ្លួនជាសាធារណៈ ឬនៅពេលគេនាំប្រជាជនឲ្យប្រតិបត្តិតាមសាសនារបស់ខ្លួន ក្រុមអ្នកកាន់សាសនាទាំងនោះ ត្រូវប្រយ័ត្នជានិច្ច កុំបង្ខំប្រជាជន ឬបញ្ចុះបញ្ចូលគេបែបមិនសមរម្យ ឬដោយប្រើវិធីមិនសូវស្មោះត្រង់នោះឡើយ ជាពិសេសពេលក្រុមអ្នកកាន់សាសនាទាំងនោះផ្សព្វផ្សាយជំនឿដល់អ្នកដែលមានវប្បធម៌ទាប និងដល់អ្នកក្រីក្រ។ ត្រូវយល់ថា អ្នកផ្សព្វផ្សាយជំនឿតាមរបៀបនេះ គឺប្រព្រឹត្តកិច្ចការហួសពីសិទ្ធិសេរីភាពរបស់ខ្លួន ហើយក៏បំពានសិទ្ធិសេរីភាពរបស់អ្នកដទៃទៀតផង។
លើសពីនេះទៅទៀត តាមសិទ្ធិសេរីភាពខាងសាសនា មិនត្រូវឃាត់ក្រុមអ្នកកាន់សាសនានានាមិនឲ្យ បង្ហាញដោយសេរី នូវអានុភាពពិសេសនៃលទ្ធិជំនឿរបស់គេ ក្នុងកិច្ចចាត់ចែងសង្គមឲ្យមានរបៀបរៀបរយ និងអាចធ្វើឲ្យសកម្មភាពទាំងមូលរបស់មនុស្សលោកមានជីវិតរស់រវើកដែរ។ ដោយមនុស្សមានលក្ខណៈជាអ្នករស់នៅក្នុងសង្គម និងដោយមានលក្ខណៈផ្ទាល់របស់សាសនា មនុស្សដែលមានមនោសញ្ចេតនាស្រឡាញ់សាសនា ក៏មានសិទ្ធិជួបជុំគ្នាដោយសេរី និងតែងតាំងសមាគមអប់រំ តែងតាំងសមាគមវប្បធម៌ សមាគមមេត្តាករុណា និងសមាគមសង្គមកិច្ចទៀតផង។
៥-សេរីភាពសាសនានិងក្រុមគ្រួសារ
ក្រុមគ្រួសារនីមួយៗ ក្នុងឋានៈជាសង្គមតូចមួយដែលមានសិទ្ធិផ្ទាល់ ជាគ្រឹះនៃសង្គមមុនគេ ក៏មានសិទ្ធិចាត់ចែងការរស់នៅរបស់ខ្លួនខាងសាសនា ក្រោមការដឹកនាំរបស់ឪពុកម្តាយ។ មាតាបិតាមានសិទ្ធិសម្រេចអប់រំកូនៗ តាមជំនឿរបស់ខ្លួន។ ហេតុនេះហើយបានជារដ្ឋអំណាចត្រូវទទួលស្គាល់សិទ្ធិរបស់គាត់ ឲ្យជ្រើសរើសសាលារៀន ឬ មធ្យោបាយអប់រំផ្សេងៗទៀត ដោយមានសេរីភាពពេញទី។ រដ្ឋអំណាចមិនត្រូវយកសេរីភាពក្នុងការជ្រើសរើសនេះ ធ្វើជាលេស ដើម្បីដាក់បន្ទុកចំៗដោយអយុត្តិធម៌ ឬដោយបញ្ឆិតបញ្ឆៀងលើមាតាបិតា។ ប្រសិនបើមានគេបង្ខំឲ្យកូនៗរៀនមេរៀនដែលទាស់នឹងជំនឿរបស់ឪពុកម្តាយ ឬប្រសិនបើមានគេបង្ខំឲ្យអប់រំកូនដោយគ្មានការអប់រំអំពីសាសនាទាល់តែសោះ ពេលនោះគេពិតជារំលោភសិទ្ធិរបស់ឪពុកម្តាយមែន។
៦-ត្រូវមានទំនួលខុសត្រូវលើសិទ្ធិសេរីភាពខាងសាសនា
ប្រយោជន៍រួមមានន័យថា គ្រប់សភាពការណ៍ជីវភាពក្នុងសង្គមដែលណែនាំឲ្យម្នាក់ៗអាចទៅជាមនុស្សពេញលក្ខណៈយ៉ាងស្រួល និងយ៉ាងពេញលេញ។ ជាបឋម ប្រយោជន៍រួមមានន័យថា ការរក្សាទុកនូវសិទ្ធិនិងភារកិច្ចរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ។ ទាំងប្រជាពលរដ្ឋ ទាំងក្រុមក្នុងសង្គម ទាំងរដ្ឋអំណាច ទាំងព្រះសហគមន៍ និងសហគមន៍សាសនាឯទៀតៗ ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់រក្សាទុកសេរីភាពខាងសាសនា តាមរបៀបរៀងៗខ្លួន ស្រេចតែភារកិច្ចរបស់ខ្លួនចំពោះប្រយោជន៍រួមនោះ។
គ្រប់រដ្ឋអំណាចមានភារកិច្ចចម្បង ការពារនិងលើកស្ទួយសិទ្ធិមនុស្សដែលមិនអាចរំលោភបាន។ ហេតុនេះហើយបានជា រដ្ឋអំណាចត្រូវបង្កើតច្បាប់ដ៏ត្រឹមត្រូវនិងតែងតាំងមធ្យោបាយផ្សេងៗទៀត សមស្របតាមសភាពការណ៍ ដើម្បីទទួលស្គាល់សិទ្ធិសេរីភាពខាងសាសនារបស់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់យ៉ាងស័ក្ដិសិទ្ធ និងដើម្បីបង្កើតសភាពការណ៍ដែលផ្តល់ឲ្យការរស់នៅតាមសាសនា អាចលូតលាស់ចម្រើនឡើងបានដែរ។ ដូច្នេះ ប្រជាពលរដ្ឋអាចប្រើសិទ្ធិរបស់ខ្លួនបានយ៉ាងពេញលេញ ហើយក៏អាចបំពេញភារកិច្ចរបស់ខ្លួនខាងសាសនាដែរ។ ម៉្លោះហើយ សង្គមមុខជានឹងទទួលផលនៃយុត្តិធម៌ និងសន្តិភាពដែលកើតមកពីមនុស្សស្មោះត្រង់ចំពោះព្រះជាម្ចាស់ និងចំពោះព្រះហឫទ័យដ៏វិសុទ្ធរបស់ព្រះអង្គផង។
ប្រសិនបើប្រជាជនរស់នៅតាមសភាពការណ៍ដោយឡែក រដ្ឋអំណាចទទួលស្គាល់សហគមន៍សាសនាតែមួយយ៉ាងពិសេសតាមច្បាប់ នៅពេលជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋអំណាចក៏ត្រូវទទួលស្គាល់ និងគោរពសិទ្ធិសេរីភាពខាងសាសនារបស់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ និងរបស់គ្រប់សហគមន៍សាសនាផងដែរ។
