ហេតុអ្វីបានជាមានពិធីបុណ្យ?

១០៦៦. ក្នុងធម៌ប្រកាសជំនឿ ព្រះសហគមន៍ប្រកាសអំពីគម្រោងការក៏លាក់កំបាំងនៃព្រះត្រៃឯក និង “ព្រះ​​បំណង​​​ដ៏សប្បុរស” (អភ ១,៩) របស់ព្រះអង្គ លើសត្វលោកទាំងអស់ គឺព្រះបិតាបំពេញ “គម្រោងការដ៏លាក់​កំបាំង​នៃព្រះហឫទ័យរបស់ព្រះអង្គ” ដោយប្រគល់ព្រះបុត្រាដ៏ជាទីស្រលាញ់ និងព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធរបស់ព្រះអង្គ ដើម្បី​សង្រ្គោះ​ពិភពលោក និងដើម្បីសិរីរុងរឿងនៃព្រះនាមព្រះអង្គ។ នេះគឺជាគម្រោងការដ៏លាក់កំបាំង​នៃ​ព្រះ​គ្រីស្ត (អភ ៣,៤) ដែល​ព្រះជាម្ចាស់បានសម្តែង និងបានសម្រេចនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តតាមផែនការណ៍ តាម “គម្រោង​ការ”​ ច្បាស់​លាស់ ដែលសន្តប៉ូលហៅថា “ការចាត់ចែងគម្រោងការដែលលាក់ទុក” (អភ ៣,៩) ហើយ​ដែល​​ប្រពៃណី​​នៃ​គ្រូបាធ្យាយនឹងហៅថា “ការចាត់ចែងនៃព្រះបន្ទូលប្រសូតជាមនុស្ស” ឬ “ការចាត់​ចែង​នៃ​ការ​សង្រ្គោះ”។

១០៦៧. “ព្រះគ្រីស្តជាព្រះអម្ចាស់បានរំដោះមនុស្សលោកជាសូរេច និងលើក​តម្កើង​សិរីរុង​រឿង​​​របស់​​​ព្រះជាម្ចាស់​​​យ៉ាងពេញលក្ខណៈ​​​ទៀតផង ​ដោយមានកិច្ចការដ៏អស្ចារ្យរបស់ព្រះជាម្ចាស់ នៅក្នុងប្រជាជន​នៃ​សម្ពន្ធ​មេត្រី​ចាស់បានរៀបចំទុកជាមុន។ ព្រះគ្រីស្តបានបំពេញព្រឹត្តិការ​ណ៍ដ៏អស្ចារ្យនេះ ដោយគម្រោងការដ៏អស្ចារ្យនៃ​បុណ្យ​ចម្លង គឺព្រះអង្គបានរងទុក្ខលំបាក មាន​ព្រះ​ជន្មថ្មីពីក្នុងចំនោមមនុស្សស្លាប់ និងបាន​យាង​ទៅ​ស្ថាន​លើ​យ៉ាង​រុង​រឿង។ ​ដោយសារព្រឹត្តិការ​ណ៍ដ៏​អស្ចារ្យនេះ ​ព្រះអង្គ “បានកម្ទេច​បំផ្លាញអំណាច​នៃ​សេចក្កី​ស្លាប់​របស់​​​មនុស្សយើងដោយទ្រង់​សោយ​ទិវង្គត ហើយទ្រង់​ក៏កែ​ទម្រង់​ជីវិតឱ្យ​បាន​ជាថ្មីឡើងវិញ ដោយទ្រង់​មាន​ព្រះជន្មថ្មី​​​”។ “​ព្រះសហគមន៍ទាំងមូល ដែលជាអគ្គសញ្ញាដ៏ប្រសើរអស្ចារ្យ​​​យ៉ាងក្រៃលែង” ក៏កើតចេញ​មក​ពីរមុខ​​​របួស​​​ត្រង់ចន្លោះឆ្អឹងជំនីររបស់ព្រះអង្គដែលផ្ទុំលក់លើឈើឆ្កាង។ ​ស្នាព្រះហស្តដ៏អស្ចារ្យដែល​ព្រះ​ជា​ម្ចាស់​​​បាន​ប្រព្រឹត្តក្នុង​​​ចំណោម​ប្រជារាស្រ្តនៃ​សម្ពន្ធមេត្រីចាស់ ក៏សុទ្ធសឹងតែជាប្រផ្នូល​អំពីព្រឹត្តិការ​ណ៍ដ៏អស្ចារ្យ​នេះដែរ” (SC ៥)។ ហេតុនេះហើយ បានជាក្នុងពិធីបុណ្យ ព្រះសហគមន៍លើកតម្កើង​ជាពិសេសគម្រោងការ​ដ៏​អស្ចារ្យ​​របស់​ព្រះគ្រីស្ត ដែលបានបំពេញព្រះរាជកិច្ចនៃការសង្រ្គោះរបស់​យើង ដោយ​សោយ​ទិវង្គត និង​មាន​ព្រះ​ជន្ម​ថ្មី។

១០៦៨. ក្នុងពិធីបុណ្យ ព្រះសហគមន៍ប្រកាស និងលើកតម្កើងគម្រោងការដ៏លាក់កំបាំងរបស់ព្រះគ្រីស្ត​នេះ ដើម្បីឱ្យគ្រីស្តបរិស័ទរួមជាមួយព្រះអង្គ និងផ្ដល់សក្ខីភាពអំពីព្រះអង្គក្នុងពិភពលោក​៖
ដោយសារពិធីបុណ្យនានា ជាពិសេសដោយសារសក្ការបូជាអរព្រះគុណ (ពោលគឺអភិបូជា) “ព្រះជាម្ចាស់​រំដោះ​​យើង”។ ពិធីបុណ្យទាំងនោះក៏ជួយយ៉ាងខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតឱ្យគ្រីស្តបរិស័ទប្រកាសជំនឿតាមការរស់នៅរបស់ គេ និងសម្តែងឱ្យអ្នកដទៃស្គាល់គម្រោងការដ៏អស្ចារ្យរបស់ព្រះគ្រីស្ត ​ព្រមទាំងស្គាល់លក្ខណៈ​ដ៏ពិតប្រាកដ​របស់​ព្រះ​​​​សហគមន៍ទៀតផង (SC ២)។

​តើពាក្យ “ពិធីបុណ្យ” មានអត្ថន័យយ៉ាងដូចម្ដេច?

១០៦៩. តាមអត្ថន័យដើម ពាក្យ “ពិធីបុណ្យ” មានន័យថា “កិច្ចការជាសាធារណៈ” “កិច្ចបម្រើពី ឬចំពោះ​ប្រជាជន”។ តាមប្រពៃណីនៃគ្រីស្តសាសនា ពាក្យនេះ មានន័យថា ប្រជារាស្រ្តរបស់ព្រះជាម្ចាស់ចូលរួមចំណែក ក្នុង “កិច្ចការរបស់ព្រះជាម្ចាស់” (យហ ១៧,៤)។ តាមពិធីបុណ្យ ព្រះគ្រីស្ត ជាព្រះសង្រ្គោះ​ និងជាមហាបូជាចារ្យ បន្តព្រះរាជកិច្ចសង្រ្គោះយើង ក្នុងព្រះសហគមន៍ ជាមួយព្រះសហគមន៍ និងតាមរយៈព្រះ​សហគមន៍៖

១០៧០. ក្នុងសម្ពន្ធមេត្រីថ្មី គេប្រើពាក្យ “ពិធីបុណ្យ” មិនគ្រាន់តែដើម្បីសម្ដៅលើពិធីលើកតម្កើងព្រះ​ជា​ម្ចាស់​ប៉ុណ្ណោះទេ (កក ១៣,២ ; លក ១,២៣) ថែមទាំងសម្តៅលើការប្រកាសដំណឹងល្អ (រម ១៥,១៦ ; ភីល ២,១៤-១៧.៣០) និងកិច្ចការនៃសេចក្ដីស្រលាញ់ដែរ (រម ១៥,២៧ ; ២ករ ៩,១២  ភីល ២,២៥)។ ក្នុង​ស្ថាន​ការណ៍​​​ទាំងអស់នោះ ពិធីបុណ្យសម្តៅទៅលើកិច្ចបម្រើរបស់ព្រះជាម្ចាស់ និងរបស់មនុស្សលោក។ ក្នុងពិធីបុណ្យ ព្រះ​សហគមន៍ជាអ្នកបម្រើ ដូចព្រះអម្ចាស់របស់ខ្លួន ដែលមានតែព្រះអង្គជាអ្នកប្រារព្ធ (ហប ៨,២.៦) ដោយរួម​ចំណែក​ជាមួយព្រះអង្គក្នុងមុខងារជាបូជាចារ្យ (ពិធី) ជាព្យាការី (ការប្រកាស) និងជាព្រះមហាក្សត្រ (កិច្ច​បម្រើ​នៃ​ធម៌​មេត្តាករុណា)៖

ហេតុ​​​​​​នេះ​​​ហើយបានជាត្រូវចាត់ទុកយ៉ាងត្រឹមត្រូវថា ព្រះយេស៊ូគ្រីស្ត​ពិតជាបំពេញមុខងារ​ជា​បូជាចារ្យ​​ដោយ​​​​សារ​​​​ពិធី​​​​​​បុណ្យនានា។ ដោយព្រះយេស៊ូគ្រីស្ត​បំពេញមុខងារជាបូជាចារ្យ​នោះ ព្រះអង្គ​ក៏សម្តែង​ថា ព្រះអង្គ​ប្រោស​​​មនុស្ស​ឱ្យ​​​​​បាន​វិសុទ្ធ តាមសញ្ញាសម្គាល់​​​ដែល​​​អាចមើលឃើញ ហើយព្រះអង្គប្រោស​គេ​​​ឱ្យ​​បាន​វិសុទ្ធ តាម​របៀប​​​​​​​​ប្លែកៗពីគ្នា ស្របតាមសញ្ញានីមួយៗទាំងនោះ​​​ផង។ ដោយព្រះ​យេស៊ូ​គ្រីស្ត​បំពេញមុខងារ​ជា​បូជាចារ្យនោះ ព្រះ​កាយដ៏អាថ៌កំបាំងរបស់ព្រះអង្គ គឺទាំងព្រះសិរសារ ទាំងសិរីរាង្គ ​នាំគ្នា​គោរព​បម្រើ​ព្រះ​ជា​ម្ចាស់​យ៉ាង​សាធារណៈ និងយ៉ាងពេញលេញ។ ហេតុនេះហើយ បានជាគ្រប់ពិធីបុណ្យនានា​ជា​ព្រះ​រាជកិច្ច​របស់ព្រះគ្រីស្ត​​ជា​បូជាចារ្យ​ផង និង​ជាកិច្ចរបស់ព្រះកាយព្រះអង្គ​ផង ពោលគឺរបស់ព្រះសហគមន៍ ជាកិច្ច​សក្ការៈ​ដ៏ប្រសើរ​ឧត្តុង្គ​បំផុត គ្មាន​​កិច្ចដ៏​សក្ការៈ​ណា​​មួយផ្សេងទៀតរបស់​ព្រះសហគមន៍ ស័ក្កិសិទ្ធិដូច ឬមានកម្រិត ដូចបានឡើយ (SC ៧)។

ពិធីបុណ្យដូចជាប្រភពនៃជីវិត

១០៧១. ពិធីបុណ្យជាព្រះរាជកិច្ចរបស់ព្រះគ្រីស្តផង ជាកិច្ចការនៃព្រះសហគមន៍ របស់​ព្រះ​អង្គ​ផង។ ពិធី​បុណ្យ​សម្រេច និងសម្តែងព្រះសហគមន៍ ដូចជាសញ្ញាសម្គាល់ ដែលបង្ហាញអំពីការរួបរួមជាមួយ​ព្រះ​ជាម្ចាស់ និងមនុស្សលោក ដោយសារព្រះគ្រីស្ត។ ពិធីបុណ្យធ្វើឱ្យគ្រីស្តបរិស័ទចូលរួមក្នុងជីវិតថ្មីនៃសហគមន៍ បាន​សេចក្ដី​ថា គ្រីស្តបរិស៍ទទាំងអស់ត្រូវតែចូលរួមចំណែកក្នុងពិធីបុណ្យ “ដោយដឹងខ្លួន គឺយល់អត្ថន័យ ចូលរួមយ៉ាងសកម្ម  និងតាមរបៀបអាច​បង្កើតផលបានទៀតផង” (SC ១១)។

១០៧២. “ពិធីបុណ្យនានាពុំមែនជាសកម្មភាពទាំងមូលរបស់ព្រះសហគមន៍ទេ” (SC ៩)៖ ត្រូវតែប្រកាស​ដំណឹង​​ល្អ ត្រូវជឿ និងកែប្រែចិត្តគំនិតជាមុនសិន ទើបពិធីបុណ្យអាចផ្តលបានផលដ៏ល្អក្នុងជីវិត​របស់​​គ្រីស្ត​បរិស័ទ ពោល​គឺ​ឱ្យគេ​រស់នៅតាមរបៀបថ្មីក្នុងអង្គព្រះវិញ្ញាណ ឱ្យគេចូលរួមក្នុងបេសកកម្ម​របស់​ព្រះ​សហគមន៍ ហើយឱ្យគេជួយ​បម្រើព្រះសហគមន៍ឱ្យរួមគ្នាជាធ្លុងតែមួយ។

ការអធិដ្ឋាន និងពិធីបុណ្យ

១០៧៣. ពេលប្រាព្ធពិធីបុណ្យ យើងចូលរួមចំណែកក្នុងការអធិដ្ឋានរបស់ព្រះគ្រីស្ត ចំពោះព្រះបិតា ក្នុង​អង្គ​ព្រះ​វិញ្ញាណ​​​ដ៏វិសុទ្ធ។ ពិធីបុណ្យជាប្រភព និងទីចុងក្រោយនៃការអធិដ្ឋាននីមួយៗនៃគ្រីស្តសាសនា។ ដោយ​សារ​​ពិធី​បុណ្យ ​មនុស្សមានទឹកចិត្តចាក់ឫសយ៉ាងមាំមួន (អភ ៣,១៦-១៧) ​“ក្នុង​សេចក្ដី​ស្រលាញ់ដែល​ព្រះបិតា​បាន​ស្រលាញ់​​យើង” (អភ ២,៤) ក្នុងអង្គព្រះបុត្រាដ៏ជាទីស្រលាញ់របស់ព្រះអង្គ។ ការ​អធិដ្ឋាននីមួយៗប្រារព្ធ និង​រម្លឹក​ឡើងវិញ “កិច្ចការដ៏អស្ចារ្យរបស់ព្រះជាម្ចាស់” ដដែលនេះ “គ្រប់ពេលវេលា តាមការណែនាំ​របស់​ព្រះ​វិញ្ញាណ” (អភ ៦,១៨)។

ការអប់រំជំនឿ និងពិធីបុណ្យ

១០៧៤. “សកម្មភាពគ្រប់យ៉ាងរបស់ព្រះសហគមន៍ពិតជាតម្រង់ទៅកាន់ពិធីបុណ្យនានា​ទុកជាកំពូល និង​ជាប្រភពនៃឬទ្ធានុភាពទាំងស្រុងរបស់ព្រះសហគមន៍ដែរ” (SC ១០)។ ដូច្នេះហើយ បានជាពិធីបុណ្យជា​ឱកាស​ដ៏​ពិសេស ដើម្បី​អប់រំជំនឿ​ប្រជាជន​​របស់ព្រះជាម្ចាស់។ “ការអប់រំជំនឿជាប់ទាក់ទិននឹងកិច្ចការខាងពិធីបុណ្យ និង​ខា​ងអគ្គសញ្ញា ដ្បិត​ក្នុង​អគ្គ​សញ្ញា ជាពិសេសក្នុងអភិបូជា ព្រះគ្រីស្តយេស៊ូបញ្ចេញសកម្មភាពយ៉ាង​ពេញលេញ ដើម្បី​​ផ្លាស់ប្តូរ​មនុស្ស​លោក” (សម្ដេចប៉ាប យ៉ូហាន​​ ប៉ូលទី២, CT ២៣)។

១០៧៥. ការអប់រំជំនឿខាងពិធីបុណ្យមានគោលដៅបញ្ចូលគ្រីស្តបរិស័ទក្នុងគម្រោងការ​ដ៏លាក់​​បាំង​របស់​ព្រះគ្រីស្ត (“mystagogie”) ដោយចាប់ផ្តើមអំពីអ្វីដែលមើលឃើញដល់អ្វីដែលមើលមិនឃើញ អំពីអ្វីដែលជា សញ្ញាសម្គាល់ដល់គោលដៅនៃសញ្ញាសម្គាល់នេះ អំពី “អគ្គសញ្ញា” ដល់ “គម្រោងការដ៏លាក់កំបាំង”។ សៀវភៅ​អប់រំជំនឿតាមភូមិភាគ ​និងតាមតំបន់ ត្រូវតែយកចិត្តទុកដាក់នឹងការអប់រំជំនឿបែបនេះ។ សៀវភៅនេះ ​ចង់​បម្រើ​ព្រះ​សហគមន៍ទាំងមូល ក្នុងការប្រារព្ធពិធី ទៅតាមវប្បធម៌ផ្សេងៗពីគ្នា (SC ៣-៤) នឹងណែនាំអំពី​អ្វី​ដែល​ជា មូលដ្ឋានគ្រឹះ និង​​​ជា​លក្ខណៈ​រួម​នៃព្រះសហគមន៍ទាំងមូល ដែលទាក់ទងនឹងពិធីបុណ្យ ដូចជាគម្រោង​ការ​ដ៏លាក់កំបាំង និង​ដូច​​​ជាពិធីលើកតម្កើង (ភាគទីមួយ ) ហើយនឹងណែនាំអំពីអគ្គសញ្ញាទាំងប្រាំពីរ និងពិធី​ផ្សេងៗទៀត (ភាគទីពីរ )។

 ភាគទីមួយ​៖
ការចាត់ចែងនៃអគ្គសញ្ញា

១០៧៦. ថ្ងៃបុណ្យព្រះវិញ្ញាណយាងមក គឺជាថ្ងៃដែលព្រះជាម្ចាស់សម្តែងព្រះ​សហគមន៍​ឱ្យ​ពិភព​លោក​​ស្គាល់ ដោយទ្រង់​ចាក់បង្ហូរព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ (SC ៦ ; LG ២)។ ព្រះអំណោយ​ទាន​របស់​ព្រះ​វិញ្ញាណ​ចាប់​ផ្តើម​វេលាថ្មី​ក្នុង​ការ “សម្ដែងគម្រោងការដ៏លាក់កំបាំង” គឺវេលានៃព្រះសហគមន៍ ដែលមានព្រះគ្រីស្តសម្ដែង ប្រោស​ឱ្យ​ស្ថិត​នៅ​ និងផ្តល់ព្រះរាជកិច្ចននៃការសង្រ្គោះ តាមរយៈពិធីបុណ្យ “រហូតដល់ព្រះអង្គយាង​មក​​វិញ” (១ករ ១១,២៦)។ ចាប់ពីវេលានៃព្រះសហគមន៍នេះទៅ ព្រះគ្រីស្តមានព្រះជន្មគង់នៅ និងបញ្ចេញសកម្មភាព​ក្នុង​​ព្រះ​​សហគមន៍​ព្រះ​អង្គ និង​ជាមួយព្រះសហគមន៍នេះ តាមរបៀបថ្មី ដែលជាលក្ខណៈពិសេសនៃវេលានេះ។ ព្រះ​អង្គ​​មានសកម្មភាព​តាមរយៈអគ្គសញ្ញា ដែលការបញ្ជូនបន្តរួមនៃបស្ចិម និងបូព៌ាប្រទេស ហៅថា “ការចាត់​ចែង​នៃ​​អគ្គ​សញ្ញា”។ ការ​ចាត់​ចែងនេះ គឺជាការផ្តល់ (ឬ “ការសម្ដែង”) ផលនៃគម្រោងការ​របស់​ព្រះ​គ្រីស្ត​​ដែល​​សោយ​​ទី​វង្គត និង​មានព្រះជន្មថ្មី ក្នុងពិធីបុណ្យ “ផ្នែកអគ្គសញ្ញា” នៃព្រះ​សហគមន៍។

ហេតុនេះហើយ បានជាមុនដំបូងត្រូវតែបំភ្លឺ “ការសម្ដែងនៃអគ្គសញ្ញា” នេះ (ជំពូកទីមួយ ) ដើម្បី​ឱ្យ​សភាព និងលក្ខណៈចាំបាច់នៃពិធីបុណ្យ លេចឡើងឱ្យកាន់តែច្បាស់ (ជំពូកទីពីរ )។

 ជំពូកទីមួយ​៖​
ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏អស្ចារ្យអំពីព្រះយេស៊ូគ្រីស្តដែលសោយទិវង្គត និងមានព្រះជន្មថ្មីក្នុងវេលានៃព្រះសហគមន៍

ប្រការទី១៖​ ​ពិធីបុណ្យជាព្រះរាជកិច្ចនៃព្រះត្រៃឯក

១. ព្រះបិតាជាប្រភព និងទីចុងក្រោយនៃពិធីបុណ្យ

១០៧៧. “សូមលើកតម្កើងព្រះជាម្ចាស់ជាព្រះបិតារបស់ព្រះយេស៊ូគ្រីស្ត ជាព្រះអម្ចាស់នៃយើង ដែលបាន ប្រោសប្រទានព្រះពរគ្រប់យ៉ាងផ្នែកខាងវិញ្ញាណពីស្ថានបរមសុខមកយើង ក្នុងអង្គព្រះគ្រីស្ត។ ព្រះអង្គបានជ្រើស រើសយើងក្នុងអង្គព្រះគ្រីស្ត តាំងពីមុនកំណើតពិភពលោកមកម្ល៉េះ ដើម្បីឱ្យយើងបានវិសុទ្ធ និងឥតសៅហ្មង នៅចំពោះព្រះភ័ក្រ្តព្រះអង្គ ព្រោះព្រះអង្គមានព្រះហឫទ័យស្រលាញ់យើង។ ព្រះអង្គបានតម្រូវយើងទុកជាមុន ឱ្យធ្វើជាបុត្រធីតារបស់ព្រះអង្គ ដោយសារព្រះយេស៊ូគ្រីស្ត ស្របតាមព្រះបំណងដ៏សប្បុរសរបស់ព្រះអង្គ ដើម្បី​ឱ្យយើងលើកតម្កើងសិរីរុងរឿងនៃព្រះហឫទ័យប្រណីសន្តោស ដែលទ្រង់បានប្រោសប្រទានមកយើង ក្នុងអង្គព្រះបុត្រាដ៏ជាទីស្រលាញ់របស់ព្រះអង្គ” (អភ ១,៣-៦)។

១០៧៨. ការប្រទានពរជាកិច្ចការរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ដែលផ្តល់ជីវិត ហើយដែលព្រះបិតាជាប្រភព។ ការ​ប្រទាន​​ពររបស់ព្រះអង្គជាព្រះបន្ទូលផង ជាព្រះអំណោយទានផង (bene-dictio, eu-logia )។ បើ​និយាយ​​អំពី​មនុស្សវិញ ពាក្យនេះ សម្ដៅថា មនុស្សក្រាបថ្វាយបង្គំ និងផ្ញើជីវិតទាំងស្រុងចំពោះព្រះជាម្ចាស់ ជាអ្នក​បង្គើត​គេ ដោយ​អរព្រះគុណព្រះអង្គផង។

១០៧៩. ចាប់តាំងពីកំណើតរហូតដល់អវសានកាលនៃពិភពលោក ព្រះរាជកិច្ចទាំងមូលរបស់ព្រះ​ជាម្ចាស់​​ជា ព្រះពរមួយ ។​ ចាប់តាំងពីពាក្យកំណាព្យនៃកំណើតដំបូងនៃពិភពលោករហូតដល់បទចម្រៀងនៃទី​ក្រុង​យេរូសាឡឹមនៅស្ថានបរមសុខ អ្នកនិពន្ធ ដែលព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធបានជួយបំភ្លឺ ប្រកាសអំពីគម្រោងការនៃ​ការ​​សង្រ្គោះ​ដូចជាព្រះពរមួយដ៏អស្ចារ្យយ៉ាងក្រៃលែងរបស់ព្រះជាម្ចាស់។

១០៨០. តាំងពីដើមដំបូងបង្អស់ ព្រះជាម្ចាស់ប្រទានពរដល់សត្វលោកទាំងអស់ ជាពិសេសដល់មនុស្ស​ប្រុស និងមនុស្សស្រី។ សម្ពន្ធមេត្រីជាមួយលោកណូអេ និងជាមួយសត្វលោកទាំងអស់ធ្វើឱ្យព្រះពរដែល​បង្កើត​ផលនេះបានកើតជាថ្មី ទោះបីអំពើបាបរបស់មនុស្សលោកបានបណ្តាលដីឱ្យ “ត្រូវបណ្តាសា” ក៏ដោយ។ ក៏ប៉ុន្តែ ចាប់តាំងពីលោកអប្រាហាំ ព្រះពររបស់ព្រះជាម្ចាស់ជ្រាបចូលក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តមនុស្សលោក ដែលតម្រង់​ទៅ​រកសេចក្ដីស្លាប់ ដើម្បីឱ្យប្រវត្តិសាស្រ្តនេះងើបឡើងទៅរកមាគ៌ានៃជីវិតវិញ ឡើងទៅឯប្រភពរបស់ខ្លួន៖ ប្រវត្តិ​សាស្រ្ត​នៃ​ការ​សង្រ្គោះ​ចាប់ផ្តើម ដោយសារជំនឿរបស់ “លោកឪពុករបស់អស់អ្នកជឿ” ដែល​បាន​ទទួល​ព្រះ​ពរ។

១០៨១. ព្រះជាម្ចាស់សម្ដែងព្រះពរទាំងប៉ុន្មានរបស់ព្រះអង្គតាមហេតុការណ៍ដ៏គួរឱ្យសរសើរ និង​ដែលជួយសង្រ្គោះផង៖ កំណើតរបស់លោកអ៊ីសាក ការចាកចេញពីប្រទេសអេស៊ីប (បុណ្យចម្លង និងដំណើរ​ឆ្ពោះ​ទៅ​​កាន់សេរីភាព) ព្រះអំណោយទាននៃទឹកដីសន្យា ការជ្រើសរើសព្រះបាទដាវីឌ វត្តមានរបស់ព្រះជាម្ចាស់​ក្នុង​​ព្រះវិហាររបស់ព្រះអង្គ ការនិរទេសដែលបន្សុទ្ធប្រជាជន និងការត្រឡប់មកវិញរបស់ប្រជាជន ដែល “នៅ​សេស​​សល់”។ ធម៌វិន័យ ព្យាការី និងទំនុកតម្កើង ដែលជាគ្រឹះនៃពិធីបុណ្យរបស់ប្រជាជនដែលព្រះជាម្ចាស់បាន​ជ្រើស​​រើស រម្លឹកព្រះពរ​របស់ព្រះអង្គនោះ ហើយឆ្លើយតបនឹងព្រះពរទាំងអស់នោះ ដោយលើកតម្កើង និង​អរ​ព្រះ​គុណ​​ព្រះ​អង្គ។

១០៨២. ក្នុងពិធីបុណ្យព្រះសហគមន៍ ព្រះជាម្ចាស់សម្ដែង និងប្រោសប្រទានព្រះពររបស់ព្រះអង្គឱ្យ​បាន​​ពេញ​​លក្ខណៈ៖ គ្រីស្តបរិស័ទទទួលស្គាល់ និងក្រាបថ្វាយបង្គំព្រះបិតាដូចជាប្រភព​ និងទីចុងក្រោយ​របស់​ព្រះពរទាំងឡាយនៃការបង្កើត និងការសង្រ្គោះ។ ក្នុងព្រះបន្ទូលប្រសូតជាមនុស្ស ដែលសោយទិវង្គត និងមាន​ព្រះ​​ជន្មថ្មី ដើម្បីយើង ព្រះអង្គប្រោសប្រទានព្រះពរគ្រប់បែបយ៉ាងឱ្យយើង ហើយនៅក្នុងអង្គព្រះ​គ្រីស្ត ព្រះអង្គចាក់បង្ហូរ ក្នុងចិត្តយើង ព្រះអំណោយទាន ដែលសរុបអំណោយទានឯទៀតៗ គឺព្រះវិញ្ញាណ​ដ៏​វិសុទ្ធ។

១០៨៣. ដូច្នេះហើយ បានជាយើងអាចយល់អំពីលក្ខណៈពីរយ៉ាងនៃពិធីបុណ្យខាង​គ្រីស្ត​សាសនា ដែល​ជា​​ចម្លើយ​ខាងជំនឿ និងខាងសេចក្ដីស្រលាញ់ចំពោះ “ព្រះពរខាងវិញ្ញាណ” ដែលព្រះបិតា​ប្រោស​ប្រទាន​មកយើង។ ព្រះសហគមន៍​ ដែលរួមជាមួយព្រះអម្ចាស់របស់ខ្លួន និង “ក្រោមកិច្ចការនៃព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ” (លក ១០,២១) ប្រទានពរដល់ព្រះបិតា “ចំពោះព្រះអំណោយទានដ៏ប្រសើរបំផុតពុំអាចថ្លែងបានរបស់ព្រះអង្គ” (២ករ ៩,១៥) ដោយក្រាបថ្វាយបង្គំ សរសើរ និងអរព្រះគុណព្រះអង្គ។ ម្យ៉ាងទៀត ព្រះសហគមន៍នៅតែថ្វាយ “តង្វាយនៃអំណោយទានរបស់ខ្លួនផ្ទាល់" ចំពោះព្រះបិតា រហូតដល់ព្រះបំណងរបស់​ព្រះជាម្ចាស់បានសម្រេច ហើយ​អង្វរព្រះអង្គចាត់ព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធឱ្យយាងមកសណ្ឋិតលើព្រះសហគមន៍ លើគ្រីស្តបរិស័ទ និងលើ​ពិភព​លោកទាំងមូល រួមជាមួយព្រះគ្រីស្តជាបូជាចារ្យ ដែលបានសោយទិវង្គត និងមាន​ព្រះ​ជន្មថ្មី និង​ដោយ​សារឫទ្ធានុភាពនៃព្រះវិញ្ញាណ ដើម្បីឱ្យព្រះពរទាំងអស់នោះ បង្កើត​ផល​នៃជីវិត “ដើម្បី​ឱ្យ​យើង​លើក​តម្កើងសិរីរុងរឿងនៃព្រះហឫទ័យប្រណីសន្តោសរបស់ព្រះអង្គ” (អភ ១,៦)។

២. ព្រះរាជកិច្ចរបស់ព្រះគ្រីស្តក្នុងពិធីបុណ្យ

ព្រះគ្រីស្តដែលបានទទួលសិរីរុងរឿង...

១០៨៤. ចាប់ពីពេលនេះទៅ ដោយ “គង់នៅខាងស្តាំព្រះបិតា” និងដោយចាក់បង្ហូរព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ ក្នុងព្រះកាយ​ព្រះ​អង្គ ដែល​ជាព្រះសហគមន៍ ព្រះគ្រីស្តមានសកម្មភាពតាមរយៈអគ្គសញ្ញា ដែលព្រះអង្គ​បានចាត់​ចែង ដើម្បីប្រោស​ប្រទានព្រះហឫទ័យប្រណីសន្តោសរបស់ព្រះអង្គ។ អគ្គសញ្ញាជាសញ្ញា (ពាក្យសម្តី និងកិច្ចការ) ដែលវិញ្ញាណ​មនុស្សយើងក្នុង​បច្ចុប្បន្ន​កាល​ អាចដឹងបាន ។ អគ្គសញ្ញាបំពេញ​ព្រះហឫទ័យ​ប្រណី​​សន្តោស ដែល​អគ្គសញ្ញានោះសម្ដៅទៅលើ យ៉ាងស័ក្តិសិទ្ធិ ដោយសារកិច្ចការរបស់ព្រះគ្រីស្ត និងឫទ្ធានុភាពនៃព្រះវិញ្ញា​ដ៏​វិសុទ្ធ​ផង។

១០៨៥. ក្នុងពិធីបុណ្យព្រះសហគមន៍ ព្រះគ្រីស្តបង្ហាញ និងសម្រេចជាពិសេសបុណ្យចម្លងរបស់ព្រះ​អង្គ។ នៅលើផែនដី ព្រះយេស៊ូប្រកាសដោយសារការប្រៀនប្រដៅរបស់ព្រះអង្គ និងគ្រោងទុកជាមុនដោយសារ កិច្ចការរបស់ព្រះអង្គ ថា ទ្រង់នឹងសោយទិវង្គត និងមានព្រះជន្មថ្មី។ ពេលកំណត់របស់ព្រះអង្គមកដល់ហើយ (យហ ១៣,១ ; ១៧,១) ទ្រង់ក៏ទទួលហេតុការណ៍តែមួយនៃប្រវត្តិសាស្រ្ត ដែលមិនចេះកន្លងផុតទៅ គឺ​ព្រះ​យេស៊ូសោយទិវង្គត ត្រូវគេបញ្ចុះ មានព្រះជន្មថ្មីពីចំណោមមនុស្សស្លាប់ ហើយគង់ខាងស្តាំព្រះបិតា “ម្តងជាការស្រេច” (រម ៦,១០ ; ហប ៧,២៧ ; ៩,១២)។ ហេតុការណ៍នេះ ជាហេតុការណ៍ដ៏ពិតប្រាកដ ដែល​បានកើតឡើងក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តមនុស្សយើង ប៉ុន្តែជាហេតុកាណ៍តែមួយ៖ ហេតុការណ៍ផ្សេងៗទៀតនៃប្រវត្តិ​សា​ស្រ្ត​​​កើត​​ឡើង​តែម្តង ហើយចេះតែកន្លងផុតទៅក្នុងអតីតកាល។ ផ្ទុយទៅវិញ បុណ្យចម្លងរបស់ព្រះគ្រីស្តមិន​អាច​​ស្ថិត​នៅ​ក្នុងអតីតកាលតែប៉ុណ្ណោះទេ ដ្បិតដោយសោយទិវង្គត ព្រះអង្គបានបំផ្លាញសេចក្ដីស្លាប់។ ​អ្វីៗ​ទាំង​អស់​​​ដែលជាលក្ខណៈរបស់ព្រះគ្រីស្ត អ្វីៗទាំងអស់ដែលព្រះអង្គបានប្រព្រឹត្ត និងអ្វីៗទាំងអស់ដែលទ្រង់​បាន​​​រង​ទុក្ខ​​លំបាក ដើម្បីមនុស្សទាំងអស់ចូលរួមចំណែកក្នុងព្រះជន្មអស់កល្បជានិច្ចរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ហើយ​ស្ថិត​លើ​គ្រប់​សម័យកាលទាំងអស់ ដើម្បីឱ្យមានវត្តមានក្នុងបច្ចុប្បន្នកាលនេះ។ ហេតុការណ៍នៃព្រះឈើឆ្កាង និង​ការ​មាន​ព្រះជន្មថ្មីស្ថិតនៅជានិច្ច ហើយទាក់ទាញអ្វីៗទាំងអស់ឆ្ពោះទៅជីវិត។

...ចាប់តាំងពីព្រះសហគមន៍របស់ក្រុមគ្រីស្តទូត...

១០៨៦. “ព្រះបិតាចាត់ព្រះគ្រីស្តឱ្យយាងមកយ៉ាងណា ​ព្រះគ្រីស្តផ្ទាល់ក៏ចាត់ក្រុមគ្រីស្តទូត​របស់​ព្រះ​អង្គ​ឱ្យទៅយ៉ាងនោះដែរ។ គ្រីស្តទូតទាំងនោះ​ពោរពេញដោយព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ ដើម្បីឱ្យ​ប្រកាស​ដំណឹង​ល្អ​ដល់សត្វលោកទាំងអស់ គឺជូនដំណឹងថា ដោយព្រះបុ្រតារបស់ព្រះជាម្ចាស់សោយទិវង្គត ​និងមានព្រះជន្មថ្មី ព្រះ​អង្គបានរំដោះយើងឱ្យរួចពីអំណាចរបស់មារសាតាំង និងបាន​រំដោះ​យើងឱ្យរួចពីសេចក្តីស្លាប់ ព្រម​ទាំង​ចម្លងយើងចូលក្នុងព្រះរាជ្យ​នៃព្រះបិតារបស់ព្រះអង្គ។ មិនតែប៉ណ្ណោះសោត គឺព្រះគ្រីស្តចាត់ក្រុមគ្រីស្តទូត​​​ឱ្យប្រព្រឹត្តតាមកិច្ចសង្រ្គោះដែលអស់លោកប្រកាសនោះទៀតផង ​ដោយអស់លោក​ថ្វាយ​សក្ការ​បូជា​អរ​ព្រះគុណ និងធ្វើអគ្គសញ្ញានានាដែលជាស្នូល​នៃពិធីបុណ្យ​ទាំងអស់” (SC ៦)។

១០៨៧. ហេតុនេះហើយ បានជាព្រះគ្រីស្ត ដែលមានព្រះជន្មថ្មី ប្រគល់ឱ្យ​ក្រុមគ្រីស្តទូត​អំណាច​របស់ព្រះអង្គ ដែលអាចប្រោសឱ្យបាន​វិសុទ្ធ ដោយប្រោសប្រទានព្រះ​វិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធឱ្យពួកលោក (យហ ២០,២១-២៣) គឺពួកលោកក្លាយទៅជាសញ្ញាសម្គាល់ខាងផ្នែកអគ្គសញ្ញារបស់ព្រះគ្រីស្ត។ ដោយសារ​ឫទ្ធានុភាពរបស់ព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធដដែលនេះ ពួកលោកប្រគល់អំណាចនេះឱ្យអ្នកបន្តមុខងាររបស់ពួក​លោក។ “ការបន្តមុខងារពីក្រុមគ្រីស្តទូត” នេះ ជារចនាសម្ពន្ធនៃជីវិតខាងផ្នែកពិធីបុណ្យរបស់ព្រះសហគមន៍ទាំង មូល ហើយការបន្តមុខងារផ្ទាល់នេះជា “អគ្គសញ្ញា” ដែលយើងបញ្ជូនដោយអគ្គសញ្ញាតែងតាំង។

...មានវត្តមានស្ថិតនៅក្នុងពិធីបុណ្យនៃផែនដី​...

១០៨៨. “ព្រះគ្រីស្តនៅតែមានវត្ថមានក្នុងព្រះសហគមន៍ជានិច្ច ​ជាពិសេសនៅពេលព្រះសហគមន៍ធ្វើពិធី​បុណ្យ​ផ្សេងៗ ដើម្បីឱ្យព្រះអង្គបង្ហើយព្រះរាជកិច្ចដ៏ប្រសើរបំផុតនោះឱ្យបានជាស្ថាពរ។ ​ព្រះអង្គគង់នៅ​ក្នុង​សក្ការ​បូជានៃអភិបូជា គឺ​ក្នុងរូបបូជាចារ្យជាអ្នកបំពេញមុខងារបម្រើ។ “ព្រះអង្គដែលថ្វាយខ្លួននៅ​ពេលនេះ​ដោយ​សារ​មុខ​ងារបម្រើរបស់បូជាចារ្យ ក៏ជាព្រះអង្គដដែលបានបូជាព្រះជន្មនៅលើឈើឆ្កាងដែរ”។ ព្រះអង្គ​គង់​នៅ​តាម​​កម្រិតដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត ក្នុងរូបសញ្ញានំ និងស្រា ថ្វាយក្នុងអគ្គសញ្ញាអរព្រះគុណ។ ព្រះអង្គក៏​គង់​នៅ​តាម​អគ្គសញ្ញានានា ​ដោយសារឬទ្ធានុភាពរបស់ព្រះអង្គ។ នៅពេលនរណាម្នាក់ធ្វើអគ្គសញ្ញាជ្រមុជ​ទឹកជូន​គេ  គឺព្រះ​គ្រីស្ត​ហើយផ្ទាល់ជ្រមុជទឹកជូនគេហើយ។ ព្រះអង្គគង់​​​នៅ​​​ តាម​​​ព្រះបន្ទូលព្រះអង្គ ដ្បិតពេល​ណាគេអាន​ព្រះ​គម្ពីរ​នៅ​ក្នុងព្រះសហគមន៍ ពេលនោះ គឺព្រះអង្គផ្ទាល់មានព្រះបន្ទូលហើយ។ ពេល​ព្រះ​សហគមន៍​ទូល​អង្វរ និង​ស្មូត​ទំនុក​តម្កើង ព្រះអង្គក៏គង់នៅទីនោះដែរ ព្រោះព្រះអង្គមានព្រះបន្ទូលសន្យាថា៖ “នៅទីណា​មាន​ពីរ ឬបីនាក់​ជួប​ជុំ​គ្នា​ក្នុងនាមខ្ញុំ ខ្ញុំក៏ស្ថិតនៅទីនោះជាមួយគេដែរ” (មថ ១៨,២០)” (SC ៧)។

១០៨៩. “ព្រះគ្រីស្តរួបរួមជាមួយនឹងព្រះសហគមន៍គ្រប់ពេលវេលា ដើម្បីបង្ហើយ​ព្រះរាជ​កិច្ច​ដ៏​ប្រសើរ​បំផុត​នេះ គឺនាំមនុស្សឱ្យលើកតម្កើងសិរីរុងរឿងរបស់​ព្រះជាម្ចាស់​យ៉ាងពេញលេញ ព្រម​ទាំង​ប្រោស មនុស្ស​ឱ្យ​​បានវិសទ្ធផង។ ព្រះគ្រីស្តរួបរួមជាមួយនឹង​ព្រះសហគមន៍ ជាព្រះមហេសីដ៏​ជា​ទីស្រឡាញ់របស់ព្រះអង្គ ព្រះ​សហគមន៍អង្វរព្រះ​​​អម្ចាស់​​​​​​​​​របស់ខ្លួន ហើយគោរព​បម្រើថ្វាយបង្ខំព្រះបិតាដែល​មានព្រះ​ជន្មគង់នៅជានិច្ច​និរន្ត ដោយ​សារព្រះអង្គ” (SC ៧)។