មិនតែប៉ុណ្ណោះសោត រដ្ឋអំណាចត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ឲ្យប្រជាពលរដ្ឋមានសិទ្ធិស្មើគ្នាតាមច្បាប់។ សិទ្ធិស្មើគ្នានេះពាក់ព័ន្ធមកពីប្រយោជន៍រួមរបស់សង្គម។ រដ្ឋអំណាចត្រូវប្រយ័ត្នមិនឲ្យគេរំលោភសិទ្ធិស្មើគ្នានេះ ដោយមូលហេតុសាសនាជាដាច់ខាត ទោះបីយ៉ាងច្បាស់ក្តី ឬយ៉ាងលាក់កំបាំងក្ដី កុំឲ្យរើសមុខប្រជាពលរដ្ឋណាឡើយ។ ហេតុនេះហើយ បានជារដ្ឋអំណាចគ្មានសិទ្ធិប្រើកម្លាំង ឬគំរាមកំហែង ឬប្រើមធ្យោបាយផ្សេងៗទៀត ដើម្បីបង្ខំប្រជាពលរដ្ឋឲ្យកាន់សាសនាណាមួយ ឬហាមមិនឲ្យកាន់សាសនាណាមួយជាដាច់ខាត។ កុំឃាត់មនុស្សម្នាក់មិនឲ្យចូលសាសនាណាមួយ ឬចោលសហគមន៍សាសនាណាមួយឲ្យសោះ។ អ្នកប្រើកម្លាំងដើម្បីបំផ្លាញសាសនាណាមួយ ឬរារាំងដំណើរនៃសាសនាណាមួយ ក្នុងមនុស្សជាតិទាំងមូលក្ដី ក្នុងតំបន់ណាមួយក្ដី ឬក្នុងក្រុមណាមួយក្តី តាមរបៀបណាក៏ដោយ ក៏អ្នកនោះច្បាស់ជាប្រព្រឹត្តប្រឆាំងនឹងព្រះហឫទ័យរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ហើយប្រឆាំងនឹងសិទ្ធិដ៏សក្ការៈរបស់មនុស្សម្នាក់ៗ និងរបស់ក្រុមគ្រួសារប្រជាជាតិទាំងមូល យ៉ាងប្រាកដមែន។
៧-សេរីភាពសាសនាមានព្រំដែន
មនុស្សតែងតែប្រើសិទ្ធិសេរីភាពខាងសាសនានៅក្នុងសង្គម។ ហេតុនេះហើយបានជាត្រូវប្រើសិទ្ធិសេរីភាពខាងសាសនានោះ តាមសេចក្តីណែនាំខ្លះដែលកំណត់ព្រំដែនសិទ្ធសេរីភាពនោះ។ មនុស្សត្រូវប្រើសិទ្ធិសេរីភាពគ្រប់យ៉ាង ដោយអនុវត្តតាមគោលការណ៍ខាងសីលធម៌មួយ គឺថា មនុស្សម្នាក់ៗ និងសង្គមត្រូវទទួលការខុសត្រូវ។ វិន័យសីលធម៌បញ្ជាឲ្យមនុស្សគ្រប់ៗរូប និងគ្រប់ក្រុមក្នុងសង្គម ប្រើសិទ្ធិរបស់ខ្លួន ដោយនឹកគិតដល់សិទ្ធិរបស់អ្នកដទៃ និងដោយនឹកគិតដល់ភារកិច្ចរបស់ខ្លួនចំពោះអ្នកដទៃ និងចំពោះប្រយោជន៍រួមរបស់មនុស្សទាំងអស់។ ត្រូវប្រព្រឹត្តចំពោះមនុស្សទាំងអស់តាមយុត្តិធម៌ និងតាមមនុស្សធម៌ទៀតផង។
លើសពីនេះទៅទៀត សង្គមសីុលមានសិទ្ធិការពារខ្លួនមិនឲ្យរងគ្រោះដោយមានគេយកសេរីភាពខាងសាសនាធ្វើជាលេសមកបំពានលើសិទ្ធិសង្គម។ រដ្ឋអំណាចមានភារកិច្ចការពារសង្គមមុនគេបង្អស់ តែរដ្ឋអំណាចមិនត្រូវការរពារសិទ្ធិសង្គមនោះដោយប្រើអំណាចតាមចិត្ត ឬដោយយោគយល់បែបអយុត្តិធម៌ដល់ក្រុមមួយនោះទេ តែត្រូវប្រើក្បួនច្បាប់ស្របតាមសីលធម៌ដ៏ពិតប្រាកដ ទើបរដ្ឋអំណាចអាចរក្សាការពារសិទ្ធិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់យ៉ាងស័ក្តិសិទ្ធ ហើយក៏ធ្វើឲ្យសិទ្ធិប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ចុះសម្រុងគ្នាដោយសន្តិវិធីទៀតផង។ រដ្ឋអំណាចក៏ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំងស្វែងរកសន្តិសុខសាធារណៈយ៉ាងត្រឹមត្រូវ ដែលមានន័យថា ប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅរួមគ្នា ដោយយកយុត្តិធម៌ដ៏ពិតប្រាកដមកធ្វើជាមូលដ្ឋាន និងយកសីលធម៌សាជារណៈមកការពារប្រជាពលរដ្ឋទៀតដែរ។ សេចក្ដីទាំងនោះ ជាគ្រឹះមួយនៃប្រយោជន៍រួម ហើយក៏ជាផ្នែកមួយនៃសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈដែរ។ សរុបសេចក្ដីមក ត្រូវអនុវត្តតាមក្បួនច្បាប់ទូទៅដែលផ្តល់សេរីភាពពេញទីក្នុងសង្គម គឺតាមក្បួនច្បាប់នេះ ត្រូវទទួលស្គាល់សេរីភាពរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗជាអតិបរមា។ ត្រូវដាក់ព្រំដែនដល់សេរីភាពនោះ តាមតម្រូវការ ហើយតាមកម្រិតនៃតម្រូវការនោះ។
៨-ការអប់រំមនុស្សឲ្យចេះប្រើសេរីភាព
សព្វថ្ងៃ មានកត្តាជាច្រើនកៀបសង្កត់មនុស្ស រហូតដល់គេព្រួយបារម្ភថា គេលែងមានសេរីភាពក្នុងការវិនិច្ឆ័យដោយខ្លួនឯងបាន។ ម៉្យាងវិញទៀត មានមនុស្សជាច្រើន មិនព្រមគោរពអ្នកកាន់អំណាចឬច្បាប់ឡើយ ដោយយកសេរីភាពធ្វើជាលេស គេមិនព្រមស្តាប់តាមវិន័យនិងច្បាប់ដែលមនុស្សត្រូវការជាចាំចាច់សម្រាប់ការរស់នៅក្នុងសង្គម។ ហេតុនេះហើយបានជា មហាសន្និបាតវ៉ាទីកង់នេះ សូមផ្តែផ្តាំមនុស្សទាំងអស់ ជាពិសេសផ្តែផ្តាំអស់អ្នកដែលទទួលបេសកកម្មអប់រំអ្នកដទៃ។ សូមដាស់តឿនអ្នកទាំងនោះឲ្យអប់រំមនុស្សឲ្យចេះស្តាប់បង្គាប់រដ្ឋអំណាចដ៏ត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ ទាំងស្ថិតនៅក្រោមអំណាចនៃសីលធម៌ផង និងឲ្យយកចិត្តទុកដាក់ស្វែងរកសេរីភាពដ៏ពិតប្រាកដផង។ សូមអប់រំមនុស្សឲ្យចេះវិនិច្ឆ័យដោយខ្លួនឯងអំពីអត្ថន័យនៃព្រឹត្តិការណ៍នានា តាមពន្លឺនៃសេចក្ដីពិត និងឲ្យប្រព្រឹត្តកិច្ចការដោយមានចិត្តគំនិតទទួលខុសត្រូវ ហើយឲ្យគេសង្វាតស្វែងរកអ្វីៗដ៏ពិតប្រាកដ និងដ៏យុត្តិធម៌ ទាំងសុខចិត្តសហការជាមួយអ្នកដទៃដោយចិត្តរីករាយទៀតផង។
សេរីភាពខាងសាសនាមានគោលដៅ និងជួយតម្រង់មនុស្សឲ្យបំពេញភារកិច្ចរបស់ខ្លួនតាមការរស់នៅក្នុងសង្គម ដោយទទួលខុសត្រូវកាន់តែខ្លាំងឡើងៗ ក្នុងគ្រប់កិច្ចការដែលគេប្រព្រឹត្តនោះ។
២-សេរីភាពខាងសាសនាតាមពន្លឺនៃសេចក្ដី ដែលព្រះជាម្ចាស់បានសម្តែងឲ្យមនុស្សលោកស្គាល់
៩-លទ្ធិអំពីសិទ្ធិសេរីភាពខាងសាសនាចាក់ឫសក្នុងសេចក្ដីដែលព្រះជាម្ចាស់បានសម្តែងឲ្យមនុស្សលោកស្គាល់
មហាសន្និបាតវ៉ាទីកង់ប្រកាសសេចក្ដីទាំងប៉ុន្មានអំពីសិទ្ធិសេរីភាពខាងសាសនា ចាក់គ្រឹះនៅលើកិត្តិយសដ៏ថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្សម្នាក់ៗ។ បទពិសោធន៍របស់មនុស្សតាមដំណើរនៃប្រវត្តិសាស្រ្ត បានសម្តែងសេចក្ដីទាមទារនៃកិត្តិយសដ៏ថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្សម្នាក់ៗនោះ ឲ្យកាន់តែច្បាស់ឡើងៗជានិច្ច។ លើសពីនេះទៅទៀត លទ្ធិអំពីសិទ្ធិសេរីភាពនេះចាក់ឫសក្នុងសេចក្ដីពិតដែលព្រះជាម្ចាស់បានសម្តែងឲ្យមនុស្សលោកស្គាល់ថែមទៀតផង ជាមូលហេតុនាំឲ្យគ្រីស្តបរិស័ទកាន់តែស្មោះត្រង់នឹងសេរីភាពដ៏វិសុទ្ធនោះ។ ទោះបីព្រះជាម្ចាស់មិនសម្តែងឲ្យបានច្បាស់ថា គ្មាននរណាខាងក្រៅ មានសិទ្ធិបង្ខំមនុស្សក្នុងវិស័យសាសនាក្ដី ក៏ព្រះអង្គបានសម្តែងអំពីកិត្តិយសដ៏ថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្សម្នាក់ៗយ៉ាងទូលំទូលាយដែរ។ ព្រះគ្រីស្តក៏បានគោរពសេរីភាពរបស់មនុស្សយ៉ាងខ្លំាង ក្នុងពេលគេបំពេញភារកិច្ចរបស់ខ្លួន គឺនៅពេលគេផ្ញើជីវិតលើព្រះបន្ទូលរស់របស់ព្រះជាម្ចាស់។ ព្រះអង្គក៏បង្ហាញឲ្យដឹងថា សាវ័ករបស់បរមគ្រូដ៏អស្ចារ្យនេះ ត្រូវមានគំនិតបែបណាជ្រួតជ្រាបក្នុងចិត្តគេនៅគ្រប់កិច្ចការដែលគេប្រព្រឹត្ត។ សេចក្ដីទាំងនេះ ពិតជាបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់នូវគោលការណ៍ទូទៅជាមូលដ្ឋាននៃលទ្ធិដែលមហាសន្និបាតប្រកាសអំពីសេរីភាពខាងសាសនានេះ។ មុនដំបូងបង្អស់ សេរីភាពខាងសាសនាក្នុងសង្គម ស្របទាំងស្រុងនឹងសេរីភាពរបស់អ្នកដែលផ្ញើជីវិតលើព្រះគ្រីស្ត។
១០-សេរីភាពនិងការផ្ញើជីវិតលើព្រះគ្រីស្ត
ព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ព្រមទាំងគ្រូបាធ្យាយតែងតែបង្រៀនឥតឈប់ឈរថា អ្នកតបឆ្លើយនឹងព្រះជាម្ចាស់ គឺផ្ញើជីវិតលើព្រះអង្គ ត្រូវតែសម្រេចដោយបំណងប្រាថ្នារបស់ខ្លួនផ្ទាល់ ដោយគ្មាននរណាបង្ខំ។ នេះពិតជាប្រការមួយដ៏សំខាន់ជាងគេក្នុងលទ្ធិកាតូលិកយើង។ ហេតុនេះហើយបានជា គ្មាននរណាម្នាក់ត្រូវគេបង្ខំឲ្យទទួលជំនឿទាំងទាស់ចិត្តបានឡើយ។ អ្នកផ្ញើជីវិតលើព្រះជាម្ចាស់ តាមលក្ខណៈនៃការផ្ញើជីវិតនោះ ត្រូវតែសម្រេចថាខ្លួនជឿដោយបំណងប្រាថ្នារបស់ខ្លួនផ្ទាល់ ព្រោះព្រះយេស៊ូគ្រីស្តជាព្រះសង្រ្កោះបានរំដោះមនុស្ស ហើយព្រះអង្គក៏ត្រាស់ហៅមនុស្សឲ្យទៅជាបុត្រធីតារបស់ព្រះបិតាដែរ។ គេអាចផ្ចង់ចិត្តនឹងព្រះជាម្ចាស់ដែលសម្តែងព្រះអង្គឲ្យគេស្គាល់នោះ លុះត្រាតែគេផ្ញើជីវិតលើព្រះអង្គ ដោយខ្លួនបានរិះគិតពិចារណា និងដោយខ្លួនបានសម្រេចដោយសេរី ទាំងមានព្រះបិតាទាក់ទាញចិត្តគេថែមទៀតផង។ សេចក្ដីនេះពិតជាស្របទាំងស្រុងតាមលក្ខណៈផ្ទាល់នៃជំនឿមែន។ ហេតុនេះ អំពីរឿងសាសនា គ្មានមនុស្សណាមានសិទ្ធិបង្ខំអ្នកដទៃជាដាច់ខាត ទោះបីជាបង្ខំតាមបែបណាក៏ដោយ។ រដ្ឋដែលគោរពសេរីភាពសាសនា ពិតជាជួយបង្កើតបរិយាកាសបណ្តោយឲ្យមនុស្សអាចផ្ញើជីវិតលើព្រះគ្រីស្តបាន ដោយគ្មានអ្វីរារាំងគេ។ គេក៏អាចផ្ចង់ចិត្តនឹងជំនឿនោះ ដោយមានសេរីភាពពេញទី ព្រមទាំងអាចកាន់តាមជំនឿនោះយ៉ាងក្លៀវក្លា ដោយប្រព្រឹត្តគ្រប់កិច្ចប្រចាំជីវិតតាមជំនឿនេះដែរ។
១១-របៀបព្រះគ្រីស្តនិងក្រុមគ្រីស្តទូតបានប្រព្រឹត្ត
ព្រះជាម្ចាស់ពិតជាត្រាស់ហៅមនុស្សឲ្យបម្រើព្រះអង្គតាមវិញ្ញាណ និងតាមសេចក្ដីពិត។ មនុស្សត្រូវតែតប ឆ្លើយនឹងព្រះអង្គដែលត្រាស់ហៅនោះ តាមមនសិការរបស់ខ្លួន ព្រះអង្គមិនបង្ខំគេទេ។ ព្រះជាម្ចាស់គោរពកិត្តិយស ដ៏ថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្សម្នាក់ៗ ដែលព្រះអង្គប្រតិស្ឋានមក។ មនុស្សក៏ត្រូវតែកាន់កិរិយាមារយាទតាមខ្លួនវិនិច្ឆ័យ និងដោយប្រើសេរីភាពរបស់ខ្លួនដែរ។ សេចក្ដីនេះបានលេចមកឲ្យឃើញយ៉ាងច្បាស់ក្រៃលែងក្នុងព្រះគ្រីស្តយេស៊ូ គឺព្រះជាម្ចាស់បានសម្តែងព្រះអង្គផ្ទាល់យ៉ាងពេញលេញក្នុងអង្គព្រះគ្រីស្ត ព្រះជាម្ចាស់ក៏បានបង្ហាញមាគ៌ារបស់ព្រះអង្គឲ្យមនុស្សលោកស្គាល់ក្នុងអង្គព្រះគ្រីស្តដែរ។ ព្រះគ្រីស្តពិតជាព្រះបរមគ្រូ និងជាព្រះអម្ចាស់របស់យើងមែន (យហ ១៣,១៣) ព្រះអង្គស្លូត ហើយសុភាពទៀត (មថ ១១,២៩) ព្រះអង្គអញ្ជើញនិងទាក់ទាញចិត្តក្រុមសាវ័ក ទាំងមានព្រះហឫទ័យអត់ធ្មត់ខន្តីផង (មថ ១១,២៨-៣០ ; យហ ៦,៦៧-៦៨)។ ព្រះអង្គប្រព្រឹត្តការអស្ចារ្យទាំងប៉ុន្មានមកគាំទ្រនិងមកបញ្ជាក់អត្ថន័យនៃធម្មទេសនារបស់ព្រះអង្គ ដើម្បីលើកស្ទួយអ្នកស្តាប់ឲ្យមានជំនឿផ្ញើជីវិតលើព្រះអង្គ និងដើម្បីពង្រឹងជំនឿរបស់គេទៀតផង។ ព្រះអង្គសម្តែងការអស្ចារ្យមិនមែនដើម្បីបង្ខំគេឲ្យជឿទេ (មថ ២៨-២៩; មក ៩,២៣-២៤; ៦,៥៦)។ពិតមែនហើយ ព្រះអង្គស្តីបន្ទោសអស់អ្នកស្តាប់ដែលមិនព្រមជឿ តែព្រះអង្គទុកឲ្យព្រះជាម្ចាស់ដាក់ទណ្ឌកម្មគេ នៅថ្ងៃព្រះអង្គវិនិច្ឆ័យទោសមនុស្សលោក (មថ ១១,២០-២៤; រម ១២,១៩-២០; ២ថស ១,៨)។ ពេលព្រះអង្គចាត់ក្រុមគ្រីស្តទូត ឲ្យចេញទៅប្រកាសដំណឹងល្អក្នុងពិភពលោក ព្រះអង្គមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់គេថា ៖ «អ្នកណាជឿហើយទទួលពិធីជ្រមុជទឹក ព្រះជាម្ចាស់នឹងសង្គ្រោះអ្នកនោះ រីឯអ្នកដែលមិនព្រមជឿនឹងត្រូវទទួលទោស» (មក ១៦,១៦)។ ប៉ុន្តែព្រះអង្គទទួលស្គាល់ថា មារបានសាបព្រោះស្រងែលាយជាមួយស្រូវពូជល្អ ហើយបញ្ជាឲ្យគេទុកស្រងែ និងស្រូវពូជល្អដុះឡើងជាមួយគ្នា រហូតដល់ពេលចម្រូតនៅអវសានកាលនៃពិភពលោក (មថ ១៣,៣០ និង៤០)។ ព្រះអង្គក៏មិនសព្វព្រះហឫទ័យឲ្យអ្នកស្រុកយល់ច្រឡំថា ព្រះអង្គជាព្រះគ្រីស្តតាមផ្លូវនយោបាយ ដែលបង្រ្កាបមនុស្សលោកដោយប្រើកម្លាំង (មថ ៤,៨-១០; យហ ៦,១៥) ព្រះអង្គសព្វព្រះហឫទ័យហៅព្រះអង្គផ្ទាល់ថា ជាបុត្រមនុស្សដែល «មកក្នុងពិភពលោកនេះមិនមែនដើម្បីឲ្យគេបម្រើលោកឡើយ គឺលោកមកបម្រើគេវិញ ព្រមទាំងបូជាជីវិតដើម្បីរំដោះមនុស្សទាំងអស់ផង» (មក ១០,៤៥)។ ព្រះអង្គបង្ហាញឲ្យគេដឹងថា ព្រះអង្គជាអ្នកបម្រើសុភាពរាបសាដ៏ពេញលក្ខណៈរបស់ព្រះជាម្ចាស់ (អស ៤២,១-៤) ដែល «មិនកាច់ដើមត្រែងណាដែលទក់ហើយនោះឡើយ ហើយក៏មិនផ្លុំពន្លត់ភ្លើងណា ដែលហៀបនឹងរលត់នោះដែរ » (មថ ១២,២០)។ ព្រះអង្គទទួលស្គាល់សិទ្ធិនៃរដ្ឋអំណាច ហើយក៏បញ្ជាឲ្យគេបង់ពន្ធដាថ្វាយព្រះចៅអធិរាជដែរ ទាំងរំឭកគេថា ត្រូវគោរពសិទ្ធិរបស់ព្រះជាម្ចាស់ដែលប្រសើរជាងសិទ្ធិនៃរដ្ឋអំណាចដោយមានព្រះបន្ទូលថា «អ្វីៗដែលជារបស់ព្រះចៅអធិរាជ ចូរថ្វាយទៅព្រះចៅអធិរាជវិញទៅ ហើយអ្វីៗដែលជារបស់ព្រះជាម្ចាស់ ចូរថ្វាយទៅព្រះជាម្ចាស់វិញដែរ» (មថ ២២,២១)។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ពេលព្រះអង្គបង្ហើយកិច្ចរំដោះមនុស្សលោកដោយបូជាព្រះជន្មនៅលើឈើឆ្កាង ជាកិច្ចដែលសង្គ្រោះមនុស្សលោក និងផ្តល់ឲ្យមនុស្សលោកបានសេរីភាពដ៏ពិតប្រាកដ ព្រះអង្គក៏បង្ហើយសម្តែងសេចក្តីដែលព្រះអង្គត្រូវសម្តែងនោះដែរ។ ព្រះអង្គ ផ្តល់សក្ខីភាពអំពីសេចក្ដីពិត (យហ ១៨,៣៧) ប៉ុន្តែព្រះអង្គមិនសព្វព្រះហឫទ័យយកកម្លាំងមកបង្ខំឲ្យអ្នកប្រកែកមិនព្រមទទួលសេចក្តីពិតនោះទេ។ អ្នកផ្ញើជីវិតលើព្រះអង្គ មិនត្រូវប្រើអាវុធមកការពាររាជសម្បត្តិរបស់ព្រះអង្គទេ តែព្រះអង្គគ្រងរាជ្យលើមនុស្សដែលស្តាប់សេចក្ដីពិត និងដែលផ្តល់សក្ខីភាពអំពីសេចក្ដីពិតនោះ។ ព្រះគ្រីស្តក៏លាតសន្ធឹងព្រះរាជ្យរបស់ព្រះអង្គដោយព្រះហឫទ័យស្រឡាញ់ ដែលត្រូវគេលើកឡើងនៅលើឈើឆ្កាង ហើយដែលទាក់ទាញចិត្តមនុស្សទាំងអស់វិញ (យហ ១២,៣២)។
ក្រុមគ្រីស្តទូតទទួលការអប់រំដោយព្រះគ្រីស្តមានព្រះបន្ទូល និងដោយព្រះអង្គធ្វើគំរូឲ្យគេមើល គេក៏ដើរតាមមាគ៌ាដដែលនោះ។ នៅខាងដើមព្រះសហគមន៍ សាវ័កព្រះគ្រីស្តមិនបានបង្ខិតបង្ខំអ្នកស្រុក ហើយក៏មិនប្រើកលល្បិចដែលមិនសមនឹងដំណឹងល្អ ដើម្បីណែនាំមនុស្សឲ្យប្រែចិត្តគំនិត និងប្រកាសថា គេផ្ញើជីវិតលើព្រះគ្រីស្ត ទុកជាព្រះអម្ចាស់ទេ តែជាពិសេសបំផុត គេយកឫទ្ធានុភាពនៃព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់មកប្រើវិញ (១ករ ២,៣-៥; ១ ថស ២,៣-៥)។ គេប្រកាសអំពីគម្រោងការរបស់ព្រះជាម្ចាស់ដែលសង្គ្រោះមនុស្សលោក គឺព្រះអង្គ «ដែលទ្រង់សព្វព្រះហឫទ័យឲ្យមនុស្សទាំងអស់ទទួលការសង្គ្រោះ និងស្គាល់សេចក្ដីពិតយ៉ាងច្បាស់ » (១ធម ២,៤)។ នៅពេលជាមួយគ្នានេះ ពួកគេតែងតែគោរពអ្នកទន់ខ្សោយ ទោះបីអ្នកទាំងនោះ រស់នៅទាំងវង្វេងជំនឿក្ដី។ គេតែងតែបង្ហាញអំពីរបៀប «យើងម្នាក់ៗត្រូវរៀបរាប់ទូលព្រះជាម្ចាស់នូវអំពើដែលខ្លួនយើងម្នាក់ៗបានប្រព្រឹត្ត» (រម ១៤,១-២៣; ១ករ ៨,៩-១៣; ១០,២៣-៣៣)។ ហេតុនេះហើយបានជា ម្នាក់ៗត្រូវតែស្តាប់តាមមនសិការរៀងៗខ្លួន។ ក្រុមគ្រីស្តទូតក៏ដូចព្រះគ្រីស្តដែរ គឺអស់លោកតែងតែយកចិត្តទុកដាក់ផ្តល់សក្ខីភាពអំពីសេចក្ដីពិតរបស់ព្រះជាម្ចាស់ជានិច្ច។ អស់លោកមានសេចក្ដីក្លាហាន «នាំគ្នាថ្លែងព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់ដោយចិត្តអង់អាច» (កក ៤,៣១; អភ ៦,១៩-២០) នៅចំពោះប្រជាជន និងនៅ ចំពោះអ្នកដឹកនាំរបស់គេ។ អស់លោកមានជំនឿយ៉ាងរឹងប៉ឹង ដែលជំរុញអស់លោកឲ្យចាត់ដំណឹងល្អទុកជាឫទ្ធានុភាពរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ដើម្បីសង្គ្រោះអស់អ្នកជឿ (រម ១,១៦)។ អស់លោកលះបង់ «អាវុធខាងលោកីយ៍» ទាំងប៉ុន្មាន (២ករ ១០,៤; ១ថស ៥,៨-៩) យកតម្រាប់តាមព្រះគ្រីស្តជាអ្នកស្លូតបូតសុភាពរាបសា ហើយនាំគ្នាប្រកាសព្រះបន្ទូល របស់ព្រះជាម្ចាស់ ដោយជឿជាក់ថា ព្រះបន្ទូលនោះពិតជាឫទ្ធានុភាពរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ដែលអាចបំផ្លាញអំណាចនានាដែលជំទាស់នឹងព្រះអង្គ (អភ ៦,១១-១៧) ព្រមទាំងអាចណែនាំមនុស្សឲ្យផ្ញើជីវិតលើព្រះគ្រីស្ត និងឲ្យបម្រើព្រះអង្គផង (២ ករ ១០,៣-៥)។ ក្រុមគ្រីស្តទូតក៏ដូចព្រះបរមគ្រូដែរ គឺបានទទួលស្គាល់រដ្ឋអំណាចតែងតាំងយ៉ាងត្រឹមត្រូវ៖ «មនុស្សគ្រប់ៗរូប ត្រូវស្តាប់បង្គាប់អាជ្ញាធរ...