... ដែលចូលរួមចំណែកក្នុងពិធីបុណ្យនៃស្ថានបរមសុខ

១០៩០. “ពេលយើងចូលរួមធ្វើពិធីបុណ្យនានាក្នុងលោកនេះ យើងក្រេបជញ្ជក់ជាមុន​នូវរស​ជាតិ​នៃ​ពិធី​បុណ្យនានា នៅបុរីយេរូសាឡឹមដ៏វិសុទ្ធនៃលោកខាងមុខ​។ យើងកំពុងតែយាត្រាធ្វើបូជនីយេសចរណ៍​ក្នុង​លោក​នេះ​​តម្រង់​ទៅបូរីនោះ ជាបូរីព្រះគ្រីស្តគង់ខាងស្តាំព្រះបិតា ក្នុងឋានៈជាអ្នកបម្រើព្រះវិហារដ៏សក្ការៈ និងព្រះពន្លា​ដ៏​ពិត​ប្រាកដ។ យើងក៏​ច្រៀងបទលើកតម្កើងសិរីរុងរឿងរបស់ព្រះជាម្ចាស់រួមជាមួយ​កងកម្លាំងនៃស្ថាន​​​បរមសុខ​​​ដែរ។ ដោយ​នឹក​គោរពសន្តបគ្គលទាំងឡាយ យើង​សង្ឃឹមថា​ នឹង​បានចូលរួមជាមួយដែរ។ យើងក៏ទន្ទឹងរង់ចាំ​ព្រះ​​​​យេស៊ូ​​គ្រីស្ត ជាព្រះអម្ចាស់នៃយើង ទុកជាព្រះសង្រ្គោះ រហូត​ដល់ពេលព្រះអង្គដែលជាជីវិតរបស់យើង សម្តែង​​ព្រះ​​​​អង្គមក។ នៅពេលនោះ យើងក៏នឹងលេចធ្លោឡើងមក រួមជាមួយព្រះអង្គ​ប្រកប​ដោយ​សិរី​រុង​រឿង​ដែរ” (SC ៨)។

៣. ព្រះវិញ្ញាដ៏វិសុទ្ធ និងព្រះសហគមន៍ ក្នុងពិធីបុណ្យ

១០៩១. ក្នុងពិធីបុណ្យ ព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធជាគ្រូណែនាំប្រជាជនរបស់ព្រះជាម្ចាស់ឱ្យផ្ញើជីវិតទាំង​ស្រុង​លើព្រះអង្គ និងជាសិប្បករនៃ “ស្នាព្រះហស្តរបស់ព្រះជាម្ចាស់” ដែលជាអគ្គសញ្ញានៃសម្ពន្ធមេត្រីថ្មី។ ព្រះ​វិញ្ញាណ ដែលគង់នៅក្នុង​ព្រះសហគមន៍​ មានព្រះ​ហឫទ័យ និងព្រះរាជកិច្ចប្រោសយើងឱ្យរួមរស់ជាមួយព្រះ​គ្រីស្ត​ដែលមានព្រះជន្មថ្មី។ នៅពេលដែលព្រះអង្គជួបក្នុងចិត្តយើងចម្លើយនៃជំនឿ ដែលព្រះអង្គ​បាន​ជំរុញ​យើងក៏រួមសហករជាមួយព្រះអង្គយ៉ាងពិតប្រាកដ។ ដោយសារជំនឿ ពិធីបុណ្យក្លាយទៅ​ជា​កិច្ចការ​រួម​របស់​​ព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធផង និងព្រះ​សហគមន៍ផងដែរ។

១០៩២. ព្រះវិញ្ញាណដ៏​វិសុទ្ធ​មាន​សកម្មភាព​តាមរបៀបដដែល ដូចនៅក្នុងវេលាផ្សេងទៀតនៃ​ការចាត់​ចែង​​អំពីការសង្រ្គោះ ក្នុងការសម្ដែងអគ្គសញ្ញានៃគម្រោងការដ៏លាក់កំបាំងរបស់ព្រះគ្រីស្ត គឺព្រះអង្គរៀបចំព្រះ​សហគមន៍ឱ្យជួបព្រះអម្ចាស់របស់ខ្លួន ព្រះអង្គរម្លឹក និងសម្ដែងព្រះគ្រីស្តឱ្យអង្គប្រជុំផ្ញើជីវិតលើព្រះអង្គ ដោយ​ឫទ្ធានុភាពដែលប្រែអ្វីៗទាំងអស់ ព្រះអង្គ​ប្រោសគម្រោងការដ៏លាក់កំបាំង​របស់ព្រះគ្រីស្ត​ឱ្យ​​​ស្ថិត​​នៅ​ក្នុងព្រះសហគមន៍បច្ចុប្បន្នកាលនេះ ទីបំផុតព្រះវិញ្ញាណនៃឯកភាពបង្រួប​បង្រួមព្រះ​​សហគមន៍​ជា​មួយ​​នឹង​ជីវិត និងបេសកកម្មរបស់ព្រះគ្រីស្ត។

ព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធរៀបចំយើងឱ្យទទួលព្រះគ្រីស្ត

១០៩៣. ព្រះវិញ្ញាណប្រោសនិមិត្តសញ្ញានៃសម្ពន្ធមេត្រីចាស់ ឱ្យកើតជារូបរាង ក្នុងការចាត់ចែង​ខាង​ផ្នែក​​អគ្គសញ្ញា។ ដោយសារព្រះជាម្ចាស់ “បានរៀប​​​ចំ​​​ព្រះសហគមន៍របស់ព្រះគ្រីស្ត​​​យ៉ាងអស្ចារ្យតាម​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ប្រជាជន​អ៊ីស្រាអែល និងតាមសម្ពន្ធ​​​មេត្រីចាស់” (LG ២) ពិធីបុណ្យព្រះសហគមន៍រក្សាទុកចំណុចខ្លះនៃពិធីរបស់ សម្ពន្ធមេត្រីចាស់ ដោយចាត់ទុកថា ជាផ្នែកពេញសិទ្ធិ ដែលមិនអាចជំនួសបាន នៃពិធីបុណ្យរបស់ខ្លួនផ្ទាល់៖

- ជាពិសេសការអានសម្ពន្ធមេត្រីចាស់
- ការស្មត្រទំនុកតម្កើង
- ហើយជាពិសេសទៅទៀត ការរម្លឹកឡើងវិញនៃហេតុការណ៍ដែលជួយសង្រ្គោះ និងតថភាពដ៏មានន័យ ដែល​គម្រោងការរបស់ព្រះគ្រីស្តបានបំពេញ (ព្រះបន្ទូលសន្យានិងសម្ពន្ធមេត្រី ដំណើរឆ្ពោះ​ទៅកាន់សេរីភាព​និង​បុណ្យ​ចម្លង ព្រះរាជ្យនិងព្រះវិហារ ការនិរទេសនិងការត្រឡប់មកវិញ)។

១០៩៤. ការអប់រំជំនឿនៃបុណ្យចម្លងរបស់ព្រះអម្ចាស់ (លក ២៤,១៣-៤៩) ការអប់រំជំនឿរបស់ក្រុម​គ្រីស្ត​ទូត និងរបស់គ្រូបាធ្យាយព្រះសហគមន៍សំអាងទៅលើភាពសុខដុមនៃសម្ពន្ធមេត្រីទាំងពីរនោះ (DV ១៤-១៦)។ ការអប់រំជំនឿនេះ សម្ដែងអត្ថន័យចំដែលសម្ពន្ធមេត្រីចាស់លាក់ទុក គឺគម្រោងការដ៏លាក់​កំបាំង​​របស់​ព្រះ​គ្រីស្ត។ ការអប់រំជំនឿនេះ សម្ដែងភាពថ្មោងថ្មីនៃព្រះគ្រីស្តចាប់តាំងពីនិមិត្តសញ្ញា ដែល​ប្រកាស​ព្រះអង្គ​ទុកជា​មុន​ក្នុង​ហេតុការណ៍ ព្រះបន្ទូល និងនិមិត្តរូបនៃសម្ពន្ធមេត្រីដំបូង។ ដោយការអានឡើងវិញ ក្នុងអង្គ​ព្រះ​វិញ្ញាណ​នៃ​សេចក្ដី​ពិតតាមរយៈព្រះគ្រីស្តនេះ ព្រះជាម្ចាស់សម្ដែងនិមិត្តសញ្ញានោះឱ្យយើងស្គាល់ (២ករ ៣,១៤-១៦)។ ដូច្នេះ​​ ទឹកជំនន់ និងសំពៅរបស់លោកណូអេ ពពក និងការឆ្លងសមុទ្រក្រហម គ្រោង​ទុក​ជា​មុន​ការសង្រ្គោះ​ដោយ​ពិធី​បុណ្យជ្រមុជទឹក (១ពត្រ ៣,២១) ហើយ​ទឹកនៃផ្ទាំងថ្មជានិមិត្តសញ្ញានៃ​ព្រះ​អំណោយ​​ទានផ្នែក​វិញ្ញាណ​របស់​ព្រះ​​គ្រីស្ត (១ករ ១០,១-៦)។ ឯនំម៉ាណានៅវាលរហោស្ថានវិញ​ ជានិមិត្តរូបឱ្យដឹង​ជា​មុនអំពីអភិបូជាដែលជា “អាហារ​ដ៏ពិតប្រាកដចុះពីស្ថានបរមសុខមក” (យហ ៦,៣២)។

១០៩៥. ហេតុនេះហើយ បានជាពិសេសពេលរដូវរង់ចាំ រដូវអប់រំពិសេស និងរាត្រីបុណ្យចម្លង ព្រះ​សហគមន៍​អាន និងរួមជាមួយហេតុការណ៍ដ៏អស្ចារ្យរបស់ប្រវត្តិសាស្រ្តនៃការសង្រ្គោះឡើងវិញ ក្នុង​ “បច្ចុប្បន្ន​កាល” នៃពិធីបុណ្យរបស់ខ្លួន។ ប៉ុន្តែ ការអប់រំជំនឿត្រូវតែជួយគ្រីស្តបរិស័ទឱ្យយល់ច្បាស់ “ខាង​វិញ្ញាណ” អំពី​ការ​ចាត់ចែងនៃការសង្រ្គោះ ដូចពិធីបុណ្យព្រះសហគមន៍សម្ដែងឱ្យយើងដឹង និងឱ្យ​យើង​រួម​ជា​មួយផង។

១០៩៦. ពិធីបុណ្យខាងសាសនាយូដា និងពិធីបុណ្យខាងគ្រីស្តសាសនា ។ បើយើងស្គាល់កាន់តែច្បាស់អំពីជំនឿ និងសាសនារបស់ប្រជាជនយូដា ដែលគេនៅតែប្រកាស និងប្រតិបត្តិតាមរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ យើងក៏អាច​យល់​​​អំពី​​​លក្ខណៈ​ខ្លះ​នៃពិធីបុណ្យរបស់គ្រីស្តសាសនាកាន់តែច្បាស់ជាងមុនដែរ។ សម្រាប់ជនជាតិយូដា និង​គ្រីស្ត​បរិស័ទ ព្រះគម្ពីរដ៏វិសុទ្ធជាផ្នែកចាំបាច់នៃពិធីបុណ្យ គឺដើម្បីប្រកាសព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ឆ្លើយតបនឹង​ព្រះ​បន្ទូល​​នេះ ការលើក​តម្កើងសរសើរ និងការជួយអង្វរសម្រាប់មនុស្សទាំងរស់ ទាំងស្លាប់ ហើយដើម្បីឱ្យធម៌​មេត្តាករុណា​របស់ព្រះជាម្ចាស់យាងមកជួយ។ ក្នុងរចនាសម្ពន្ធរបស់ខ្លួនផ្ទាល់ ពិធីលើកតម្កើងព្រះបន្ទូល មាន​ប្រភព​​ចេញ​មកពីការអធិដ្ឋានរបស់ជនជាតិ​យូដា។ ការអធិដ្ឋានតាមពេលកំណត់ និងអត្ថបទផ្សេងៗទៀត ហើយ​មូលដ្ឋាន​គ្រឹះ​នៃការអធិដ្ឋានដ៏ប្រសើរខ្លះរបស់យើង ព្រមទាំង “ឱព្រះបិតានៃយើងខ្ញុំ” មានក្នុងការអធិដ្ឋានរបស់​ជនជាតិ​​យូដា​ដែរ។ គំរូខ្លះរបស់ប្រពៃណីខាងពិធីបុណ្យនៃជនជាតិយូដាបំភ្លឺ​ធម៌​អរព្រះគុណផងដែរ។ យើង​អាច​យល់​កាន់តែច្បាស់អំពីទំនាក់ទំនង និងភាពផ្សេងពីគ្នា នៃពិធីបុណ្យខាង​សាសនា​យូដា និងខាងគ្រីស្តសាសនា ក្នុងបុណ្យ​ធំៗ​នៃពិធីបុណ្យប្រចាំឆ្នាំ ដូចជាបុណ្យចម្លង។ គ្រីស្តបរិស័ទ និងជនជាតិយូដាប្រារព្ធពិធីបុណ្យចម្លង គឺ​បុណ្យ​ចម្លង​​នៃ​ប្រវត្តិ​សាស្រ្ត សម្រាប់ជនជាតិយូដា ដែលកំពុងរង់ចាំអនាគត បុណ្យចម្លង​ដែល​បាន​​កើតឡើងរួច​ហើយ​​ក្នុង​ព្រះ​​គ្រីស្ត​ដែល​បាន​សោយ​ទិវង្គត និងមានព្រះជន្មថ្មី សម្រាប់គ្រីស្តបរិស័ទ ទោះបីពួកគេនៅ​តែ​រង់​​ចាំ​ឱ្យ​​បុណ្យ​ចម្លង​នេះ​​បាន​សម្រេចឱ្យបានគ្រប់លក្ខណៈយ៉ាងណាក៏ដោយ។

១០៩៧. ក្នុងពិធីបុណ្យនៃសម្ពន្ធមេត្រីថ្មី  កិច្ចការខាងពិធីបុណ្យនីមួយៗ ជាពិសេសការប្រារព្ធពិធីអភិបូជា និងអគ្គសញ្ញានានា ដូចជាការជួបជុំគ្នានៃព្រះគ្រីស្តនិងព្រះសហគមន៍។ អង្គប្រជុំខាងពិធីបុណ្យរួមជាមួយគ្នា​ជាធ្លុងតែ​មួយ មកពី “ការរួបរួមនៃព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ” ដែលបង្រួបបង្រួមបុត្រធីតារបស់ព្រះជាម្ចាស់​ក្នុងព្រះកាយ​តែ​​មួយ​របស់​ព្រះ​គ្រីស្ត។ អង្គប្រជុំនេះ ជាអង្គប្រជុំដ៏ប្រសើរក្រៃលែងសម្រាប់មនុស្សជាតិ ទាំងផ្នែងពូជសាសន៍ វប្បធម៌ និង​សង្គមផង។

១០៩៨. អង្គប្រជុំត្រូតែរៀបចំខ្លួន ឱ្យជួបនឹងព្រះអម្ចាស់របស់ខ្លួន និងទៅជា “ប្រជាជនដែលបាន ត្រៀមខ្លួនទុកជាមុន”។ ការរៀបចំចិត្តគំនិតនេះ ជាកិច្ចការរួមរបស់ព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ និងអង្គប្រជុំ ជាពិសេស​របស់​អស់អ្នកដែលបានទទួលមុខងារបម្រើព្រះសហគមន៍។ ការប្រណីសន្តោសរបស់ព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធមាន​ព្រះ​ហឫទ័យជំរុញឱ្យជឿ កែប្រែចិត្តគំនិត និងឱ្យភ្ជាប់នឹងព្រះហឫទ័យរបស់ព្រះបិតា។ ត្រូវតែត្រៀម ខ្លួនតាមបែបនេះ ដើម្បីនឹងអាចទទួលព្រះអំណោយទានផ្សេងៗទៀត ដែលពិធីផ្ទាល់ផ្តល់ឱ្យ និងដើម្បី​អាច​ទទួល​​ផល​នៃ​ជីវិតថ្មី ដែលពិធីនេះនឹងបង្កើតនៅពេលក្រោយ។

ព្រះវិញ្ញាណរម្លឹកនូវគម្រោងការដ៏លាក់កំបាំងរបស់ព្រះគ្រីស្ត

១០៩៩. ក្នុងពិធីបុណ្យ ព្រះវិញ្ញាណ​ និងព្រះសហគមន៍រួមសហការជាមួយគ្នា ដើម្បីសម្តែងព្រះគ្រីស្ត និង​ព្រះ​រាជកិច្ច​របស់​ព្រះអង្គអំពីការសង្រ្គោះ ។ ពិធីបុណ្យជាការនឹករលឹក អំពីគម្រោងការដ៏អស្ចារ្យនៃការសង្រ្គោះ  ជាពិសេស​ក្នុង​ពិធីអភិបូជា និងតាមលក្ខណៈប្រៀបធៀបក្នុងអគ្គសញ្ញាផ្សេងទៀត។ ព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធជាការ​ចង​ចាំដ៏រស់រវើកនៃព្រះសហគមន៍ (យហ ១៤,២៦)។

១១០០. ព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ។ ជាដំបូង ព្រះវិញ្ញាណរម្លឹកឱ្យអង្គប្រជុំ​នូវ​អត្ថន័យ​នៃ​ហេតុការណ៍ដ៏​អស្ចារ្យនៃការសង្រ្គោះ ដោយផ្តល់ជីវិតដល់ព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ដែលព្រះអង្គប្រកាស ដើម្បីឱ្យគ្រីស្តបរិស័ទទទួល និងប្រតិបតិ្តតាម៖

ព្រះគម្ពីរដ៏វិសុទ្ធមានមុខងារសំខាន់ណាស់ក្នុងការប្រារព្វពិធីបុណ្យ ។ គេដកស្រង់ពីព្រះគម្ពីរអត្ថបទ​ដែល​យើង​អាន ហើយដែលធម្មទេសនាពន្យល់ ព្រមទាំងទំនុកតម្កើងដែលយើងស្មូត្រ។ ការអធិដ្ឋានផ្សេងៗ និងបទ​ចម្រៀង​បាន​ផុសចេញក្រោមពន្លឺនៃព្រះគម្ពីរ ហើយកិច្ចការ និងនិមិត្តរូបក៏ទទួលអត្ថន័យពីព្រះគម្ពីរផងដែរ (SC ២៤)។

១១០១. ព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធប្រោសប្រទានឱ្យអ្នកអាន និងអ្នកស្តាប់ ចេះ​យល់​អត្ថន័យ​ខាង​វិញ្ញាណ​នៃ​​ព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់​ តាមចិត្តគំនិតរៀងៗខ្លួន។ តាមរយៈពាក្យសម្តី កិច្ចការ និងនិមិត្តរូប ដែល​មាននៅក្នុងពិធីមួយ ព្រះអង្គប្រោសគ្រីស្តបរិស័ទ និងអ្នកទទួលមុខងារបម្រើព្រះសហគមន៍ ឱ្យមាន​ទំនាក់​ទំនងដ៏រស់រវើកជាមួយព្រះគ្រីស្ត ដែលជាព្រះបន្ទូល និងជារូបតំណាងរបស់ព្រះបិតា ដើម្បីឱ្យពួកគេអាច​ប្រតិបតិ្តក្នុងការរស់នៅរបស់ពួកគេនូវអត្ថន័យ ដែលគេស្តាប់ឮ មើលឃើញ និងប្រព្រឹត្ត ក្នុងពិធីនេះ។

១១០២. “ព្រះបន្ទូលនៃការសង្រ្កោះពង្រឹងជំនឿក្នុងចិត្តគ្រីស្តបរិស័ទ ព្រះបន្ទូលនេះ ផ្តល់កំណើត និងការលូតលាស់ឱ្យគ្រីស្តបរិស័ទរួបរួមជាមួយគ្នា” (PO ៤)។ ការប្រកាសព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់​មិន​គ្រាន់​​តែ​ជា​​ការ​​ប្រៀន​ប្រដៅប៉ុណ្ណោះទេ គឺត្រូវតែជឿ ដោយថ្វាយខ្លួន និងផ្ញើជីវិតទាំងស្រុងទៅលើព្រះអង្គ ដើម្បី​ឱ្យ​​សម្ពន្ធ​​មេ​ត្រី​រវាងព្រះជាម្ចាស់ និងប្រជារាស្រ្តរបស់ព្រះអង្គកើតជារូបរាង។ ព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធដដែលនោះ ​ប្រោស​​​ប្រទាន​ឱ្យ​ជឿ ពង្រឹងជំនឿនេះ និងធ្វើឱ្យជំនឿនេះរីកចម្រើននៅក្នុងសហគមន៍។ អង្គប្រជុំរួបរួមគ្នា​ជា​ធ្លុង​តែ​​មួយដោយសារជំនឿ។

១១០៣. ធម៌នឹករលឹក ។ ពិធីបុណ្យតែងតែសំអាងទៅលើកិច្ចការដ៏អស្ចារ្យរបស់ព្រះជាម្ចាស់ក្នុងប្រវត្តិ​សាស្រ្ត។ “ព្រះអង្គ​ចាត់​ចែង​ការ​សម្តែង​នេះ ដោយសារព្រឹត្តិ​ការណ៍ ​និង​ព្រះ​បន្ទូល​ដែល​ភ្ជាប់​ជា​មួយ​គ្នា​យ៉ាង​ជិត​ស្និទ្ធ (...) រីឯ​ព្រះ​បន្ទូលវិញ​ ​ប្រកាស​អំពី​ស្នា​ព្រះ​ហស្ត​ទាំង​នោះ និង​បកស្រាយគម្រោងការ​ដ៏​​​អស្ចារ្យ​​​​ដែលកប់​ទុក​ក្នុង​​ស្នា​ព្រះ​ហស្ត​ទាំងនោះ​ដែរ” (DV ២)។ ក្នុងពិធីលើកតម្កើងព្រះបន្ទូល ព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ “រម្លឹក” អង្គ​ប្រជុំ​នូវ​អ្វីៗ​ទាំងអស់ដែលព្រះគ្រីស្តបានប្រព្រឹត្តចំពោះយើង។ ពិធីលើកតម្កើង “នឹករម្លឹក” នូវកិច្ចការ​ដ៏អស្ចារ្យ​របស់​ព្រះ​ជាម្ចាស់ ក្នុងធម៌​នឹករលឹកវែង ឬខ្លីក្ដី ទៅតាមលក្ខណៈនៃកិច្ចការខាងពិធីបុណ្យ និង​ប្រពៃណី​របស់​ព្រះ​សហគមន៍​នា​នា។ ព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ ដែលដាស់តឿនការចងចាំរបស់ព្រះសហគមន៍ ជំរុញព្រះសហគមន៍ឱ្យ​អរ​ព្រះ​គុណ និងសរសើរព្រះជាម្ចាស់ (សេចក្ដីចុងក្រោយសរសើរលើកតម្កើងសិរីរុងរឿងរបស់ព្រះជាម្ចាស់) ។

ព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធប្រោសគម្រោងការដ៏លាក់កំបាំងរបស់ព្រះគ្រីស្តឱ្យមានវត្តមានសព្វថ្ងៃនេះ

១១០៤. ពិធីបុណ្យខាងគ្រីស្តសាសនាមិនគ្រាន់តែរម្លឹកនូវហេតុការណ៍ ដែលបានសង្រ្គោះយើងប៉ុណ្ណោះ ទេ ថែមទាំងធ្វើឱ្យហេតុការណ៍ទាំងអស់នោះមានវត្តមានសព្វថ្ងៃផង។ យើងប្រារព្ធគម្រោងការដ៏​លាក់​​កំបាំង​របស់​ព្រះគ្រីស្តដែលសោយទិវង្គត និងមានព្រះជន្មថ្មី ប៉ុន្តែ យើងមិនធ្វើឱ្យ​គម្រោង​ការ​នេះ​កើត​ឡើង​​វិញ​ទេ​ គឺយើងប្រារព្ធពិធីទាំងប៉ុន្មាននោះឡើងវិញ ហើយក្នុងពិធីនីមួយៗ​ព្រះជាម្ចាស់​ចាក់​បង្ហូរ​ព្រះ​វិញ្ញាណ​ដ៏​វិសុទ្ធ​ដែលប្រោសគម្រោងការតែមួយនេះឱ្យមានវត្តមានសព្វថ្ងៃ។

១១០៥. ដោយសារពិធីអង្វរព្រះវិញ្ញាណ លោកបូជាចារ្យទូលអង្វរព្រះបិតាឱ្យព្រះអង្គចាត់ព្រះវិញ្ញាណ ដែលប្រោសឱ្យបានវិសុទ្ធ ដើម្បីឱ្យតង្វាយក្លាយទៅជាព្រះកាយ និងព្រះលោហិតរបស់ព្រះគ្រីស្ត ហើយ ដើម្បីឱ្យគ្រីស្តបរិស័ទផ្ទាល់ក្លាយទៅជាតង្វាយដ៏រស់រវើកថ្វាយព្រះជាម្ចាស់ នៅពេលដែលពួកគេទទទួល​ព្រះ​កាយ និងព្រះលោហិតនោះ។

១១០៦. រួមជាមួយធម៌នឹករលឹក ពិធីអង្វរព្រះវិញ្ញាណជាស្នូលនៃពិធីខាងអគ្គសញ្ញានីមួយៗជាពិសេស ពិធីថ្វាយអភិបូជា៖

អ្នកសួរថា តើនំបុ័ងក្លាយទៅជាព្រះកាយព្រះគ្រីស្ត ហើយស្រាក្លាយជា (...) ព្រះលោហិតព្រះ​គ្រីស្ត​យ៉ាង​ដូច​ម្ដេច? ​ខ្ញុំ​ប្រាប់​អ្នកថា៖ ព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធយាងមក និងបំពេញកិច្ចការនេះ ដែលលើសពីពាក្យសម្តី ឬគំនិតទាំង​អស់ (...)។ គ្រាន់តែឮថា មកពីព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ ដូចព្រះអម្ចាស់ តាមរយៈព្រះអង្គ និងនៅក្នុងអង្គព្រះអង្គ ប្រសូត​ជា​មនុស្ស​ពី​ព្រហ្មចារីយ៍​ដ៏វិសុទ្ធ និងពីព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធផងដែរ បានហើយ (សន្ត យ៉ូហាន ដាម៉ាសែន)។

១១០៧. ក្នុងពិធីបុណ្យ ឫទ្ធានុភាពដែលប្រែអ្វីៗទាំងអស់នៃព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ ប្រោសព្រះរាជ្យឱ្យ យាង​​មក និង​គម្រោងការដ៏អស្ចារ្យនៃការសង្រ្គោះបានសម្រេច យ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ដោយរង់ចាំ និងសង្ឃឹម ព្រះ​អង្គ​​​ប្រោស​យើងទុកជាមុនឱ្យរួមជាមួយព្រះត្រៃឯកដ៏វិសុទ្ធបានពេញលក្ខណៈ។ ព្រះវិញ្ញាណ​ ដែលព្រះ​បិតា​បាន​​​ចាត់​ឱ្យយាងមកស្របតាមពិធីអង្វររបស់ព្រះសហគមន៍ ព្រះអង្គប្រទានជីវិតដល់អស់អ្នកដែលទទួល​ព្រះ​អង្គ ហើយ​ទ្រង់ក៏ “បញ្ចាំចិត្តយើងឱ្យដឹងថា​ យើងនឹងទទួលមត៌ក” (អភ ១,១៤ ; ២ករ ១,២២)។

ព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធដែលប្រោសឱ្យរួមជាមួយគ្នាជាធ្លុងតែមួយ

១១០៨. ក្នុងគ្រប់កិច្ចការខាងពិធីបុណ្យ បេសកកម្មរបស់ព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធមានគោលដៅចុងក្រោយ​ឱ្យ​យើងរួមរស់ជាមួយព្រះគ្រីស្ត ដើម្បីធ្វើជាព្រះកាយព្រះអង្គ។ ព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធដូចជាជ័រ​នៃដើម​ទំពាំង​បាយ​​ជូររបស់ព្រះបិតា ដែលបង្កើតផលក្នុងមែកវា (យហ ១៥,១-១៧ ; កាឡ ៥,២២)។ ក្នុងពិធីបុណ្យ ព្រះវិញ្ញាណ​ដ៏​វិសុទ្ធ និងព្រះសហគមន៍រួមសហការជាមួយគ្នាយ៉ាងស្និទ្ធស្នាលជាទីបំផុត។ ព្រះវិញ្ញាណ ដែល​ប្រោស​​ឱ្យរួមរស់ជាមួយ​គ្នាជាធ្លុងតែមួយ ​​គង់​នៅ​ក្នុងព្រះសហគមន៍ផ្តាច់មិនបាន ហេតុនេះ ព្រះសហគមន៍ជា​អគ្គ​សញ្ញា​​ដ៏​ប្រសើររបស់ព្រះជាម្ចាស់ ដែលបង្រួប​បង្រួម​​បុត្រធីតារបស់ព្រះអង្គដែលខ្ចាត់ខ្ចាយ។ ក្នុងពិធីបុណ្យ ព្រះវិញ្ញាណបង្កើតផលផ្លែឱ្យយើងចេះរួមរស់​ជាមួយ​​ព្រះ​ត្រៃ​ឯកដ៏វិសុទ្ធ និងរួមរស់ជាមួយគ្នាដូចជាបងប្អូន ដែល​មិនអាចបំបែកពីគ្នាបានឡើយ (១យហ ១,៣-៧)។

១១០៩. ពិធីអង្វរព្រះវិញ្ញាណជាការទូលអង្វរឱ្យអង្គប្រជុំរួមរស់ជាមួយនឹងគម្រោងការដ៏លាក់កំបាំង របស់ព្រះគ្រីស្តឱ្យបានពេញលក្ខណៈដែរ។ “ព្រះហឫទ័យប្រណី​សន្តោសរបស់ព្រះយេស៊ូគ្រីស្តជាអម្ចាស់ សេចក្ដីស្រលាញ់របស់ព្រះជាម្ចាស់ជាព្រះបិតា និងការរួមរស់ជាមួយគ្នាដោយព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធផង” (២ករ ១៣,១៣) ត្រូវ​តែស្ថិតនៅជាមួយយើងជារៀងរហូត និងបង្កើតផលលើសពីពិធីបុណ្យអភិបូជាទៅទៀត។ ដូច្នេះ ព្រះ​សហគមន៍ទូលអង្វរព្រះបិតាឱ្យព្រះអង្គចាត់ព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ ដើម្បីឱ្យទ្រង់ប្រោស​ការរស់នៅ​​របស់​គ្រីស្ត​​បរិស័ទឱ្យបានទៅជាតង្វាយដ៏រស់រវើកថ្វាយព្រះជាម្ចាស់ ដោយប្រែ​ពួកគេឱ្យ​ទៅជារូប​តំណាងខាង​វិញ្ញាណ​របស់​ព្រះគ្រីស្ត ដើម្បីឱ្យព្រះសហគមន៍រួមរស់ជាមួយគ្នាជាធ្លុងតែមួយ ហើយដើម្បី​ឱ្យ​យើង​ចូល​រួម​ចំណែក​ក្នុង​បេសកកម្មរបស់ព្រះអង្គ ដោយផ្ដល់សក្ខីភាព និងបម្រើដោយក្ដីស្រលាញ់។

សង្ខេប

១១១០. ក្នុងពិធីបុណ្យព្រះសហគមន៍ យើងប្រទានពរ និងក្រាបថ្វាយបង្គំព្រះជាម្ចាស់ ដែលជាប្រភព​នៃ​ព្រះអំណោយទានទាំងឡាយនៃការបង្កើត និងការសង្រ្គោះ ដែលបានប្រទានពរឱ្យយើងនៅក្នុងអង្គព្រះ បុត្រា​ព្រះ​អង្គ ដើម្បីប្រទានព្រះវិញ្ញាណ ដែលប្រោសយើងឱ្យទៅជាបុត្រធីតា។

១១១១. ព្រះរាជកិច្ចរបស់ព្រះគ្រីស្តក្នុងពិធីបុណ្យជាព្រះរាជកិច្ចខាងអគ្គសញ្ញា ដ្បិតឫទ្ធានុភាពនៃព្រះ វិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធប្រោសគម្រោងការដ៏អស្ចារ្យនៃការសង្រ្គោះឱ្យមានវត្តមាន ដ្បិតព្រះកាយព្រះអង្គ ដែលជាព្រះ សហគមន៍ ដូចជាអគ្គសញ្ញា (សញ្ញាសម្គាល់ និងឧបករណ៍) ដែលព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធប្រទានគម្រោងការដ៏​អស្ចារ្យនៃការសង្រ្គោះ ដ្បិតតាមរយៈកិច្ចការខាងពិធីបុណ្យ ព្រះសហគមន៍ដែលធ្វើដំណើរចូលរួមក្នុងពិធី​បុណ្យ​នៃ​ស្ថានបរមសុខរួចទៅហើយ។

១១១២. បេសកកម្មរបស់ព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធក្នុងពិធីបុណ្យព្រះសហគមន៍ គឺរៀបចំអង្គប្រជុំឱ្យជួបព្រះ​គ្រីស្ត រម្លឹក និងសម្ដែងព្រះគ្រីស្តឱ្យអង្គប្រជុំជឿ ធ្វើឱ្យព្រះរាជកិច្ចនៃការសង្រ្គោះរបស់ព្រះគ្រីស្តមាន​វត្តមានសព្វថ្ងៃ ដោយសារឫទ្ធានុភាពរបស់ព្រះអង្គ ដែលប្រែអ្វីៗទាំងអស់ ហើយធ្វើឱ្យការរួបរួមក្នុងព្រះ​សហគមន៍បង្កើតផល។

ប្រការទី២៖​ ​ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏អស្ចារ្យអំពីព្រះយេស៊ូគ្រីស្ត ដែលសោយទិវង្គត និងមានព្រះជន្មថ្មី ក្នុងអគ្គសញ្ញានៃព្រះសហគមន៍

១១១៣. ពិធីអភិបូជា និងអគ្គសញ្ញានានាជាស្នូលនៃការរស់នៅទាំងស្រុងរបស់ព្រះ​សហគមន៍ផ្នែក​ពិធី​បុណ្យ។ ក្នុងព្រះសហគមន៍ មានអគ្គសញ្ញាប្រាំពីរ គឺអគ្គសញ្ញាជ្រមុជទឹក អគ្គសញ្ញាលាបថ្ងាស អគ្គសញ្ញាអរ​ព្រះគុណ (អភិបូជា) អគ្គសញ្ញាលើកលែងទោស អគ្គសញ្ញាលាបប្រេងអ្នកជម្ងឺ អគ្គសញ្ញាតែងតាំង និងអគ្គ​សញ្ញា​អាពាហ៍​ពិពាហ៍ (DS ៨៦០ ; ១៣១០ ; ១៦០១)។ ក្នុងប្រការនេះ​ យើងនឹងថ្លែងអំពីលទ្ធិនៃ​លក្ខណៈរួម​របស់​អគ្គ​សញ្ញា​​ទាំង​ប្រាំ​ពីរនៃព្រះសហគមន៍។ យើងនឹងថ្លែងអំពីលក្ខណៈរួមទាក់ទងនឹងពិធីបុណ្យនៅជំពូកទី២ ហើយអំពី​លក្ខណៈរៀងៗខ្លួននៃអគ្គសញ្ញានីមួយៗនៅជំពូកទី៣។

១. អគ្គសញ្ញារបស់ព្រះគ្រីស្ត

១១១៤. “ដោយភ្ជាប់នឹងលទ្ធិនៃព្រះគម្ពីរដ៏វិសុទ្ធ ប្រពៃណីផ្សេងៗដែលមកពីក្រុមគ្រីស្តទូត ​(...) និង​​ចិត្ត​គំនិត​តែ​មួយរបស់ពួកលោកអភិបាល” យើងប្រកាសថា “ព្រះអម្ចាស់នៃយើង គឺព្រះយេស៊ូគ្រីស្តបានតែងតាំង​អគ្គសញ្ញា​ទាំង​អស់​នៃធម៌វិន័យថ្មី” (DS ១៦០០-១៦០១)។

១១១៥. ព្រះបន្ទូល និងកិច្ចការរបស់ព្រះយេស៊ូ ក្នុងជីវិតដ៏លាក់កំបាំង និងជាសាធារណៈរបស់ព្រះអង្គ​បាន​ជួយសង្រ្គោះរួចទៅហើយ។ ព្រះបន្ទូល និងកិច្ចការទាំងអស់នោះគ្រោងទុកជាមុននូវ​ឫទ្ធានុភាព​នៃ​បុណ្យ​ចម្លង​របស់ព្រះអង្គ ប្រកាស និងរៀបចំនូវ​អ្វីៗ​ដែលព្រះអង្គនឹងប្រោសប្រទានឱ្យព្រះសហគមន៍ នៅ​ពេល​ដែលអ្វីៗទាំងអស់នឹងបានសម្រេច។ ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏អស្ចារ្យនៃជីវិតរបស់ព្រះគ្រីស្តជាមូលដ្ឋាន​គ្រឹះនៃ​អ្វី​ដែល​ព្រះ​គ្រីស្ត​ប្រោស​ប្រទានសព្វថ្ងៃ  ក្នុង​អគ្គ​​​​សញ្ញា តាមរយៈអ្នកទទួលមុខងារ​បម្រើព្រះ​សហគមន៍ ដ្បិត “អ្វីដែល​មើល​ឃើញ​​នៅ​ក្នុង​អង្គ​ព្រះសង្រ្គោះយើង ស្ថិតនៅក្នុងគម្រោងការដ៏អស្ចារ្យរបស់ព្រះអង្គ” (សន្ត ឡេអុងដ៏ប្រសើរ)។

១១១៦. អគ្គសញ្ញា ជា “ឫទ្ធានុភាពចេញពី” (លក ៥,១៧ ; ៦,១៩ ; ៨,៤៦) ព្រះកាយព្រះគ្រីស្ត ដែល នៅ​តែ​មានព្រះជន្មគង់នៅ និងដែលប្រោសឱ្យមានជីវិត ជាកិច្ចការនៃព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ ដែលប្រតិបត្តិក្នុង​ព្រះ​កាយ​​ព្រះ​អង្គជាព្រះសហគមន៍ ហើយជា “ស្នាព្រះហស្តដ៏អស្ចារ្យរបស់ព្រះជាម្ចាស់” ក្នុងសម្ពន្ធមេត្រីថ្មី និង​អស់​កល្បជា​និច្ច។

២. អគ្គសញ្ញារបស់ព្រះសហគមន៍

១១១៧. ដោយមានព្រះវិញ្ញាណណែនាំ “ក្នុងសេចក្ដីពិតគ្រប់ជំពូក” (យហ ១៦,១៣) ព្រះសហគមន៍បាន ទទួល​ស្គាល់បន្តិចម្តងៗកំណប់នេះ ដែលព្រះគ្រីស្តបានប្រោសប្រទានឱ្យ ហើយព្រះសហគមន៍ ដែលជាអ្នក​បម្រើ​ដ៏​​ស្មោះ​ត្រង់នៃគម្រោងការដ៏លាក់កំបាំងរបស់ព្រះជាម្ចាស់ (មថ ១៣,៥២ ; ១ករ ៤,១) បានបញ្ជាក់អំពី “ការ​សម្ដែង” នៃអគ្គសញ្ញានោះ ដូចព្រះសហគមន៍បានធ្វើអំពីបញ្ញត្តិនៃព្រះគម្ពីរដ៏វិសុទ្ធ និងលទ្ធិនៃជំនឿដែរ។ ហេតុ​នេះហើយ បានជាពីសតវត្សមួយទៅសតវត្សមួយ ព្រះសហគមន៍បានយល់ឃើញថា ក្នុងចំណោមពិធី បុណ្យផ្សេងៗ មានពិធីបុណ្យប្រាំពីរ ដែលព្រះអម្ចាស់បានតែងតាំងជាអគ្គសញ្ញា។

១១១៨. អគ្គសញ្ញា “មកពី” ព្រះសហគមន៍បានសេចក្ដីថា អគ្គសញ្ញាកើតមាន “តាមរយៈ” និង “សម្រាប់” ព្រះសហគមន៍។ អគ្គសញ្ញាកើតមាន “តាមរយៈ” ព្រះសហគមន៍ ដ្បិតព្រះសហគមន៍​ជាអគ្គសញ្ញានៃ​កិច្ចការ​របស់​ព្រះ​​គ្រីស្ត ដែលមានសកម្មភាពក្នុងព្រះសហគមន៍ ដោយសារបេសកកម្មរបស់ព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ។ អគ្គ​សញ្ញា​កើត​មាន “សម្រាប់” ព្រះសហគមន៍ ជាអគ្គសញ្ញាដែល “បង្កើតព្រះសហគមន៍” (សន្ត អូគូស្តាំង ; សន្ត ថូម៉ាស នៃ​អាកាំង) ដ្បិត​អគ្គសញ្ញា ជាពិសេសអភិបូជា សម្ដែង និងផ្តល់ឱ្យមនុស្ស​លោក​នូវគម្រោងការ​ដ៏អស្ចារ្យ​របស់​ព្រះ​ជាម្ចាស់ ជា​​សេចក្ដីស្រលាញ់ គឺមួយជាបីអង្គ។

១១១៩. ដោយទុកព្រះគ្រីស្តជាព្រះសិរសា “ដូចជាបុគ្គលដ៏អាថ៌កំបាំងតែមួយ” (សន្ត ពីយូសទី១២) ព្រះសហគមន៍មានសកម្មភាពក្នុងអគ្គសញ្ញាដូចជា “សហគមន៍ដែលសុទ្ធតែជាបូជាចារ្យ” ដែលមាន “រចនាសម្ពន្ធ​ដ៏មាន​របៀប​​រៀប​រយ” (LG ១១) គឺដោយអគ្គសញ្ញាជ្រមុជទឹក និងលាបថ្ងាស ប្រជាជនដែលសុទ្ធតែជាបូជាចារ្យ​មានសិទ្ធិអាចប្រារព្ធពិធីបុណ្យ។ ម្យ៉ាងទៀត គ្រីស្តបរិស័ទខ្លះ “ដែលមានកិត្តិយសទទួល​អគ្គសញ្ញាតែងតាំងជាទី សក្ការៈ គឺគេ​ទទួល​​​ការ​​​តែងតាំងក្នុងនាមព្រះគ្រីស្ត ដើម្បីទៅជាគង្វាលរបស់ព្រះសហគមន៍ ដោយផ្សព្វផ្សាយ​ព្រះ​​បន្ទូល និងដោយព្រះជា​ម្ចាស់ប្រោសប្រណីផង” (LG ១១)។