អ្នកប្រឆាំងនឹងអាជ្ញាធរ ក៏ដូចជាប្រឆាំងនឹងរបៀបរៀបរយដែលព្រះជាម្ចាស់បានចាត់ចែងនោះដែរ» (រម ១៣,១-២; ១ សល ២,១៣-១៧)។ តែនៅពេលជាមួយគ្នានោះ អស់លោក មិនខ្លាចជំទាស់ប្រឆាំងនឹងរដ្ឋអំណាច ដែលជំទាស់នឹងព្រះហឫទ័យដ៏វិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ហើយថ្លែងថា៖ «យើងខ្ញុំត្រូវស្ដាប់បង្គាប់ព្រះជាម្ចាស់ ជាជាងស្ដាប់បង្គាប់មនុស្ស » (កក ៥,២៩; ៤,១៩-២០)។ មានមរណសាក្សីជាច្រើនឥតគណនា និងមានអ្នកផ្ញើជីវិតលើព្រះគ្រីស្តជាច្រើន បានដើរតាមមាគ៌ានេះ នៅគ្រប់សម័យ និងនៅគ្រប់ទីកន្លែងផង។
១២-ព្រះសហគមន៍យកតម្រាប់តាមព្រះគ្រីស្ត និងតាមក្រុមគ្រីស្តទូត
ហេតុនេះហើយ បានជាព្រះសហគមន៍ស្មោះត្រង់នឹងសេចក្ដីពិតនៃដំណឹងល្អ តែងតែដើរតាមមាគ៌ារបស់ព្រះ គ្រីស្ត និងរបស់គ្រីស្តទូត ដោយទទួលស្គាល់គោលការណ៍នៃសេរីភាពខាងសាសនា ព្រោះសេរីភាពនោះស្របតាម កិត្តិយសដ៏ថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្សម្នាក់ៗ ហើយក៏ស្របតាមសេចក្ដីដែលព្រះជាម្ចាស់បានសម្តែងឲ្យមនុស្សលោកស្គាល់នោះដែរ។ ព្រះសហគមន៍ក៏លើកទឹកចិត្តមនុស្សឲ្យកាន់តាមសេរីភាពនោះ ព្រះសហគមន៍បានទទួលលទ្ធិនេះពី ព្រះ គ្រីស្តនិងពីក្រុមគ្រីស្តទូតមក ហើយបានរក្សាទុកនិងបញ្ជូនបន្តតាមដំណើរនៃប្រវត្តិសាស្រ្ត។
តាមប្រវត្តិសាស្រ្តនៃប្រជារាស្ត្ររបស់ព្រះជាម្ចាស់ ដែលតែងតែធ្វើដំណើរក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តមនុស្សជាតិដ៏មិនទៀង ទាត់ ហើយតែងតែប្រែប្រួលនោះ ជួនកាល ព្រះសហគមន៍បានប្រព្រឹត្តតាមរបៀបមិនសូវស្របនឹងដំណឹងល្អមែន ជួនកាល ក៏ព្រះសហគមន៍បានប្រព្រឹត្តផ្ទុយនឹងគោលគំនិតនៃដំណឹងល្អទៀតដែរ។ ក៏ប៉ុន្តែ ព្រះសហគមន៍នៅតែបង្រៀនជានិច្ចថា មនុស្សម្នាក់ផ្ញើជីវិលើព្រះគ្រីស្ត ដោយមិនត្រូវបានគេបង្ខិតបង្ខំឡើយ។
ដូច្នេះ មេនៃដំណឹងល្អ ប្រែចិត្តគំនិតមនុស្ស ដូចមេធ្វើឲ្យម្សៅដោរឡើងដូច្នោះដែរ ហើយបានជួយយ៉ាងសន្ធឹកឲ្យមនុស្សទទួលស្គាល់កិត្តិយសដ៏ថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្សម្នាក់ៗ កាន់តែច្បាស់ឡើងៗ តាមដំណើរនៃប្រវត្តិសាស្រ្ត។ យូរៗទៅ គោលគំនិតតាមដំណឹងល្អបាននាំឲ្យមនុស្សជឿជាក់ច្បាស់ថា គ្មាននរណាម្នាក់អាចបង្ខិតបង្ខំមនុស្សអំពីរឿងសាសនានៅក្នុងសង្គមបានជាដាច់ខាត។
១៣-សេរីភាពរបស់ព្រះសហគមន៍
ព្រះសហគមន៍ត្រូវមានសេរីភាពគ្រប់យ៉ាងដែលខ្លួនត្រូវការ ដើម្បីយកចិត្តទុកដាក់ប្រព្រឹត្តកិច្ចការដែលនាំការសង្គ្រោះដល់មនុស្សលោក។ សិទ្ធិសេរីភាពរបស់ព្រះសហគមន៍នេះ ច្បាស់ជាសិទ្ធិដ៏សំខាន់ជាងគេក្នុងចំណោមសេចក្តីទាំងប៉ុន្មានដែលត្រូវរក្សាទុកនិងការពារនៅគ្រប់ទីកន្លែងជានិច្ច ដោយគ្មាននរណាអាចរំលោភបានឡើយ ព្រោះសិទ្ធិសេរីភាពនោះពាក់ព័ន្ធនឹងផលប្រយោជន៍របស់ព្រះសហគមន៍ ហើយលើសពីនេះទៅទៀត ក៏ពាក់ព័ន្ធនឹងផលប្រយោជន៍សង្គមនៅលើផែនដីនេះដែរ។ សេរីភាពនោះពិតជាសក្ការៈ ព្រោះព្រះបុត្រាតែមួយព្រះអង្គគត់របស់ព្រះជាម្ចាស់បានប្រគល់សេរីភាពនោះឲ្យព្រះសហគមន៍ ដែលព្រះអង្គបានរំដោះដោយសារព្រះលោហិតព្រះអង្គ។ សេរីភាពនោះពិតជាលក្ខណៈផ្ទាល់របស់ព្រះសហគមន៍ ហេតុនេះហើយបានជា អស់អ្នកប្រឆាំងនឹងសេរីភាពនោះ ក៏ប្រព្រឹត្តខុសនឹងព្រះហឫទ័យរបស់ព្រះជាម្ចាស់ដែរ។ សេរីភាពនៃព្រះសហគមន៍ពិតជាគោលការណ៍មូលដ្ឋាន ក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងព្រះសហគមន៍នឹងរដ្ឋអំណាចនានា ហើយក្នុងទំនាក់ទំនងជាមួយសង្គមទាំងមូលផង។
ព្រះសហគមន៍ទាមទារសេរីភាពក្នុងសង្គមមនុស្ស និងនៅចំពោះរដ្ឋអំណាចគ្រប់យ៉ាង គឺក្នុងឋានៈខ្លួនជាអំណាចខាងវិញ្ញាណ ដែលព្រះគ្រីស្តជាអម្ចាស់បានតែងតាំង ហើយដែលព្រះជាម្ចាស់ផ្ញើបន្ទុកឲ្យចេញទៅប្រកាសដំណឹងល្អដល់សត្វលោកទាំងឡាយដែរ (មក ១៦,១៥;មថ ២៨,១៨-២០)។ ព្រះសហគមន៍ក៏ទាមទារសេរីភាពនោះ ក្នុងឋានៈជាសមាគមរបស់មនុស្សដែលមានសិទ្ធិរស់នៅក្នុងសង្គមតាមបញ្ជានៃជំនឿគ្រីស្តសាសនាដែរ ។ ហេតុនេះហើយ ប្រទេសណាដែលប្រកាសថាខ្លួនគោរពសេរីភាពខាងសាសនា ឬមានច្បាប់បញ្ជាក់អំពីសេរីភាពនោះ មិនត្រូវគ្រាន់តែប្រកាសប៉ុណ្ណោះទេ តែត្រូវអនុវត្តយ៉ាងពិតប្រាកដនិងយ៉ាងស្មោះ ឲ្យមានសេរីភាពខាងសាសនាមែន។ នៅក្នុងប្រទេសទាំងនោះ ព្រះសហគមន៍ពិតជាមានលក្ខន្តិកៈយ៉ាងមាំមួន តាមច្បាប់និងយ៉ាងពិតប្រាកដ អាចបំពេញបេសកកម្មដែលខ្លួនទទួលពីព្រះជាម្ចាស់បាន ដោយគ្មាននរណាបង្ខិតបង្ខំឡើយ។ តាមដំណើរនៃប្រវត្តិសាស្រ្ត អ្នកកាន់អំណាចក្នុងព្រះសហគមន៍បានទាមទារ កាន់តែខ្លាំងឡើងៗឲ្យព្រះសហគមន៍មានឯករាជ្យនេះក្នុងសង្គម។ នៅពេលជាមួយគ្នានោះ អស់អ្នកផ្ញើជីវិតលើព្រះគ្រីស្ត ដូចមនុស្សឯទៀតៗទាំងអស់ ក៏មានសិទ្ធិតាមច្បាប់ក្នុងសង្គម អាចរស់នៅតាមមនសិការរបស់ខ្លួន ដោយគ្មាននរណាឃាត់បានឡើយ។ ហេតុនេះហើយបានជាសេរីភាពរបស់ព្រះសហគមន៍ និងសេរីភាពខាងសាសនាស្របគ្នា។ ត្រូវទទួលស្គាល់សេរីភាពសម្រាប់មនុស្សទាំងអស់ និងសម្រាប់គ្រប់សហគមន៍សាសនាដែរ ទុកជាសិទ្ធិមួយដែលត្រូវមានច្បាប់កំណត់បញ្ជាក់ទៀតផង។
១៤-មុខងាររបស់ព្រះសហគមន៍
ព្រះសហគមន៍ត្រូវធ្វើតាមព្រះបញ្ជារបស់ព្រះយេស៊ូថា «ចូរចេញទៅបង្រៀនមនុស្សគ្រប់ជាតិសាសន៍ ឲ្យធ្វើជាសាវ័ក» (មថ ២៨,១៩) គឺព្រះសហគមន៍មិនត្រូវខ្លាចការនឿយហត់ ហើយត្រូវខិតខំធ្វើឲ្យ «ព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះអម្ចាស់បន្តដំណើរយ៉ាងឆាប់រហ័សតទៅទៀត និងទទួលសិរីរុងរឿង» (២ថស ៣,១)។
ហេតុនេះហើយបានជាព្រះសហគមន៍ដាស់តឿនយ៉ាងជាក់ច្បាស់ដល់បុត្រធីតាថា «ចូរទូលសូមព្រះជាម្ចាស់អធិដ្ឋាន និងអង្វរព្រះអង្គទាំងអរព្រះគុណសម្រាប់មនុស្សទាំងអស់ផង... នេះហើយជាការល្អនិងគាប់ព្រះហឫទ័យព្រះជាម្ចាស់ ជាព្រះសង្គ្រោះរបស់យើង ដែលទ្រង់សព្វព្រះហឫទ័យឲ្យមនុស្សទាំងអស់ទទួលការសង្គ្រោះ និងបានស្គាល់សេចក្ដីពិតយ៉ាងច្បាស់» (១ធម ២,១-៤)។
ក៏ប៉ុន្តែ អស់អ្នកផ្ញើជីវិតលើព្រះគ្រីស្ត ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់អប់រំមនសិការរបស់ខ្លួន ដោយគិតគូរយ៉ាងខ្លាំងអំពីលទ្ធិដ៏វិសុទ្ធនិងដ៏ពិតប្រាកដរបស់ព្រះសហគមន៍ដែរ។ ព្រះសហគមន៍ នេះពិតជាគ្រូបង្រៀនសេចក្ដីពិត តាមព្រះហឫទ័យព្រះគ្រីស្តចាត់ចែង ដូច្នេះ ព្រះសហគមន៍ក៏មានទទួលបន្ទុក បង្ហាញនិងបង្រៀនយ៉ាងត្រឹមត្រូវនូវសេចក្ដីពិត គឺព្រះគ្រីស្តតែម្តង។ នៅពេលជាមួយគ្នានេះ ព្រះសហគមន៍មានអំណាចប្រកាសនិងគាំទ្រគោលការណ៍នានានៃសីលធម៌ដែលហូរពីលក្ខណៈផ្ទាល់របស់មនុស្ស។ លើសពីនេះទៅទៀត គ្រីស្តបរិស័ទត្រូវចេញទៅជួបអស់អ្នកនៅខាងក្រៅ ទាំងប្រើប្រាជ្ញារបស់ខ្លួន «ដោយរួមជាមួយព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ ដោយមានសេចក្ដីស្រឡាញ់ឥតពុតត្បុត និងប្រកាសសេចក្ដីពិត» (២ករ ៦,៦-៧) ខិតខំទៅផ្សព្វផ្សាយពន្លឺនៃជីវិត ដោយចិត្តអង់អាចមោះមុត (កក ៤,២៩) និងដោយចិត្តក្លាហានក្នុងឋានៈជាគ្រីស្តទូតរហូតដល់ហ៊ានបូជាជីវិតថែមទៀតផង។