១១២០. អ្នកទទួលមុខងារបម្រើព្រះសហគមន៍ ឬលោកបូជាចារ្យ “សម្រាប់បម្រើ ” (LG ១០) ត្រូវ​បម្រើ​គ្រីស្ត​បរិស័ទ ឯទៀតៗដែលសុទ្ធតែជាបូជាចារ្យដោយសារអគ្គសញ្ញាជ្រមុជទឹក។ ហេតុនេះហើយ បានជា ក្នុង​អគ្គ​សញ្ញា ពិតជាព្រះគ្រីស្តដែលមានសកម្មភាព តាមរយៈព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ សម្រាប់ព្រះសហគមន៍។ ព្រះ​ជាម្ចាស់​បាន​ប្រគល់បេសកកម្មសង្រ្គោះមនុស្សលោក ដែល​ព្រះបិតាបានប្រទានឱ្យ​ព្រះបុត្រារបស់ព្រះអង្គប្រសូត​ជា​មនុស្ស ឱ្យ​ក្រុម​គ្រីស្តទូត និងអ្នកបន្តមុខងារពីអស់លោក​ គឺអស់លោកទទួលព្រះវិញ្ញាណរបស់ព្រះយេស៊ូ ដើម្បីមាន​សកម្មភាពក្នុងព្រះនាមព្រះអង្គ និងក្នុងអង្គព្រះអង្គផង (យហ ២០,២១-២៣ ; លក ២៤,៤៧ ; មថ ២៨,១៨-២០)។ ហេតុនេះ អ្នកទទួលមុខងារបម្រើព្រះសហគមន៍ជាចំណង​ខាងអគ្គសញ្ញាដែល​ចង​កិច្ចការ​នៃ​ពិធី​បុណ្យជាមួយនឹងពាក្យសម្តី និងកិច្ចការរបស់ក្រុមគ្រីស្តទូត ហើយតាមរយៈពួកលោក ជាមួយព្រះបន្ទូល និង​កិច្ចការរបស់ព្រះគ្រីស្ត ដែលជាប្រភព និងជាគ្រឹះនៃអគ្គសញ្ញា។

១១២១. ដោយមិនរាប់អំពីព្រះហឫទ័យ​ប្រណី​សន្តោសរបស់ព្រះជាម្ចាស់ អគ្គសញ្ញាទាំងបីនៃ​ពិធី​ជ្រមុជ​ទឹក លាបថ្ងាស និងតែងតាំង ផ្តល់ លក្ខណៈ ខាងអគ្គសញ្ញា ឬ “ត្រា” ដែលធ្វើឱ្យគ្រីស្តបរិស័ទ​ចូលរួម​ចំណែក​ក្នុង​អង្គព្រះគ្រីស្តជាបូជាចារ្យ និងទៅជាសមាជិកព្រះសហគមន៍តាមលក្ខណៈ និងមុខងារផ្សេងៗ។ គឺព្រះវិញ្ញាណ​ដែល​​ប្រោសគ្រីស្តបរិស័ទឱ្យរួមជាមួយព្រះគ្រីស្ត និងព្រះសហគមន៍ តាមបែបនេះ ដែលមិនអាច​លុប​បំបាត់​បាន​ទេ (មហាសន្និបាតនៅទីក្រុងត្រង់៖ DS ១៦០៩) ហើយដែលស្ថិតនៅក្នុងពួកគេជារៀងរហូត ដូច​ជា​លក្ខណៈ​​វិជ្ជមានដែល​នាំ​​ឱ្យ​ព្រះ​ជាម្ចាស់ប្រោសប្រណី ដូចជាព្រះបន្ទូលសន្យារបស់​ព្រះ​អង្គ ដែល​ធានា​ការពារ​ថែ​រក្សា​ពួកគេ ដែល​ទ្រង់​​ត្រាស់​ហៅឱ្យលើកតម្កើងព្រះអង្គ និងបម្រើព្រះ​សហគមន៍ផង។ ដូច្នេះ យើងមិន​អាច​ផ្តល់​​អគ្គសញ្ញា​នោះ​ម្តង​​ទៀត​បាន​ទេ។

៣. អគ្គសញ្ញានៃជំនឿ

១១២២. ព្រះគ្រីស្តបានចាត់ក្រុមគ្រីស្តទូតឱ្យទៅ “ប្រកាស ក្នុងនាមព្រះអង្គ ឱ្យមនុស្ស​គ្រប់​ជាតិ​សាសន៍​កែប្រែចិត្តគំនិត ដើម្បីបានរួចពីបាប” (លក ២៤,៤៧)។ “ចូរចេញទៅនាំមនុស្សគ្រប់ជាតិ​សាសន៍​ឱ្យ​ធ្វើ​ជា​សាវ័ក ហើយធ្វើពិធីជ្រមុជទឹកឱ្យគេ ក្នុងព្រះនាមព្រះបិតា ព្រះបុត្រា និងព្រះ​វិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ” (មថ ២៨,១៩)។ បេសកកម្មជ្រមុជក្នុងទឹក ទើបបេសកកម្មខាងអគ្គសញ្ញា រួមជាមួយបេសកកម្ម​ប្រកាសដំណឹងល្អ ដ្បិតអគ្គសញ្ញានេះត្រូវរៀបចំឡើងដោយសារព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់ និងជំនឿ ៖

ជាដំបូង ព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះដ៏មានព្រះជន្មគង់នៅប្រមូលប្រជាជនរបស់ព្រះអង្គ (...)។ អ្នកទទួល​មុខ​ងារ​បម្រើ​ព្រះសហគមន៍ខាងអគ្គសញ្ញាចាំបាច់ត្រូវតែប្រកាសព្រះបន្ទូល ដ្បិតអគ្គសញ្ញានោះ ជាអគ្គសញ្ញានៃជំនឿ ហើយ​​​ជំនឿនេះ ត្រូវការព្រះបន្ទូល​ ដើម្បីកើតមក និងរីកចម្រើន (PO ៤)។

១១២៣. “អគ្គសញ្ញាមានគោលដៅនាំឱ្យគ្រីស្តបរិស័ទបានវិសុទ្ធ កសាងព្រះកាយព្រះគ្រីស្ត ​និងគោរព​បម្រើព្រះ​ជាម្ចាស់ទៀតដែរ។ ប៉ុន្តែ ដោយអគ្គសញ្ញាមានលក្ខណៈជាសញ្ញាសម្គាល់ ក៏អគ្គសញ្ញានានាទាក់ទិននឹង​ការ​អប់រំ​ជំនឿ​ដែរ។ ដោយមានប្រើពាក្យ និងវត្ថុផ្សេងៗ អគ្គសញ្ញាមិនគ្រាន់តែបញ្ចាក់ជំនឿប៉ុណ្ណោះទេ ​ប៉ុន្តែ​អគ្គ​សញ្ញា​​ក៏បំប៉នជំនឿ ពង្រឹងជំនឿ និងបង្ហាញបញ្ជាក់ជំនឿអ្នកទទួលនោះថែមទៀតផង។ ​ហេតុនេះហើយបាន​ជា​យើង​ធ្លាប់ហៅអគ្គសញ្ញាថា “អគ្គសញ្ញានៃជំនឿ”” (SC ៥៩)។

១១២៤. ព្រះសហគមន៍មានជំនឿមុនគ្រីស្តបរិស័ទ និងអញ្ជើញពួកគេឱ្យជឿផងដែរ។ ពេលព្រះ​សហគមន៍​ប្រារព្ធអគ្គសញ្ញា ព្រះសហគមន៍ប្រកាសជំនឿដែលមកពីក្រុមគ្រីស្តទូត។ ហេតុនេះ គេធ្លាប់និយាយ តាម​ពាក្យបុរាណថា៖ “Lex orandi, Lex credendi ” (ឬ “Legem credendi Lex statuat supplicandi ” តាម លោក ព្រ័សពែរ នៃ អគីទែណ [សតវត្សទី៥])។ វិន័យនៃការអធិដ្ឋានជាវិន័យនៃជំនឿ ព្រះសហគមន៍ជឿដូចព្រះ សហគមន៍អធិដ្ឋានដែរ។ ពិធីបុណ្យជាចំណុចសំខាន់ៗនៃការបញ្ជូនបន្តដ៏វិសុទ្ធ និងដ៏រស់រវើក (DV ៨)។

១១២៥. ហេតុនេះហើយ បានជាអ្នកទទួលមុខងារបម្រើព្រះសហគមន៍ ឬសហគមន៍មិនអាចផ្លាស់ប្តូរ ឬ ប្រើតាមរបៀបខុស ពិធីខាងអគ្គសញ្ញាណាមួយឡើយ។ សូម្បីតែអំណាចដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតក្នុងព្រះសហគមន៍ក៏មិន អាចផ្លាស់ប្តូរពិធីបុណ្យតាមអំពើចិត្តដែរ គ្រាន់តែដោយស្តាប់បង្គាប់ទៅតាមជំនឿ និងដោយគោរពប្រណិប័តន៍​គម្រោងការ​​ដ៏​អស្ចារ្យ​នៃ​ពិធី​បុណ្យ​ប៉ុណ្ណោះ។

១១២៦. ដោយឡែក ដោយសារអគ្គសញ្ញាសម្ដែង និងពង្រឹងព្រះសហគមន៍ឱ្យរួមរស់ជាធ្លុងតែមួយ ក្នុង​ជំនឿ Lex orandi ជាលក្ខណៈចាំបាច់មួយនៃក្រុមសន្ទនា ដែលមានគោលដៅបង្រួបបង្រួមគ្រីស្ត​បរិស័ទ​ឱ្យរួមជាមួយគ្នាជាធ្លុងតែមួយ (UR ២ ; ១៥)។

៤. អគ្គសញ្ញានៃការសង្រ្គោះ

១១២៧. ពេលប្រារព្ធអគ្គសញ្ញាតាមរបៀបសមរម្យនិងទៅតាមជំនឿ អគ្គសញ្ញាផ្តល់ការប្រោសប្រណីទៅ​តាម​គោលបំណង (មហាសន្និបាតនៅទីក្រុងត្រង់៖ DS ១៦០៥-១៦០៦)។ អគ្គសញ្ញាមានប្រសិទ្ធិភាព  ពីព្រោះ​ព្រះ​​គ្រីស្ត​​ផ្ទាល់​ចូល​រួម​ក្នុង​​អគ្គសញ្ញានោះ៖ គឺព្រះអង្គនេះហើយ ដែលជ្រមុជទឹក គឺព្រះអង្គនេះ ដែលមាន​សកម្មភាព​ក្នុងអគ្គសញ្ញា​របស់​ព្រះ​អង្គ ដើម្បីប្រទានការប្រោសប្រណី ដែលអគ្គសញ្ញាសម្ដៅទៅលើ។ ព្រះបិតា​តែង​តែទទួលយកពាក្យ​អង្វ​រ​នៃ​ព្រះ​សហគមន៍របស់ព្រះបុត្រាព្រះអង្គ ដែលសម្ដែងនូវ​ជំនឿ​របស់​ខ្លួន​ទៅ​​លើ​ឫទ្ធានុភាព​របស់​ព្រះវិញ្ញាណ​ ក្នុងពាក្យអង្វរឱ្យ​ព្រះ​វិញ្ញាណយាង​មក​​​នៃ​អគ្គ​សញ្ញា​នីមួយៗ។ ដូចភ្លើងប្រែអ្វីៗ​ទាំង​​​អស់​យ៉ាងណា ព្រះវិញ្ញាណ​ដ៏​វិសុទ្ធក៏ប្រែ​អ្វី​ដែល​នៅ​ក្រោម​ឫទ្ធានុភាព​របស់ព្រះអង្គ ឱ្យ​ទៅជា​ព្រះជន្ម​របស់​ព្រះ​ជាម្ចាស់។

១១២៨. នេះគឺជាការអះអាងរបស់ព្រះសហគមន៍ (មហាសន្និបាតនៅទីក្រុងត្រង់៖ DS ១៦០៨)៖ អគ្គ​សញ្ញា​មាន​សកម្មភាព ex opere operato (តាមន័យចំ៖ “ដោយសារតែកិច្ចការដែលត្រូវគេបំពេញ”) ពោលគឺ ដោយសារព្រះរាជកិច្ច​នៃ​ការសង្រ្គោះរបស់ព្រះគ្រីស្ត ដែលបានកើតឡើងម្តងជាការស្រេច បានសេចក្ដីថា គឺជា​“ឫទ្ធានុភាព​​របស់​ព្រះ​ជា​ម្ចាស់​ដែលសម្រេច​អគ្គសញ្ញានានា មិនមែនសេចក្ដីសុចរិតរបស់មនុស្ស ដែលផ្តល់ ឬ​ទទួល​អគ្គសញ្ញានោះទេ” (សន្ត ថូម៉ាស នៃអាកាំង)។ លុះដល់​គេប្រារព្ធ​អគ្គសញ្ញាណាមួយ​ស្រប​តាម​បំណង​របស់​ព្រះ​សហគមន៍ ឫទ្ធានុភាព​របស់​ព្រះ​គ្រីស្ត និងរបស់ព្រះវិញ្ញាណព្រះអង្គមានសកម្មភាពក្នុង និងតាមរយៈ​អគ្គ​សញ្ញានេះ ដោយ​មិន​រាប់​អំពី​ភាព​ដ៏​វិសុទ្ធ​ផ្ទាល់របស់អ្នកផ្តល់អគ្គសញ្ញាឡើយ។ ក៏ប៉ុន្តែ ផលផ្លែនៃ​អគ្គ​សញ្ញា​អាស្រ័យ​ទៅ​លើ​ចិត្ត​គំនិត​របស់​អ្នក​ទទួល​ដែរ។

១១២៩. ព្រះសហគមន៍អះអាងថា សម្រាប់អ្នកជឿ អគ្គសញ្ញានៃសម្ពន្ធមេត្រី​ថ្មី​ជា​ការ​ចាំបាច់​ដើម្បី​ទទួល​ការ​សង្រ្គោះ (មហា​​សន្និបាត​នៅទីក្រុងត្រង់)។ “ការប្រោសប្រណីខាងអគ្គសញ្ញា” ជាការប្រោសប្រណីរបស់​ព្រះ​វិញ្ញាដ៏​​វិសុទ្ធ ដែល​ព្រះគ្រីស្តប្រោសប្រទាន ហើយដែលមានលក្ខណៈពិសេសតាមអគ្គសញ្ញានីមួយៗ។ ព្រះ​វិញ្ញាណ​ព្យាបាល និង​ប្រែអស់អ្នកដែលទទួលព្រះអង្គ ដោយប្រោស​គេឱ្យរួមជាមួយ​ព្រះបុត្រា​របស់​ព្រះ​ជាម្ចាស់។ ផល​ផ្លៃ​នៃ​ជីវិត​ខាង​​អគ្គសញ្ញា គឺព្រះវិញ្ញាណប្រោសគ្រីស្តបរិស័ទឱ្យទៅជាព្រះ (២ពត្រ ១,៤) ដោយ​​​​ប្រោស​គេ​ឱ្យ​រួម​ជា​មួយព្រះបុត្រាតែមួយ ជាព្រះសង្រ្គោះ។

៥. អគ្គសញ្ញានៃជីវិតអស់កល្បជានិច្ច

១១៣០. ព្រះសហគមន៍លើកតម្កើងគម្រោងការដ៏អស្ចារ្យនៃព្រះអម្ចាស់របស់ខ្លួន “រហូតដល់ព្រះអង្គយាង​មក​​វិញ” ហើយរហូតដល់ “ព្រះជាម្ចាស់បានគ្រងរាជ្យលើអ្វីៗទាំងអស់គ្រប់ប្រការ” (១ករ ១១,២៦ ; ១៥,២៨)។ ចាប់តាំងពីសម័យរបស់ក្រុមគ្រីស្តទូត ដោយព្រះ​វិញ្ញាណស្រែកថ្ងូរក្នុងព្រះសហគមន៍ ព្រះអង្គ​ទាក់​ទាញ​ពិធី​បុណ្យ​ទៅ​ទី​​ចុងក្រោយរបស់ខ្លួន៖ “ម៉ារ៉ាណាថា!” (១ករ ១៦,២២)។ ហេតុនេះ ពិធីបុណ្យ​ចូល​រួម​ចំណែក​ក្នុង​​បំណង​​ប្រាថ្នារបស់ព្រះយេស៊ូ៖ “ខ្ញុំចង់បរិភោគម្ហូបអាហារក្នុងឱកាសបុណ្យចម្លងនេះជាមួយអ្នករាល់គ្នា​ណាស់! (...) លុះត្រាតែពិធីបុណ្យនេះបានសម្រេចសព្វគ្រប់នៅក្នុងព្រះរាជ្យព្រះជាម្ចាស់” (លក ២២,១៥-១៦)។​ ក្នុង​អគ្គ​សញ្ញា​របស់ព្រះគ្រីស្ត ព្រះសហគមន៍ទទួលប្រាកកក់នៃមរតករបស់ខ្លួនហើយ ព្រះសហគមន៍ក៏ចូលរួមចំណែក​ក្នុង​​​ជីវិតអស់កល្បជានិច្ច “ទាំងទន្ទឹងរង់ចាំសុភមង្គលតាមសេចក្ដីសង្ឃឹមរបស់យើង ហើយរង់ចាំព្រះយេស៊ូគ្រីស្ត​ជាព្រះជាម្ចាស់ដ៏ឧត្តមបំផុត និងជាព្រះសង្រ្គោះនៃយើងយាងមកប្រកបដោយសិរីរុងរឿង” (ទត ២,១៣)។ “ព្រះ វីញ្ញាណ និងភរិយាថ្មោងថ្មីពោលឡើងថា៖ សូមព្រះអង្គយាងមក! (...) ព្រះអម្ចាស់យេស៊ូអើយ សូមយាងមក!” (វវ ២២,១៧.២០)។

សន្ត ថូម៉ាសសង្ខេបលក្ខណៈផ្សេងៗនៃសញ្ញាសម្គាល់របស់អគ្គសញ្ញា៖ “អគ្គសញ្ញា​ជា​សញ្ញា​សម្គាល់​ដែល​រម្លឹក​ឡើងវិញនូវអ្វីដែលបានកើតជាមុន គឺទុក្ខលំបាករបស់ព្រះគ្រីស្ត ដែលសម្ដែងនូវ​អ្វីដែលកើតឡើងនៅក្នុង​ខ្លួន​យើង​ដោយសារទុក្ខលំបាករបស់ព្រះគ្រីស្ត គឺការប្រោសប្រណី ហើយដែលប្រកាសទុកជាមុនសិរីរុងរឿង ដែល​នឹង​យាង​មកក្នុងអនាគត”។

សង្ខេប

១១៣១. អគ្គសញ្ញាជាសញ្ញាដ៏មានប្រសិទ្ធិភាពនៃព្រះហឫទ័យប្រណីសន្តោស ដែលព្រះគ្រីស្តបានចាត់​ចែង និង​បានប្រគល់ឱ្យព្រះសហគមន៍ ហើយដែលផ្តល់ព្រះជន្មរបស់ព្រះជាម្ចាស់ឱ្យយើង។ ពិធីដែល​មើល​ឃើញ ដែលប្រាព្ធអគ្គសញ្ញា សម្ដៅ និងសម្រេចព្រះអំណោយទានផ្សេងៗនៃអគ្គសញ្ញានីមួយៗ។ អគ្គសញ្ញា​បង្កើត​ផលចំពោះអស់អ្នកដែលទទួលអគ្គសញ្ញានោះ ដោយមានចិត្តគំនិតត្រឹមត្រូវ។

១១៣២. ព្រះសហគមន៍ប្រារព្ធអគ្គសញ្ញា ដូចជាសហគមន៍ដែលសុទ្ធតែជាបូជាចារ្យ ដែលមាន​គ្រីស្ត​បរិស័ទ​ជាបូជាចារ្យ និងអស់អ្នកដែលមានមុខងារបម្រើព្រះសហគមន៍។

១១៣៣. ព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធរៀបចំឱ្យទទួលអគ្គសញ្ញា ដោយព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់ និងជំនឿ ដែលទទួលព្រះបន្ទូលក្នុងចិត្តគំនិតត្រឹមត្រូវ។ នៅពេលនោះ អគ្គសញ្ញាពង្រឹង និងសម្ដែងជំនឿ។

១១៣៤. ផលនៃជីវិតខាងអគ្គសញ្ញាជាផលរបស់រៀងៗខ្លួនផង របស់ព្រះសហគមន៍ផង។ សម្រាប់គ្រីស្ត បរិស័ទគ្រប់រូប ផលនេះ ជាការរស់នៅដើម្បីព្រះជាម្ចាស់ក្នុងអង្គព្រះគ្រីស្តយេស៊ូ ម្យ៉ាងទៀត សម្រាប់ព្រះ​សហគមន៍ ផលនេះ ធ្វើឱ្យព្រះសហគមន៍រីកចម្រើនក្នុងសេចក្ដីស្រលាញ់ និងក្នុងបេសកកម្មផ្តល់សក្ខីភាព។

ជំពូកទីពីរ​៖​

ពិធីលើកតម្កើងបុណ្យចម្លងខាងអគ្គសញ្ញា

១១៣៥. ការអប់រំខាងពិធីបុណ្យតម្រូវយើងឱ្យយល់អំពីការចាត់ចែងខាងអគ្គសញ្ញា (ជំពូកទីមួយ)។ ពន្លឺនេះ សម្ដែងឱ្យយើងស្គល់ភាពថ្មោងថ្មីនៃពិធីលើកតម្កើង នៃការចាត់ចែងនេះ ។ ដូច្នេះ ក្នុងជំពូកនេះ យើងនឹងថ្លែងអំពីពិធីលើកតម្កើងអគ្គសញ្ញានៃព្រះសហគមន៍។ យើងនឹងរិះគិតអំពីអ្វីដែលមានលក្ខណៈ​រូមរបស់​ពិធី​​នៃអគ្គសញ្ញាទាំងប្រាំពីរ តាមភាពផ្សេងពីគ្នានៃប្រពៃណីខាងពិធីបុណ្យ ហើយបន្ទាប់មក យើងនឹងថ្លៃងអំពីអ្វី​ដែល​​មាន​លក្ខណៈ​រៀងៗ​ខ្លួន។ ការអប់រំមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃពិធីលើកតម្កើងខាង​អគ្គសញ្ញានឹងឆ្លើយ​តបទៅនឹង​សំណួរ​​​ដើមដំបូង ដែល​គ្រីស្តបរិស័ទធ្លាប់សួរ៖

- តើនរណាលើកតម្កើង?
- តើត្រូវលើកតម្កើងយ៉ាងដូចម្ដេច?
- តើត្រូវលើកតម្កើងនៅពេលណា?
- តើត្រូវលើកតម្កើងនៅឯណា?

ប្រការទី១៖​ ​ការប្រារព្ធពិធីបុណ្យព្រះសហគមន៍

១. តើនរណាលើកតម្កើង?

១១៣៦. ពិធីបុណ្យជា​ “កិច្ចការ” របស់ “ព្រះគ្រីស្តទាំងស្រុង ” (Christus totus)។ ចាប់ពីឥឡូវនេះទៅ អស់​អ្នកដែលប្រារព្ធ​ពិធី​បុណ្យ ហួសពីសញ្ញាសម្គាល់ផ្សេងៗ ស្ថិតនៅក្នុងពិធីបុណ្យនៃស្ថាន​បរមសុខ​រួច​ទៅ​ហើយ។ នៅ​ទី​នោះ គេរួបរួមធ្វើបុណ្យ​ជាមួយ​គ្នា​យ៉ាង​សប្បាយរីករាយ។

 អ្នកណែនាំពិធីបុណ្យនៃស្ថានបរមសុខ

១១៣៧. វិវរណៈរបស់សន្តយ៉ូហាន ដែលយើងអានក្នុងពិធីបុណ្យព្រះសហគមន៍ សម្ដែងឱ្យយើងដឹង ថា “នៅស្ថានបរមសុខ មានបល្ល័ង្កមួយ ហើយមានព្រះមួយអង្គគង់នៅលើបល្លង្កនេះ” (វវ ៤,២) គឺ “ព្រះជាម្ចាស់” (អស ៦,១) (អគ ១,២៦-២៨) ហើយកូនចៀម “ឈរ ដូចជាយញ្ញបូជា” (វវ ៥,៦) (យហ ១,២៩) គឺព្រះគ្រីស្ត ដែលត្រូវគេឆ្កាង និងដែលមានព្រះជន្មថ្មី ជាមហាបូជាចារ្យតែមួយរបស់ទីសក្ការៈដ៏ពិតប្រាកដ (ហប ៤,១៤-១៥ ; ១០,១៩-២១ ល។ល) ព្រះដដែល “ដែលប្រោសប្រទាន និងដែលថ្វាយខ្លួន” (សន្ត យ៉ូហាន គ្រីសូស្តូម) ទីបំផុតទន្លេដែលមានទឹកផ្តល់ជីវិតថ្លាដូចកែវចរណៃ ហូរចេញមកពីបល្ល័ង្ករបស់ព្រះជាម្ចាស់” (វវ ២២,១) ជានិមិត្តរូបដ៏ប្រសើរឧត្តមបំផុតនៃព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ (យហ ៤,១០-១៤ ; វវ ២១,៦)។

១១៣៨. ឫទ្ធិអំណាចនៃស្ថានបរមសុខ (វវ ៤-៥ ; អស ៦,២-៣) សត្វលោកទាំងអស់ (សត្វមានជីវិតបួន) អ្នកបម្រើនៃសម្ពន្ធមេត្រីចាស់ និងថ្មី (ព្រឹទ្ធាចារ្យទាំងម្ភៃបួននាក់) ប្រជារាស្រ្តថ្មីរបស់ព្រះជាម្ចាស់ (មនុស្សមួយ សែន​បួនម៉ឺនបួនពាន់នាក់) (វវ ៧,១-៨ ; ១៤,១) ជាពិសេសមរណសាក្សី “ដែលគេបានប្រហារជីវិត ព្រោះ​តែ​ព្រះ​បន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់” (វវ ៦,៩-១១) ហើយព្រះមាតាដ៏វិសុទ្ធបំផុតរបស់ព្រះជាម្ចាស់ (ស្រ្តី (វវ ១២) ភរិយា​របស់​កូនចៀម (វវ ២១,៩)) ទីបំផុត “មហាជនដ៏ច្រើនកុះករ គ្មាននរណាអាចរាប់ចំនួនបានឡើយ ដែល​មក​ពី​គ្រប់​ជាតិសាសន៍ គ្រប់កុលសម្ព័ន្ធ គ្រប់ប្រជាជន និងពីគ្រប់ភាសា” (វវ ៧,៩) អ្នកទាំងអស់នោះ ដែលព្រះ​គ្រីស្ត​បាន “បង្រួបបង្រួម” ចូលរួមចំណែកក្នុងការបម្រើពិធីលើកតម្កើងព្រះជាម្ចាស់ និងដើម្បីឱ្យគម្រោង​ការ​របស់​ព្រះអង្គ​បានសម្រេច។

១១៣៩. ព្រះវិញ្ញាណ និងព្រះសហគមន៍ធ្វើឱ្យយើងចូលរួមចំណែកក្នុងពិធីបុណ្យនៃស្ថានបរមសុខ​នេះ នៅពេលដែលយើងលើកតម្កើងគម្រោងការដ៏អស្ចារ្យនៃការសង្រ្គោះ ក្នុងអគ្គសញ្ញានានា។

អ្នកណែនាំពិធីបុណ្យខាងអគ្គសញ្ញា

១១៤០. សហគមន៍ ទាំងមូល ដែលជាព្រះកាយព្រះគ្រីស្ត រួបរួមជាមួយប្រធានរបស់ខ្លួន លើកតម្កើងព្រះ ជាម្ចាស់។ “កិច្ចតាមពិធីបុណ្យនានា មិនមែនជាកិច្ចឯកជនរបស់គ្រីស្តបរិស័ទម្នាក់ៗទេ ប៉ុន្តែពិតជា​ពិធី​លើក​តម្កើ​ង​រួម​របស់ព្រះសហគមន៍ ដែលជា “អគ្គសញ្ញា​សម្តែង​អំពី​ការរួបរួមគ្នាជាធ្លុងតែមួយ” ពោលគឺជាប្រជារាស្រ្ត​ដ៏​វិសុទ្ធ​ដែល​ជូបជុំគ្នា និង​ដែលមានរបៀបរៀបរយតាមលំដាប់លំដោយ ក្រោមការណែនាំរបស់ក្រុមអភិបាល។ ហេតុ​នេះ​ហើយ​ បានជាពិធីបុណ្យនានាទាក់ទិននឹងព្រះកាយនៃព្រះសហគមន៍ទាំងមូល ​សម្តែងព្រះកាយនេះឱ្យ​គេ​ឃើញ ហើយក៏មានឥទ្ធិពលលើព្រះកាយនោះទៀតផងដែរ។ ប៉ុន្តែ ពិធីបុណ្យទាំងនោះ​មានទំនាក់​​ទំនង​នឹង​សិរីរាង្គ​នីមួយៗ តាមរបៀបផ្សេងៗពីគ្នា គឺតាមការតែងតាំងផ្សេងៗ តាមមុខងារ​ផ្សេងៗ និង​តាម​របៀប​គេ​ចូល​រួម ក្នុង​ពិធីទាំងនោះទៀតផង” (SC ២៦)។ ហេតុនេះហើយ បានជា “តាមលក្ខណៈពិសេសនៃពិធីនីមួយៗ ពេល​ណា​ពិធីនានាអាចប្រព្រឹត្តទៅដោយរួប​រួមគ្នាបាន ដោយមានគ្រីស្ត បរិស័ទចូលរួមជារឿយៗ និងយ៉ាងសកម្មផង​នោះ ប្រសិន​បើអាចធ្វើបាន ត្រូវគូសបញ្ជាក់ថា ត្រូវចូលចិត្តប្រព្រឹត្តតពិធីរួមនោះ ជាងធ្វើពិធីម្នាក់ឯងជាឯកជន​ទៅ​ទៀត ដែល​ហាក់ដូចជាពិធីផ្ទាល់ខ្លួនតែម្តង” (SC ២៧)។

១១៤១. អង្គប្រជុំ ដែលលើកតម្កើងព្រះជាម្ចាស់ ជាសហគមន៍របស់អស់អ្នក ដែលទទួលអគ្គសញ្ញា​ជ្រមុជ​ទឹក  “ដែល​បានកើតជាថ្មី និងបានទទួលពិធីអភិសេកពីព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ។ ទាំងអស់គ្នាបាន​​​វិសុទ្ធ ​​​ដើម្បីឱ្យ​​​ទៅជា​ព្រះ​ដំណាក់ខាងព្រះវិញ្ញាណ និងទៅជាក្រុមបូជាចារ្យដ៏វិសុទ្ធ ដើម្បីថ្វាយនូវកិច្ចការទាំងប៉ុន្មាន ដែលគេធ្វើ​​​ជា​​​រៀង​រាល់​ថ្ងៃទៅព្រះជាម្ចាស់ ទុកជាសក្ការបូជាខាងព្រះវិញ្ញាណ” (LG ១០)។ ពួកគេជា “ក្រុមបូជាចារ្យ” ដោយ​ទទួល​ចំណែក​​រួម​ជាមួយព្រះគ្រីស្ត ដែលជាមហាបូជាចារ្យតែមួយព្រះអង្គគត់ (LG ១០ ; ៣៤ ; PO ២)៖

“ព្រះសហគមន៍ ជាមាតា មានបំណងប្រាថ្នាចង់ណែនាំគ្រីស្តបរិស័ទទាំងអស់ ឱ្យចូលរួមក្នុងពិធី​បុណ្យ​នានា​យ៉ាងពេញលេញ ដោយដឹងខ្លួនយល់អត្ថន័យ និងយ៉ាងសកម្មទៀតផង។ របៀបចូលពីធីបុណ្យ​បែប​នោះ ពិត​ជា​​​​ស្របតាម​​​លក្ខណៈផ្ទាល់នៃពិធីបុណ្យទាំងនោះ។ ដោយគ្រីស្តបរិស័ទ​ទទួលអគ្គសញាជ្រមុជទឹក គេ​ទៅជា “ពូជ​សាសន៍​មួយ​​​ដែល​​​ព្រះអង្គបានជ្រើសរើស ជាក្រុមបូជាចារ្យរបស់ព្រះមហាក្សត្រ ជាជាតិសាសន៍​ដ៏វិសុទ្ធ ជា​ប្រជា​រាស្រ្ត​ ​ដែល​​​​ព្រះជាម្ចាស់បានយកមកធ្វើជាកម្មសិទ្ធិផ្ទាល់របស់ព្រះអង្គ” (១ពត្រ ២,៩)” (SC ១៤)។

១១៤២. ប៉ុន្តែ “សិរីរាង្គនីមួយៗមានមុខងារខុសៗគ្នាៗ” (រម ១២,៤)។ ព្រះជាម្ចាស់ត្រាស់ហៅសមាជិក ខ្លះ ក្នុងនិងតាមរយៈព្រះសហគមន៍ ឱ្យបម្រើសហគមន៍តាមរបៀបពិសេស។ អគ្គសញ្ញាតែងតាំងជ្រើសរើស និងញែកអ្នកបម្រើនោះ ដែលមានព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធប្រោសគេឱ្យមានសិទ្ធិប្រតិបត្តិក្នុងអង្គព្រះគ្រីស្តជាព្រះ​សិរសាដើម្បីបម្រើសមាជិកទាំងអស់របស់ព្រះសហគមន៍ (PO ២ ; ១៥)។ អ្នកដែលទទួល​អគ្គសញ្ញា​តែងតាំង​ជា​អ្នក​​​​បម្រើដូចជា “រូបតំណាង” របស់ព្រះគ្រីស្តជាបូជាចារ្យ។ ដោយសារអគ្គសញ្ញារបស់ព្រះសហគមន៍សម្ដែងខ្លួន​ឱ្យ​ពេញលក្ខណៈក្នុងពិធីអភិបូជា អ្នកទទួលមុខងារជាលោកអភិបាលលេចឡើងពេលលោកធ្វើអធិបតី​ក្នុង​អភិបូជា ហើយរួមជាមួយលោក អស់លោកបូជាចារ្យ និងអស់លោកឧបដ្ឋាកផងដែរ។

១១៤៣. ដើម្បីបម្រើមុខងាររបស់គ្រីស្តបរិស័ទដែលសុទ្ធតែជាបូជាចារ្យ មានអ្នកទទួលមុខងារពិសេស  ផ្សេង​​ទៀត ដែល​មិន​​បាន​ទទួលអគ្គសញ្ញាតែងតាំង ហើយដែលលោកអភិបាលសម្រេចមុខងាររបស់គេនោះ តាម​ប្រពៃណី​​ខាង​​ពិធី​បុណ្យ និងតាមតម្រូវការរបស់ព្រះសហគមន៍ផង។ “អ្នកបម្រើអាសនៈ អ្នកប្រកាសអត្ថបទគម្ពីរ អ្នក​អតា្ថធិប្បាយពិធី និងអស់សមាជិកក្រុមច្រៀង​ គឺសុទ្ធតែបំពេញមុខងារបម្រើពិធីបុណ្យយ៉ាងពិតប្រាកដកមែន” (SC ២៩)។

១១៤៤. ហេតុនេះហើយ បានជាក្នុងពិធីលើកតម្កើងខាងអគ្គសញ្ញា អង្គប្រជុំទាំងមូលជា “អ្នក​ប្រារព្ធ” ម្នាក់ៗ​​តាម​មុខងាររៀងៗខ្លួន ប៉ុន្តែ ក្នុង “ឯកភាពនៃព្រះវិញ្ញាណ” ដែលមានសកម្មភាពក្នុង​មនុស្សគ្រប់ៗរូប។ “ពេល​ធ្វើពិធីបុណ្យផ្សេងៗ ទោះលោកដែលមានមុខងារបម្រើក្កី ទោះគ្រីស្តបរិស័ទក្កី ​ក៏ម្នាក់ៗត្រូវតែប្រព្រឹត្តតាម​​​តួនាទីរបស់ខ្លួនផ្ទាល់ គឺត្រូវបំពេញភារកិច្ចទាំងមូលរបស់ខ្លួន ប៉ុន្តែត្រូវបំពេញតែភារកិច្ចរបស់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះ ស្រប​​​តាម​​​​​​​លក្ខណៈពិធី​​​នោះ និងតាមសេចក្កីណែនាំពិធីបុណ្យទៀតផងដែរ” (SC ២៨)។

២. តើត្រូវលើកតម្កើងយ៉ាងដូចម្ដេច?

សញ្ញាសម្គាល់ និងនិមិត្តរូប

១១៤៥. ពិធីបុណ្យខាងអគ្គសញ្ញាមានសញ្ញាសម្គាល់ និងនិមិត្តរូបជាច្រើន។ តាមគរុកោសល្យរបស់ព្រះ​ជាម្ចាស់ជាព្រះ​​សង្រ្គោះ អត្ថន័យនៃសញ្ញាសម្គាល់ និងនិមិត្តរូបទាំងអស់នោះ ចាក់ឫសក្នុងស្នាព្រះហស្តនៃ​ការ​បង្កើត និងក្នុង​វប្បធម៌​របស់មនុស្សលោក បញ្ជាក់ក្នុងហេតុការណ៍នៃសម្ពន្ធមេត្រីចាស់ និងលាតត្រដាងឱ្យ​បាន​ពេញលក្ខណៈ​ក្នុងព្រះរាជកិច្ច និងក្នុងអង្គព្រះគ្រីស្ត។

១១៤៦. សញ្ញាសម្គាល់នៃពិភពលោករបស់មនុស្ស ។​ ក្នុងជីវិតរបស់មនុស្ស សញ្ញាសម្គាល់ និង​និមិត្តរូប​មាន​សារៈសំខាន់។ ដោយសារមនុស្សជាបុគ្គលខាងរូបកាយផង ខាងវិញ្ញាណផង គេសម្ដែង និង​ទទួល​តថភាព​ខាងវិញ្ញាណតាមរយៈសញ្ញាសម្គាល់ និងនិមិត្តរូបដែលមានរូបរាង។ ដោយសារមនុស្សរស់នៅក្នុងសង្គម គេត្រូវ​ការ​សញ្ញាសម្គាល់និងនិមិត្តរូប ដើម្បីទាក់ទងជាមួយអ្នកដទៃ ដូចជាមួយព្រះជាម្ចាស់ផងដែរ តាមភាសា កាយវិការ និងកិច្ចការ។

១១៤៧. ព្រះជាម្ចាស់មានព្រះបន្ទូលមកមនុស្សតាមរយៈការបង្កើតដែលអាចមើលឃើញ។ ព្រះជាម្ចាស់​សម្ដែងសកលលោកឱ្យប្រាជ្ញាមនុស្សឈ្វេងយល់នូវស្នាកស្នាមនៃព្រះអង្គជាព្រះបង្កើតគេ​ (ប្រាញ ១៣,១ ; រម ១,១៩-២០ ; កក ១៤,១៧)។ ពន្លឺនិងភាពងងឹត ខ្យល់និងភ្លើង ទឹកនិងដី ដើមឈើនិងផ្លែផ្កា សំដៅ​ទៅ​លើ​ព្រះ​ជាម្ចាស់ ជានិមិត្តរូបនៃភាពថ្កុំថ្កើងរបស់ព្រះអង្គផង ដែលទ្រង់ជិតដិតនឹងមនុស្សផង។

១១៤៨. ដោយសារតថភាព ដែលវិញ្ញាណអាចដឹងបាន ជាសត្វលោក តថភាពនោះអាចសម្ដែងនូវ​កិច្ចការរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ដែលប្រោសមនុស្សឱ្យបានវិសុទ្ធ និងសម្ដែងនូវកិច្ចការរបស់មនុស្ស ដែល​ថ្វាយ​បង្គំព្រះជាម្ចាស់។ យ៉ាងណាមិញ សញ្ញាសម្គាល់ និងនិមិត្តរូបនៃការរស់នៅក្នុងសង្គមរបស់មនុស្ស៖ លាង​និង​លាប កាច់នំបុ័ងនិងប្រទានពែង អាចសម្ដែងនូវវត្តមានរបស់ព្រះជាម្ចាស់ដែលប្រោសឱ្យបានវិសុទ្ធ និងការ​ដឹង​គុណរបស់មនុស្សលោកចំពោះព្រះជាម្ចាស់ជាព្រះបង្កើតពួកគេ។

១១៤៩. សាសនាសំខាន់ៗនៃមនុស្សជាតិផ្តល់សក្ខីភាពថា ពិធីខាងសាសនា ដែលប្រើនិមិត្តរូបជាច្រើន មាន​អត្ថន័យទាក់ទងនឹងសកលលោកទាំងមូល ។ ពិធីបុណ្យព្រះសហគមន៍បានកំណត់ទុកជាមុន បញ្ជូល និងធ្វើឱ្យចំណុច​ខ្លះៗនៃសកលលោក និងវប្បធម៌របស់មនុស្សបាន​វិសុទ្ធ ដោយផ្តល់ឱ្យចំណុច​នោះមាន​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ ព្រោះ​បាន​ទៅ​ជាសញ្ញាសម្គាល់នៃការប្រណីសន្តោស និងរបស់ពិភពលោក​ថ្មីក្នុង​អង្គ​ព្រះយេស៊ូ​គ្រីស្ត។

១១៥០. សញ្ញាសម្គាល់នៃសម័្ពន្ធមេត្រី ។ ប្រជារាស្រ្ត ដែលព្រះជាម្ចាស់បានជ្រើសរើស ទទួលពីព្រះអង្គ សញ្ញាសម្គាល់ និងនិមិត្តរូបផ្សេងៗពីគ្នាដើម្បីប្រារព្ធពិធីបុណ្យរបស់គេ គឺគេមិនគ្រាន់តែប្រារព្ធសកលលោក និង​កាយ​វិការនៃសង្គមប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែ គេប្រារព្ធសញ្ញាសម្គាល់នៃសម័្ពន្ធមេត្រី និងនិមិត្តរូបនៃកិច្ចការដ៏អស្ចារ្យ​របស់​ព្រះ​​ជាម្ចាស់​ចំពោះគេ។ ក្នុងចំណោមសញ្ញាសម្គាល់ខាងពិធីបុណ្យនៃសម័្ពន្ធមេត្រីចាស់នោះ យើង​អាច​ថ្លែង​អំពី​ពិធីកាត់​ស្បែក ការចាក់ប្រេងអភិសេកស្តេច និងបូជាចារ្យ ពិធីដាក់ដៃ យញ្ញបូជា ហើយជាពិសេសបុណ្យចម្លង។ ព្រះសហគមន៍ចាត់ទុកថា សញ្ញាសម្គាល់ទាំងអស់នោះសម្ដែងទុកជាមុននូវអគ្គសញ្ញានៃសម័្ពន្ធមេត្រីថ្មី។

១១៥១. ព្រះគ្រីស្តបានទទួលយកសញ្ញាសម្គាល់នោះ ។ ពេលទេសនា ព្រះអម្ចាស់យេស៊ូឧស្សហ៍ប្រើ សញ្ញាសម្គាល់នៃការបង្កើត ដើម្បីឱ្យគេស្គាល់គម្រោងការដ៏អស្ចារ្យនៃព្រះរាជ្យរបស់ព្រះជាម្ចាស់ (លក ៨,១០)។ ព្រះអង្គប្រោសឱ្យបានជាសះស្បើយ ឬបញ្ជាក់អំពីធម្មទេសនារបស់ព្រះអង្គ ដោយប្រើ​សញ្ញា​សម្គាល់​​ដែលមានរូបរាង ឬកាយវិការជានិមិត្តរូប (យហ ៩,៦ ; មក ៧,៣៣-៣៥ ; ៨,២២-២៥)។ ព្រះអង្គផ្តល់​អត្ថន័យ​ថ្មីដល់ហេតុការណ៍ និងសញ្ញាសម្គាល់នៃសម័្ពន្ធមេត្រីចាស់ ជាពិសេសអំពីដំណើរឆ្ពោះទៅកាន់សេរីភាព និង​បុណ្យចម្លង (លក ៩,៣១ ; ២២,៧-២០) ដ្បិតព្រះអង្គផ្ទាល់ជាអត្ថន័យនៃសញ្ញាសម្គាល់ទាំងអស់នោះ។

១១៥២. សញ្ញាសម្គាល់ខាងអគ្គសញ្ញា ។​ ចាប់តាំងពីបុណ្យព្រះវិញ្ញាណយាងមក  ព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ​ប្រោសឱ្យបានវិសុទ្ធ តាមរយៈសញ្ញាសម្គាល់ខាងអគ្គសញ្ញារបស់ព្រះសហគមន៍ព្រះអង្គ។ អគ្គសញ្ញារបស់ ព្រះសហគមន៍មិនលុបបំបាត់ទេ ប៉ុន្តែបន្សុទ្ធ និងទទួលយកលក្ខណៈសម្បត្តិនៃសញ្ញាសម្គាល់ និងនិមិត្តរូបរបស់ សកលលោក និងរបស់ការរស់នៅក្នុងសង្គម។ ម្យ៉ាងទៀត អគ្គសញ្ញានោះ បំពេញនិមិត្តសញ្ញានៃ​សម្ពន្ធ​មេ​ត្រី​ចាស់ ហើយ​សំដៅ និងបំពេញការសង្រ្គោះដែលព្រះគ្រីស្តបានសម្រេច ព្រមទាំងសម្ដែង​ទុកជាមុនសិរីរុងរឿងនៃ​ស្ថាន​បរមសុខ។

ពាក្យសម្ដី និងកិច្ចការ

១១៥៣. ក្នុងពិធីបុណ្យខាងអគ្គសញ្ញា បុត្រធីតារបស់ព្រះជាម្ចាស់ដូចជាជួបជុំជាមួយនឹងព្រះបិតារបស់​គេ ក្នុងអង្គព្រះគ្រីស្ត និងព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ ហើយទាំងអស់គ្នាដូចជាសន្ទនាជាមួយគ្នា តាមរយៈកិច្ចការ និង​ពាក្យ​សម្តី។ ទោះបីកិច្ចការដែលជានិមិត្តរូបដូចជាភាសាមួយរួចស្រេចទៅហើយក្ដី ក៏ព្រះបន្ទូល​របស់​ព្រះ​ជាម្ចាស់ និង ចម្លើយ​នៃ​​ជំនឿ​​​ ត្រូវតែកំដរ និងធ្វើឱ្យកិច្ចការនោះមានជីវិត ដើម្បីឱ្យពូជនៃព្រះរាជ្យបង្កើតផល​ក្នុង​ដី​ដ៏​មាន​ជីជាតិល្អ។ កិច្ចការខាងពិធីបុណ្យសំដៅនូវអ្វីដែលព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់សម្ដែង គឺព្រះជាម្ចាស់យាង​មក​​រក​​​មនុស្ស​ដោយមិនគិតអំពីផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ ហើយប្រជារាស្រ្តរបស់ព្រះអង្គឆ្លើយតបនឹងព្រះអង្គ។

១១៥៤. ពិធីលើកតម្កើងព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ជាផ្នែកដ៏សំខាន់បំផុតនៃពិធីបុណ្យខាងអគ្គសញ្ញា។ ដើម្បីចិញ្ជឹមជំនឿរបស់គ្រីស្តបរិស័ទ ត្រូវតែលើកតម្កើងសញ្ញាសម្គាល់នៃព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់៖ សៀវភៅ នៃព្រះបន្ទូល (សៀវភៅអត្ថបទគម្ពីរ ឬសៀវភៅដំណឹងល្អ) ការគោរពសៀវភៅនេះ (ក្បួនហែ កំញាន ពន្លឺ) កន្លែង ប្រកាស (តុព្រះបន្ទូល) ត្រូវតែអានឱ្យគេស្តាប់ឮ និងអាចឈ្វេងយល់បាន ធម្មទេសនារបស់អ្នកទទួលមុខងារ បម្រើព្រះសហគមន៍ ដែលបន្តការប្រកាសនៃព្រះបន្ទូលនេះ ហើយចម្លើយរបស់អង្គប្រជុំ (សេចក្ដីអបអរសាទរ ទំនុកតម្កើងដើម្បីស្មឹងស្មាធិ៍ ពាក្យសូត្រធម៌ ធម៌ប្រកាសជំនឿ)។

១១៥៥. ពាក្យសម្តីនិងកិច្ចការខាងពិធីបុណ្យ ដែលជាសញ្ញាសម្គាល់ និងការប្រៀនប្រដៅ មិនអាចបំបែក​ពី​គ្នាបានឡើយ ពីព្រោះពាក្យសម្តីនិង​កិច្ចការ​នោះ បំពេញអ្វីដែលពាក្យសម្តីនិង​កិច្ចការ​នោះសំដៅទៅលើ។ ព្រះ​វិញ្ញាណ​ដ៏វិសុទ្ធមិនគ្រាន់តែប្រោសប្រទានឱ្យឈ្វេងយល់ព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះ​ជាម្ចាស់ ដោយជំរុញ​ឱ្យជឿ​ទេ តាមរយៈអគ្គសញ្ញា ព្រះអង្គក៏សម្រេច “កិច្ចការដ៏អស្ចារ្យ” របស់ព្រះជាម្ចាស់ ដែលព្រះបន្ទូលបាន​ប្រកាស​ទុក​ជា​មុន គឺព្រះវិញ្ញាណប្រទានព្រះរាជកិច្ចរបស់ព្រះបិតាដែលព្រះបុត្រាដ៏ជាទីស្រលាញ់បានសម្រេច ហើយប្រោស​ព្រះ​រាជកិច្ច​នេះឱ្យមានវត្តមានសព្វថ្ងៃ។

បទចម្រៀងនិងតន្រី្ត

១១៥៦. “ព្រះសហគមន៍សកលមានប្រពៃណីដ៏យូរអម្លុងអំពីភ្លេងដ៏សក្ការៈ ហើយបាន​ប្រមូល​បទ​ភ្លេង​ជា​ច្រើ​ន​ទុក​ជា​កំណប់ដ៏មានតម្លៃខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត រកអ្វី​មក​ប្រៀបផ្ទឹមពុំបាន ជាកំណប់ប្រសើរជាងសិល្បៈឯទៀតៗ​ទាំង​អស់។ ការណ៍នេះជាពិសេសមកពីភ្លេងដ៏សក្ការៈ​ភ្ជាប់នឹងពាក្យសម្តី គឺជាផ្នែកដែលត្រូវការ​ជាចាំ​បាច់​នៃ​ពីធី​បុណ្យ​នា​នាដ៏ឧឡារិត ហើយក៏ពិតជាផ្នែកមួយក្នុងពិធីបុណ្យទាំងនោះទៀតផង” (SC ១១២)។ ការតែងបទចម្រៀង និង​​ការ​ច្រៀងទំនុកតម្កើងដែលព្រះវិញ្ញាណបានបំភ្លឺ ដោយ​ឧស្សហ៍​មានឧបករណ៍ភ្លេងជួយកំដរ ជាប់ទាក់​ទិន​យ៉ាង​ស្និទ្ធ​ស្នាលនឹងពិធីបុណ្យនៃសម្ពន្ធមេត្រីចាស់។ ព្រះ​សហគមន៍​បន្ត និងអភិវឌ្ឍប្រពៃណីនេះ៖ “ចូរនិយាយ​គ្នា​ទៅ​វិញទៅមកដោយប្រើទំនុកតម្កើង បទសរសើរ​ព្រះ​ជាម្ចាស់ និងបទចម្រៀងមកពីព្រះវិញ្ញាណ។ ចូរច្រៀង និង​លើក​តម្កើងព្រះអម្ចាស់ឱ្យអស់ពីចិត្ត” (អភ ៥,១៩) (កូឡ ៣,១៦-១៧)។ “អ្នកណាច្រៀង អ្នកនោះ​អធិដ្ឋាន​ពីរ​ដង” (សន្ត អូគូស្តាំង)។

១១៥៧. បទចម្រៀងនិងតន្រី្តបំពេញមុខងាររបស់ខ្លួនជាសញ្ញាសម្គាល់ តាមរបៀបកាន់តែប្រសើរ នៅ​ពេល​​ដែល “ជាប់ទាក់ទិននឹងកិច្ចការខាងពិធីបុណ្យយ៉ាងស្និទ្ធស្នាល” (SC ១១២) តាមលក្ខណៈ​សំខាន់ៗ​បី​យ៉ាង៖ សោភណភាពនៃការអធិដ្ឋាន ការចូលរួមចំណែករបស់អង្គប្រជុំ ដោយមានចិត្តគំនិតតែមួយ និងតាមពេល​កំណត់ ហើយលក្ខណៈយ៉ាង​ឧឡារិក​នៃពិធីបុណ្យ។ បទចម្រៀងនិងតន្រី្តនោះ ចូលរួមចំណែកក្នុងគោលដៅ​ចុង​ក្រោយ​នៃពាក្យសម្តី និង​កិច្ចការ​ខាងពិធីបុណ្យ គឺឱ្យព្រះជាម្ចាស់ប្រកបដោយសិរីរុងរឿង និងឱ្យគ្រីស្ត​បរិស័ទ​​បានវិសុទ្ធ (SC ១១២)៖

ខ្ញុំស្រក់ទឹកភ្នែក វេលាដែលបានឮបទចម្រៀងដ៏ពិរោះស្រទន់ដែលលេចចេញពីក្នុងព្រះសហគមន៍​របស់​បង​ប្អូន! គួរឱ្យរំភើបអ្វីម្ល៉េះទេ! បទចម្រៀងនោះ ហូរចូលក្នុងត្រចៀកខ្ញុំ ហើយបញ្ជូនសេចក្ដីពិតទៅក្នុងចិត្តខ្ញុំ។ ពេល​នោះ សេចក្ដី​អាណិតអាសូរយ៉ាងធំធេងមួយបានផុសចេញនាំយកទឹកភ្នែកមកស្រោចស្រប់ផែនថ្ពាល់ខ្ញុំ ប៉ុន្តែ​ទឹក​ភ្នែក​នោះ​ធ្វើ​ឱ្យខ្ញុំពេញចិត្តណាស់! (សន្ត អូគូស្តាំង)។

១១៥៨. បើសញ្ញាសម្គាល់ផ្សេងៗ (បទចម្រៀង តន្រ្តី ពាក្យសន្តី និងកិច្ចការ) ចេញមក​ពី​ទ្រព្យ​សម្ប​ត្តិ​ខាង​វប្បធម៌ ពិសេសនៃប្រជារាស្រ្តរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ដែលលើកតម្កើងព្រះអង្គ សញ្ញាសម្គាល់ទាំងអស់នោះ​ពិត​ជា​បង្ហាញអំពីព្រះជាម្ចាស់ និងបង្កើតផលបានច្រើន (SC ១១៩)។ ហេតុនេះហើយ បានជា “គួរគាំទ្រ​បទ​ភ្លេង​សាស​នា​​ជាប្រជាប្រិយ ក្នុង​ពិធី​គោរព​ប្រណិប័តន៍តាមប្រជាប្រីយ និងពិធីដ៏សក្ការៈ ​ហើយ​ក្នុង​ពិធី​បុណ្យនា​នា​ទៀត ស្រប​តាមសេចក្កីណែនាំ និងប​ទ​បញ្ជា​ព្រះសហគមន៍។ ធ្វើដូច្នេះ ​ទើបគ្រីស្តបរិស័ទអាចបន្លឺ​សម្លេង​ឡើង​បាន” (SC ១១៨)។ ក៏ប៉ុន្តេ “អត្ថបទ​ដែល​ត្រូវ​ភ្ជាប់នឹងសាច់ភ្លេង ត្រូវស្របតាមលទ្ធិកាតូលិក មិន​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​សោត គឺ​ត្រូវ​ជ្រើសរើស​អត្ថបទ​យោង​ចេញ​ពី​ព្រះ​គម្ពីរ ឬពីប្រភពនៃពិធីបុណ្យឯទៀតៗផង” (SC ១២១)។

រូបភាពដ៏វិសុទ្ធ

១១៥៩. ជាធម្មតា រូបជាទីសក្ការៈ ជារូបនៃពិធីបុណ្យ តំណាងព្រះគ្រីស្ត ។​ រូបនេះមិនអាចតំណាងព្រះ ជាម្ចាស់ដែលមើលមិនឃើញ និងដែលមិនអាចយល់បានទេ។ ដោយសារព្រះបុត្រារបស់ព្រះជាម្ចាស់បានប្រសូត ជាមនុស្ស ការ “ចាត់ចែង” ថ្មីនៃរូបភាពនោះបានចាប់ផ្តើម៖

កាលពីមុន យើងមិនអាចយករូបភាពមួយតំណាងឱ្យព្រះជាម្ចាស់ដែលគ្មានព្រះកាយ ឬព្រះ​ភ័ក្ត្រ​បាន​ទេ។ ប៉ុន្តែ​ ដោយសារព្រះអង្គបានសម្ដែងព្រះអង្គឱ្យយើងមើលឃើញក្នុងសាច់ ហើយដោយសារព្រះអង្គបាន​រស់​​​នៅ​ជា​មួយ​មនុស្សលោក ខ្ញុំអាចធ្វើរូបមួយនឹងអ្វីដែលខ្ញុំបានឃើញពីព្រះជាម្ចាស់ (...)។ ដោយគ្មាន​អ្វី​មក​បាំង​មុខ​ខ្ញុំឡើយ ព្រះអង្គបើកព្រះភ័ក្រ្ត​ឱ្យយើង​​មើលឃើញសិរីរុងរឿងរបស់ព្រះអម្ចាស់ (សន្ត យ៉ូហាន ដាម៉ាសែន)។

១១៦០. សិប្បករគ្រីស្តបរិស័ទបញ្ជូនតាមរូបភាពសារនៃដំណឹងល្អ ដែលព្រះគម្ពីរដ៏វិសុទ្ធបញ្ជូនដោយ​ពាក្យ​សម្ដី។ រូបភាព និងពាក្យសម្តីបំភ្លឺគ្នាទៅវិញទៅមក៖

និយាយឱ្យខ្លីអំពីធម៌ប្រកាសជំនឿរបស់យើង យើងរក្សាទុកប្រពៃណីទាំងអស់របស់ព្រះសហគមន៍ ដែល​ជា​លាយ​​លក្ខណ៍​អក្សរ ឬមិនមែនជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ ហើយដែលត្រូវគេបញ្ជូនដោយគ្មានការផ្លាស់ប្តូរ។ ក្នុង​ចំណោម​ប្រពៃណី​​ទាំង​អស់​នោះ ប្រពៃណី​មួយ​តំណាងដោយរូបភាព ដែលស្របនឹង​ធម្មទេសនា​នៃ​ប្រវត្តិ​របស់​ដំណឹង​ល្អ ដោយជឿថា ព្រះ​ជាម្ចាស់​ជាព្រះ​បន្ទូល​ប្រសូត​ជា​មនុស្សពិតប្រាកដមែន មិនមែន​តាមលក្ខណៈ​ខាង​ក្រៅ​ទេ។ ប្រពៃណីនេះ មាន​ប្រយោជន៍ ដ្បិតអ្វី​ដែល​បំភ្លឺគ្នាទៅវិញទៅមកមានអត្ថន័យមួយជាពីរ (មហាសន្និ​បាត​នៅទី​ក្រុង​និសេ ឆ្នាំ៧៨៧)។

១១៦១. សញ្ញាសម្គាល់ទាំងអស់នៃពិធីបុណ្យសំអាងទៅលើព្រះគ្រីស្ត ដូចរូបភាពដ៏វិសុទ្ធរបស់ព្រះ​មាតា ដ៏វិសុទ្ធរបស់​ព្រះ​​ជាម្ចាស់ និងរូបរបស់សន្តបុគ្គលផងដែរ។ តាមការពិត រូបភាពទាំងអស់នោះ មានន័យថា ព្រះ គ្រីស្តទទួលសិរីរុងរឿងនៅក្នុងពួកគាត់។ រូបភាពនោះបង្ហាញ “មនុស្សជាច្រើនឥតគណនាជាបន្ទាល់” (ហប ១២,១) ដែលនៅតែចូលរួមចំណែកក្នុងការសង្រ្គោះនៃពិភពលោក ហើយដែលយើងរួបរួមជាមួយ ជាពិសេសក្នុង​ពិធីបុណ្យខាងអគ្គសញ្ញា។ តាមរយៈរូបភាពរបស់ពួកគាត់ មនុស្ស ដែល “ជាតំណាងព្រះជាម្ចាស់” ដែលព្រះអង្គ​បានប្រែឱ្យមាន “លក្ខណៈដូចព្រះអង្គ” (រម ៨,២៩ ; ១យហ ៣,២) សម្ដែងខ្លួនឱ្យយើងជឿ សូម្បី​តែ​ពួក​ទេវទូត ក៏ព្រះ​គ្រីស្ត​បាន​បង្រួបបង្រួមដែរ ៖

តាមលទ្ធិរបស់បុព្វបុរសដ៏វិសុទ្ធរបស់យើង ដែលព្រះជាម្ចាស់បានបំភ្លឺ ហើយតាមការបញ្ជូនបន្តនៃព្រះ សហគមន៍កាតូលិក ដែលយើងដឹងថា ជាការបញ្ជូនបន្តរបស់ព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធដែលតាំងទីលំនៅក្នុងព្រះ សហគមន៍នេះ យើងកំណត់ឱ្យច្បាស់លាស់ និង​យ៉ាងត្រឹមត្រូវថា រូបភាពដ៏វិសុទ្ធដ៏គួរឱ្យគោរព ដូចជា​តំណាង​ទាំងប៉ុន្មាននៃព្រះឈើឆ្កាងដ៏មានតម្លៃ និងដែលផ្តល់ជីវិត ទោះជាត្រូវលាប ឬជារំលេចពណ៌ក្ដី ក៏ត្រូវដាក់ ក្នុងព្រះវិហារដ៏វិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់ លើប្រដាប់ប្រដានិងសំលៀកបំពាក់ដ៏សក្ការៈ លើជញ្ជាំងនិងលើផ្ទាំងគំនូរ នៅក្នុងផ្ទះក្ដី និងនៅតាមផ្លូវក្ដី ហើយទោះបីជារូបនៃព្រះអម្ចាស់របស់យើង ព្រះជាម្ចាស់​ជា​ព្រះសង្រ្គោះ គឺព្រះ​យេស៊ូ​​គ្រីស្ត ឬរូបនៃស្រ្តីរបស់យើង គឺព្រះមាតាដ៏វិសុទ្ធ និងដ៏បរិសុទ្ធបំផុត របស់ព្រះជាម្ចាស់ រូប​របស់ពួកទេវទូតដ៏វិសុទ្ធ ហើយរបស់សន្តបុគ្គល និងមនុស្សសុចរិតទាំងអស់ (មហាសន្និបាតនៅទៅក្រុងនិសេ៖ DS ៦០០)។

១១៦២. “សោភណភាព និងពណ៌នៃរូបភាពជំរុញខ្ញុំឱ្យអធិដ្ឋាន ដូចជាបុណ្យនាំឱ្យសប្បាយ​ភ្នែក ដូចទស្សនីយភាពនៃជនបទជំរុញចិត្តគំនិតខ្ញុំឱ្យលើកតម្កើងសិរីរុងរឿងរបស់ព្រះជាម្ចាស់” (សន្ត យ៉ូហាន ដាម៉ាសែន)។ ការមើលឃើញរូបដ៏វិសុទ្ធ រួបរួមជាមួយនឹងការស្មឹងស្មាធិ៍ព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់ និង​​បទ​ចម្រៀង​ក្នុង​ពិធីបុណ្យ ចូលក្នុងភាពសុខដុមនៃសញ្ញាសម្គាល់របស់ពិធីលើកតម្កើង ដើម្បីឱ្យ​គម្រោង​ការ ដែល​យើង​ប្រារព្ធ​ជ្រាបចូលក្នុងចិត្តគំនិត និងបញ្ចេញក្នុងជីវិតថ្មីរបស់គ្រីស្តបរិស័ទ។

៣. តើត្រូវលើកតម្កើងនៅពេលណា?