សាវ័កម្នាក់ៗមានភារកិច្ចដ៏ធ្ងន់ចំពោះព្រះគ្រីស្ត ជាព្រះបរមគ្រូរបស់ខ្លួន គឺត្រូវស្គាល់សេចក្ដីពិតឲ្យកាន់តែច្បាស់ឡើងៗជានិច្ច ជាសេចក្ដីពិតដែលគេបានទទួលពីព្រះអង្គ និងប្រកាសសេចក្ដីពិតនោះយ៉ាងស្មោះព្រមទាំងការពារដោយស្វាហាប់ ដោយមិនព្រមប្រើមធ្យោបាយណាផ្ទុយនឹងគោលគំនិតនៃដំណឹងល្អឡើយ។ ប៉ុន្តែ ព្រះហឫទ័យស្រឡាញ់របស់ព្រះគ្រីស្តជំរុញឲ្យសាវ័កប្រព្រឹត្តដោយសេចក្ដីស្រឡាញ់ ដោយប្រុងប្រយ័ត្ន ដោយចិត្តអត់ធ្មត់ចំពោះអស់អ្នកដែលវង្វេង ឬអ្នកមិនស្គាល់ជំនឿ។ គ្រីស្តបរិស័ទក៏ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់គិតគូរអំពីភារកិច្ចរបស់ខ្លួនចំពោះព្រះគ្រីស្ត ជាព្រះបន្ទូលដែលផ្តល់ជីវិត និងជាកម្រិតនៃព្រះហឫទ័យប្រណីសន្តោសដែលព្រះជាម្ចាស់បានចែកប្រទានដល់មនុស្យលោក ដោយសារព្រះគ្រីស្ត គឺព្រះអង្គអញ្ជើញមនុស្សឲ្យទទួល និងឲ្យប្រកាសជំនឿដោយសម្រេចចិត្តខ្លួនឯងទាំងស្រុង។
១៥-ពាក្យបញ្ចប់
សព្វថ្ងៃ ច្បាស់ណាស់ មនុស្សតែងតែប៉ងប្រាថ្នាកាន់តាមសាសនារបស់ខ្លួនដោយសេរី ទាំងម្នាក់ឯង ទាំងរួមជាមួយអ្នកដទៃជាសាធារណៈដែរ។ លើសពីនេះទៅទៀត រដ្ឋធម្មនុញ្ញស្ទើតែគ្រប់ប្រទេសទាំងអស់តែងប្រកាសថាសេរីភាពខាងសាសនាជាសិទ្ធិក្នុងសង្គម។ ឯកសារអន្តរជាតិក៏ទទួលស្គាល់សេរីភាពខាងសាសនានេះដែរ។ ប៉ុន្តែ មានរបបនយោបាយខ្លះ ទោះបីរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់គេទទួលស្គាល់សេរីភាពខាងសាសនាក្ដី ក៏នៅតែខិតខំបង្វែរប្រជាពលរដ្ឋ មិនឲ្យកាន់សាសនា ហើយបង្កើតឧបសគ្គជាច្រើន បណ្តាលឲ្យសហគមន៍សាសនាពិបាករស់នៅ ហើយក៏រស់នៅមិនទៀងទាត់ទៀតផង។
មហាសន្និបាតដ៏វិសុទ្ធមានអំណរសប្បាយដោយឃើញសញ្ញាសម្គាល់ដ៏ល្អក្នុងសម័យឥឡូវ ប៉ុន្តែ ក៏បន្ទោសជាសាធារណៈទាំងទុក្ខព្រួយថា រដ្ឋអំណាចខ្លះមិនគោរពសេរីភាពសាសនាទេ។ មហាសន្និបាតក្រើនដាស់តឿនគ្រីស្តបរិស័ទកាតូលិក និងអង្វរមនុស្សទាំងអស់យ៉ាងខ្លាំង សូមពិនិត្យពិច័យឲ្យមែនទែនអំពីសេរីភាពខាងសាសនាដែលជាការមួយដ៏ចំាបាច់ ជាពិសេសក្នុងសភាពការណ៍បច្ចុប្បន្ននៃមហាគ្រួសាររបស់មនុស្សជាតិ។
ប្រជាជននានាសព្វថ្ងៃ ជាក់ច្បាស់ថា មានបំណងរួបរួមគ្នាកាន់ខ្លាំងឡើងៗជានិច្ច។ ប្រជាជាតិដែលមានវប្បធម៌និងកាន់សាសនាប្លែកៗពីគ្នា ក៏មានទំនាក់ទំនងជាមួយគ្នាកាន់តែជិតស្និទ្ធដែរ។ ម្នាក់ៗដឹងខ្លួនកាន់តែច្បាស់ឡើងៗអំពីការទទួលខុសត្រូវរបស់ខ្លួនផ្ទាល់។ ហេតុនេះហើយ បានជានៅគ្រប់កន្លែង ត្រូវឲ្យមានក្បួនច្បាប់ធានាសេរីភាពខាងសាសនាជាចាំបាច់ និងយ៉ាងស័ក្ដិសិទ្ធទៀតផង។ រដ្ឋអំណាចត្រូវគោរពភារកិច្ចនិងសិទ្ធិដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតរបស់មនុស្សឲ្យកាន់សាសនារបស់ខ្លួនក្នុងសង្គមដោយសេរី។ ធ្វើដូច្នេះ ទើបទំនាក់ទំនងប្រកបដោយសេចក្ដីសុខសាន្ត និងដោយសន្តិភាព កើតមានឡើងក្នុងមនុស្សជាតិឲ្យកាន់តែស្ថិតស្ថេររឹងប៉ឹងទៅៗ។
សូមព្រះជាម្ចាស់ ជាព្រះបិតា ប្រោសប្រទានឲ្យក្រុមគ្រួសារមនុស្សលោក រស់នៅក្នុងសង្គមដែលធានាសិទ្ធិសេរីភាពខាងសាសនា។ ដូច្នេះ មនុស្សជាតិអាចឈានទៅដល់សេរីភាពដ៏ប្រសើរខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតនៃលោកខាងមុខ ដែលស្ថិតស្ថេរអស់កល្បជានិច្ច ដោយព្រះគ្រីស្តប្រោសប្រណី និងដោយអានុភាពនៃព្រះវិញ្ញាណជួយផង គឺជា«សេរីភាពប្រកបដោយសិរីរុងរឿងនៃបុត្រធីតារបស់ព្រះជាម្ចាស់» (រម ៨,២១)។
អស់លោកអភិបាលដែលរួមក្នុងមហាសន្និបាត ពេញចិត្តនឹងសេចក្តីីប្រកាសទាំងមូលនេះ ព្រមទាំងគោលការណ៍ នីមួយៗផង។ រីឯយើងវិញ ស្របតាមអំណាចដែលព្រះគ្រីស្តបានប្រគល់ឲ្យយើងក្នុងឋានៈជាគ្រីស្តទូត រួមជាមួយអស់លោកអភិបាល ដោយមានព្រះវិញ្ញាណរួមជាមួយផង ក៏យល់ព្រម ហើយសម្រេចចេញជាក្រឹត្យក្រមដែរ។ យើងបង្គាប់ឲ្យសេចក្តីដែលមហាសន្និបាតបានចាត់ចែងនេះ ត្រូវផ្សព្វផ្សាយ ដើម្បីលើកតម្កើងសិរីរុងរឿងរបស់ព្រះជាម្ចាស់ជានិច្ចនិរន្តរ៍តរៀងទៅ។
ធ្វើនៅក្រុងរ៉ូម នៅព្រះវិហារសន្តៈ សិលា ថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៦៥
ខ្ញុំ ប៉ូល អភិបាលនៃព្រះសហគមន៍កាតូលិក
(ហត្ថលេខារបស់លោកអភិបាល)