វេលានៃពីធីបុណ្យ

១១៦៣. “ព្រះសហគមន៍ជាព្រះមាតាដ៏វិសុទ្ធរបស់យើងយល់ឃើញថា ​មានភារកិច្ច​លើក​តម្កើង​កិច្ច​សង្គ្រោះ ​ដែលព្រះគ្រីស្តជាព្រះស្វាមីបានសម្រេច ដោយចាត់ចែងពិធីនឹករលឹក តាមថ្ងៃកំណត់ក្នុង​អំឡុង​ពេល​អស់​​មួយ​ឆ្នាំតៗគ្នាមក។ រៀងរាល់ថ្ងៃអាទិត្យ នៅថ្ងៃដែលព្រះសហគមន៍ហៅថា “ថ្ងៃរបស់ព្រះអម្ចាស់” ព្រះ​សហគមន៍នឹករលឹកដល់ព្រះអម្ចាស់មានព្រះជន្មថ្មី ដូចព្រះសហគមន៍ធ្លាប់លើកតម្កើង​មួយឆ្នាំ​ម្តងៗ ទាំង​នឹក​រឮក​ដល់​ព្រះអង្គរងទុក្ខលំបាកដ៏ប្រសើរនៅពេលជាមួយគ្នាផង ក្នុងឱកាសបុណ្យចម្លង ជាពិធីយ៉ា​ង​ឧឡារិក​ជាង​គេ​បំផុត។ ​ក្នុងអម្លុងពេលអស់មួយឆ្នាំ ព្រះសហគមន៍លាតព្រឹត្តិការណ៍ដ៏អស្ចារ្យ​ដែលព្រះ​គ្រីស្តបានសម្រេច​ (...)។ ដោយលើក​តម្កើង​ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏អស្ចារ្យរបស់ព្រះគ្រីស្តដែលលោះរំដោះយើងដូច្នេះ ព្រះ​​សហគមន៍​ក៏​បើក​ឱ្យ​គ្រីស្ត​បរិស័ទ​នូវ​កំណប់​ដ៏ថ្លៃថ្នូរ​នៃអនុភាព និងនៃកុសលផលបុណ្យនៃព្រះអម្ចាស់របស់ខ្លួន។ ធ្វើដូច្នេះ ព្រឹត្តិការណ៍​​​ដ៏​អស្ចារ្យ​ទាំងនោះហាក់ដូចជាមានវត្ថមានតាមពេលវេលាតៗទៅ ​ហើយ​គ្រីស្តបរិស័ទអាចភ្ជាប់នឹង​ព្រឹត្តិការណ៍​​ដ៏​អស្ចារ្យ​ទាំងនោះ និងបានពោរពេញដោយព្រះហឬទ័យប្រណីសន្តោសរបស់ព្រះជាម្ចាស់​ដែល​សង្គ្រោះ​គេ” (SC ១០២)។

១១៦៤. ចាប់តាំងពីធម៌វិន័យរបស់លោកម៉ូសេ ប្រជារាស្រ្តរបស់ព្រះជាម្ចាស់បានប្រារព្ធបុណ្យផ្សេងៗ​តាម​ពេល​កំណត់ពីបុណ្យចម្លងមក ដើម្បីរម្លឹកនូវ​កិច្ចការដ៏គួរឱ្យស្ងើចសរសើរ​របស់ព្រះ​ជាម្ចាស់ជា​ព្រះ​សង្រ្គោះ ដើម្បីអរព្រះគុណព្រះអង្គ ដើម្បីចងចាំកិច្ចការនោះ និងដើម្បីបង្រៀនឱ្យអ្នកជំនាន់ថ្មីប្រតិបត្តិតាម។ ក្នុងវេលានៃព្រះសហគមន៍ ដែលមានក្នុងចន្លោះបុណ្យចម្លងរបស់ព្រះគ្រីស្ត ដែលបានកើតឡើងម្តងជាការស្រេច និងរហូតដល់បុណ្យចម្លងនេះបានសម្រេចក្នុងព្រះរាជ្យរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ពិធីបុណ្យ ដែលយើងប្រារព្ធនៅថ្ងៃ​កំណត់ ទទួល​ភាព​ថ្មោង​ថ្មីនៃគម្រោងការដ៏លាក់កំបាំងរបស់ព្រះគ្រីស្ត។

១១៦៥. នៅពេលដែលព្រះសហគមន៍លើកតម្កើងគម្រោងការដ៏លាក់កំបាំងរបស់ព្រះគ្រីស្ត មានពាក្យ មួយបន្ទរទៅនឹងការអធិដ្ឋានរបស់ព្រះសហគមន៍ គឺ “នៅថ្ងៃនេះ! ” ជាសម្លេងខ្ទរ​នៃការ​អធិដ្ឋាន​ដែល​ព្រះ​អម្ចាស់​បាន​បង្រៀនឱ្យចេះ (មថ ៦,១១) នឹងការត្រាស់ហៅនៃព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ (ហប ៣,៧-៤,១១)។ “ថ្ងៃនេះ” របស់ព្រះជាម្ចាស់ដែលមានព្រះជ្មនគង់នៅ ហើយដែលត្រាស់ហៅមនុស្សលោកឱ្យចូលរួមជាមួយព្រះអង្គ ជា “ពេល​​កំណត់” នៃបុណ្យចម្លងរបស់ព្រះយេស៊ូដែលឆ្លងកាត់ និងទទួលយកប្រវត្តិសាស្រ្តទាំងមូល៖

ជីវិតបានលាតសន្ធឹងលើសត្វលោកទាំងអស់ ហើយពួកគេពោរពេញដោយពន្លឺដ៏ធំល្វឹងល្វើយ បូព៌ានៃបូព៌ា ឈានចូលពាសពេញសកលលោក ហើយអ្នកដែល “គង់នៅមុនផ្កាយព្រឹក” និងមុនផ្កាយទាំងអស់ ដែលមាន​ជីវិត​អមតៈ​​ដ៏​ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត គឺព្រះគ្រីស្តដ៏ប្រសើរភ្លឺចាំងលើសត្វលោកទាំងអស់ច្រើនជាងព្រះអាទិត្យ។ ហេតុនេះហើយ បានជាសម្រាប់យើង ដែលផ្ញើជីវិតទៅលើព្រះអង្គ មានថ្ងៃនៃពន្លឺដ៏យូរអង្វែង និងអស់កល្បជានិច្ច ដែលមិនចេះ​រលត់ គឺបុណ្យចម្លងដ៏អាថ៌កំបាំង (សន្ត អ៊ីប៉ូលីត)។

ថ្ងៃរបស់ព្រះអម្ចាស់

១១៦៦. “ព្រះសហគមន៍លើកតម្កើងព្រឹត្តិការណ៍ដ៏អស្ចារ្យនៃបុណ្យចម្លង រៀងរាល់ថ្ងៃទីប្រាំបី ​ដែល​យើង​តែង​ហៅយ៉ាងត្រឹមត្រូវថា ”ថ្ងៃរបស់ព្រះអម្ចាស់” ព្រោះជាថ្ងៃព្រះគ្រីស្តមានព្រះជន្មថ្មី តាមក្រុម​គ្រីស្តទូត​បាន​បញ្ជូន​បន្តមក” (SC ១០៦)។ ថ្ងៃដែលព្រះគ្រីស្តមានព្រះជន្មថ្មីជា “ថ្ងៃទីមួយនៃសប្តាហ៍” ដែលរម្លឹក​ថ្ងៃ​ទី​មួយ​នៃ​ការ​បង្កើត ហើយជា “ថ្ងៃទីប្រាំបី” ដែលព្រះគ្រីស្ត ក្រោយពី​បាន “ផ្ទំសម្រាក” នៃថ្ងៃសប្ប័ទដ៏ប្រសើរ ចាប់ផ្តើមថ្ងៃ “ដែល​ព្រះអម្ចាស់បង្កើត” “ថ្ងៃដែលគ្មានពេលល្ងាច” (ពិធីបុណ្យ​ខាងបូព៌ាប្រទេស)។ “ពិធីជប់លៀង​របស់ព្រះ​អម្ចាស់” ជាស្នូលនៃថ្ងៃនេះ ដ្បិតនៅពេលនោះ សហគមន៍​​ទាំងមូលរបស់គ្រីស្តបរិស័​ទ​ជួប​ព្រះ​អម្ចាស់​ដែល​មាន​ព្រះ​ជន្មថ្មី ហើយដែលអញ្ជើញគេ​ឱ្យ​រួមតុបរិភោគអាហារជាមួយព្រះអង្គ (យហ ២១,១២ ; លក ២៤,៣០)៖

ថ្ងៃរបស់ព្រះអម្ចាស់ជាថ្ងៃនៃជីវិតថ្មី និងថ្ងៃរបស់គ្រីស្តបរិស័ទ ជាថ្ងៃរបស់យើង។ ហេតុនេះ គេហៅថ្ងៃនោះថា ថ្ងៃរបស់ព្រះអម្ចាស់ ដ្បិតថ្ងៃនោះ ព្រះអម្ចាស់ដែលបានជោគជ័យ បានឡើងទៅឯព្រះបិតា។ បើ​សាសន៍​​ដទៃហៅថ្ងៃនោះថា ថ្ងៃនៃព្រះអាទិត្យ យើងក៏ប្រកាសថា ថ្ងៃនោះជាថ្ងៃនៃព្រះអាទិត្យដែរ ពីព្រោះថ្ងៃនេះ ពន្លឺ​នៃពិភព​លោក​បានរះឡើង ថ្ងៃនេះ ព្រះអាទិត្យនៃសេច្ដីសុចរិត ដែលរស្មីផ្តល់ការសង្រ្គោះ បានលេចឡើង (សន្ត យេរ៉ូម)។

១១៦៧. ថ្ងៃអាទិត្យជាថ្ងៃដ៏ប្រសើររបស់អង្គប្រជុំ ដែលគ្រីស្តបរិស័ទប្រមូលផ្តុំគ្នា។ “នៅថ្ងៃអាទិត្យនោះ គ្រីស្ត​បរិស័ទត្រូវតែជួបជុំគ្នាជាធ្លុងតែមួយ។ ដោយស្តាប់ព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ​និងចូលរួមថ្វាយអភិបូជា គ្រីស្ត​បរិស័ទនាំគា្ននឹករលឹកដល់ព្រះអម្ចាស់យេស៊ូរងទុក្ខលំបាកមានជីវិតថ្មី។ ​គ្រីស្តបរិស័ទក៏​អរ​ព្រះគុណ​ព្រះ​បិតា​ដែល “បានប្រោសគេឱ្យកើតជាថ្មី ដោយប្រោសព្រះយេស៊ូគ្រីស្តឱ្យមានព្រះជន្មថ្មី។ ដូច្នេះ យើង​មាន​សេចក្តី​សង្ឃឹមដែលមិនចេះសាប​សូន្យឡើយ”” (SC ១០៦)។

“ឱព្រះគ្រីស្តអើយ! នៅពេលដែលយើងស្មឹងស្មាធិ៍អំពីព្រឹត្តិការណ៍ដ៏អស្ចារ្យដែលព្រះជាម្ចាស់បានបំពេញ នៅថ្ងៃអាទិត្យនៃជីវិតថ្មីដ៏វិសុទ្ធរបស់ព្រះអង្គ យើងថ្លែងថា៖ សូមលើកតម្កើងថ្ងៃអាទិត្យ ដ្បិតនៅថ្ងៃ​នោះ ព្រះ​ជាម្ចាស់​​បាន​ចាប់​​ផ្តើម​​បង្កើត (...) បានសង្រ្គោះពិភពលោក (...) និងបានប្រោសមនុស្សជាតិឱ្យកើតសាជាថ្មី (...)។ នៅថ្ងៃនោះ មេឃនិងដីបានអបអរសាទរ ហើយសកលោកទាំងមូលពោរពេញទៅដោយពន្លឺ ។ សូមលើក​តម្កើង​​​ថ្ងៃអាទិត្យ ដ្បិតនៅ​ថ្ងៃ​នោះ ទ្វារនៃ​ស្ថានបរមសុខបានបើកចំពោះលោកអដាំ ហើយអស់អ្នកដែល​ត្រូវនិរទេស​ឱ្យ​ចូល​ទៅក្នុងវិញ ដោយគ្មានការភិតភ័យ (ពិធីបុណ្យនៅអង់ទីអូស)។

ឆ្នាំពិធីបុណ្យ

១១៦៨. ចាប់តាំងពីត្រៃទិវានៃបុណ្យចម្លង ដូចជាប្រភពនៃពន្លឺ វេលាថ្មីនៃជីវិតថ្មីបំភ្លឺឆ្នាំពិធី​បុណ្យ​ទាំង​មូល។ បន្តិចម្តងៗ ពីម្ខាងមួយទៅម្ខាងមួយទៀត នៃប្រភពនេះ ពិធីបុណ្យផ្លាស់ប្តូរឆ្នាំទាំងមូល ដែល​ពិតជា “ឆ្នាំ​ដែល​ព្រះ​អម្ចាស់សម្ដែងព្រះហឫទ័យមេត្តាករុណា” (លក ៤,១៩)។ ព្រះជាម្ចាស់​មាន​ព្រះរាជ​កិច្ច​សង្រ្គោះ​មនុស្ស​លោក តាមពេលវេលា ប៉ុន្តែ ចាប់តាំងពីពេលដែល​ព្រះជាម្ចាស់បានសម្រេចការសង្រ្គោះនេះ ក្នុង​បុណ្យ​ចម្លង​របស់​ព្រះយេស៊ូ ហើយបានចាក់បង្ហូរព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ ទីចុងក្រោយ​នៃ​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ដូច​ជា​បាន​មក​ដល់​ហើយៗ​ព្រះ​រាជ្យរបស់ព្រះជាម្ចាស់ចូលក្នុងពេលវេលានៃយើង។

១១៦៩. ហេតុនេះហើយ បានជាបុណ្យចម្លង មិនគ្រាន់តែជាបុណ្យមួយក្នុងចំណោមបុណ្យឯទៀតៗទេ គឺ​ជា “បុណ្យនៃបុណ្យទាំងឡាយ” “ពិធីយ៉ាងឧឡារិកជាទីបំផុត” ដូចអភិបូជាជាអគ្គសញ្ញានៃអគ្គសញ្ញា (អគ្គ សញ្ញាដ៏ប្រសើរ)។ សន្ត អាថាណាស ហៅបុណ្យចម្លងជា “ថ្ងៃអាទិត្យដ៏ប្រសើរ” ដូចបូព៌ាប្រទេសហៅសប្តាហ៍​ពិសិដ្ឋ​ថា “សប្តាហ៍ដ៏ប្រសើរ”។ គម្រោងការដ៏អស្ចារ្យនៃជីវិតថ្មី ដែលព្រះគ្រីស្តបានបំផ្លាញសេចក្ដីស្លាប់ ជ្រាប​ចូលក្នុងពេលវេលាដ៏ចាស់ជរារបស់យើងជាមួយ​នឹងថាមពលដ៏ខ្លាំងខ្លារ​ហូតដល់អ្វីៗទាំងអស់​ស្ថិតក្រោម​អំណាច​​​របស់​ព្រះអង្គ។

១១៧០. នៅហាសន្និបាតនៅនីសេ (ឆ្នាំ ៣២៥) ព្រះសហគមន៍ទាំងអស់បានព្រមព្រៀងគ្នា ដើម្បីឱ្យបុណ្យ ចម្លងរបស់គ្រីស្តសាសនាត្រូវប្រារព្ធនៅថ្ងៃអាទិត្យក្រោយថ្ងៃច័ន្ទពេញបូណ៌មី (១៤ នីសាន់) នៃនិទាយរដូវ។ សម្ដេច ប៉ាបគ្រែគ័រទី១៣ ក្នុងឆ្នាំ១៥៨២ បានកែប្រតិទិននៅបស្ចិមប្រទេស ដែលនាំឱ្យមានការខុសគ្នាជាច្រើនថ្ងៃ បើ ប្រៀបធៀបនឹងប្រតិទិននៃបូព៌ាប្រទេស។ ឥឡូវនេះ ព្រះសហគមន៍ខាងបស្ចិម និងបូព៌ាប្រទេស ខិតខំឱ្យមាន​ការព្រមព្រៀងគ្នា ដើម្បីប្រារព្ធពិធីបុណ្យព្រះយេស៊ូមានព្រះជន្មថ្មី ក្នុងថ្ងៃជាមួយគ្នាតែមួយ។

១១៧១. លក្ខណៈផ្សេងៗនៃព្រឹត្តិការណ៍តែមួយរបស់ព្រះយេស៊ូដែលសោយទិវង្គត និងមាន​ព្រះជន្ម​រស់​ឡើង​វិញ លាតសន្ធឹងក្នុងឆ្នាំពិធីបុណ្យ ជាពិសេសសម្រាប់បុណ្យៗដែលទាក់ទងនឹងព្រឹត្តិការណ៍ដ៏អស្ចារ្យអំពីព្រះ ជាម្ចាស់ចាប់កំណើតជាមនុស្ស (បុណ្យទេវទូតជូនដំណឹងទៅព្រះនាងម៉ារី បុណ្យព្រះយេស៊ូប្រសូត និងបុណ្យ​ព្រះ​យេស៊ូសម្ដែងព្រះអង្គឱ្យសាសន៍ដទៃស្គាល់) ដែលរម្លឹកថា ព្រះជាម្ចាស់បានចាប់ផ្តើមសង្រ្គោះយើង ហើយ​ដែលផ្តល់ផលផ្លែដំបូងនៃព្រឹត្តិការណ៍ដ៏អស្ចារ្យរបស់ព្រះយេស៊ូដែលសោយទិវង្គត និងមាន​ព្រះជន្ម​រស់ថ្មី។

ពិធីបុណ្យគោរពសន្តបុគ្គលប្រចាំឆ្នាំ

១១៧២. “ដោយព្រះសហគមន៍លើកតម្កើងព្រឹត្តិការណ៍ដ៏អស្ចារ្យទាំងប៉ុន្មានរបស់ព្រះគ្រីស្ត ក្នុង​អម្លុង​ពេល​អស់មួយឆ្នាំ ដូចេ្នះ ព្រះសហគមន៍ក៏គោរពព្រះនាងម៉ារីជាព្រះមាតារបស់ព្រះជាម្ចាស់ ដោយមានសេចក្កី​ស្រឡាញ់​​​យ៉ាងពិសេសចំពោះព្រះនាង ​ព្រោះព្រះនាងភ្ជាប់ជាមួយបុត្ររបស់ព្រះនាងក្នុង​កិច្ច​សង្រ្គោះរបស់​បុត្រ​នោះ​ដោយ​​ចំណង​ដែលមិនអាចស្រាយបាន។ ពេលព្រះសហគមន៍សម្លឹងមើលព្រះនាងម៉ារី ព្រះសហគមន៍​សរសើរ និង​លើកតម្កើងផលដ៏ប្រសើរជាងគេបំផុតរបស់ព្រះគ្រីស្តដែលលោះរំដោះមនុស្សលោក​។ ម្យ៉ាងទៀត ពេល​ព្រះ​សហគមន៍​​សម្លឹងមើល​ព្រះនាង ព្រះសហគមន៍ក៏នឹករំពឹងគិតដោយអំណរហាក់ដូចជាសម្លឹង​មើល​ក្នុងរូប​ដ៏និមល​បំផុត​នោះ នូវអ្វីៗ​ដែល​ខ្លួនប្រាថ្នាចង់បាន ហើយសង្ឃឹមថា នឹងបានទាំងអស់ដូចព្រះ​នាង​ដែរ” (SC ១០៣)។

១១៧៣. ពេលព្រះសហគមន៍ធ្វើពិធីនឹកថ្ងៃខួបនៃមរណសាក្សី និងរបស់សន្តបគ្គលឯទៀតៗ ក្នុងពិធី​បុណ្យ​ប្រចាំឆ្នាំ “ព្រះសហគមន៍ក៏ប្រកាសនូវព្រឹត្តិការណ៍ដ៏អស្ចារ្យនៃបុណ្យចម្លង ដោយសន្តបុគ្គលទាំងនោះ​រង​ទុក្ខ​រួម​ជាមួយព្រះគ្រីស្ត គេក៏បានទទួលសិរីរុងរឿងរួមជាមួយព្រះគ្រីស្តដែរ។ ព្រះសហគមន៍ក៏បង្ហាញ​សន្តបុគ្គល​ទុក​ជា​គំរូឱ្យ​គ្រីស្តបរិស័ទយកតម្រាបធ្វើតាម គឺគំរូដែលទាក់ទាញមនុស្សទាំងអស់ទៅរកព្រះបិតា ដោយ​សារ​ព្រះ​គ្រីស្ត។ កុសលផលបុណ្យរបស់សន្តបុគ្គលទាំងនោះ ​ក៏ធ្វើឱ្យ​ព្រះជាម្ចាស់​នឹង​ប្រទាន​ពរ​ដល់​ព្រះ​សហគមន៍​ទៀត​ផង” (SC ១០៤)។

ពិធីបុណ្យតាមពេលកំណត់

១១៧៤. គម្រោងការដ៏លាក់កំបាំងរបស់ព្រះគ្រីស្ត ដែលប្រសូតជាមនុស្ស សោយទិវង្គត និងមានព្រះជន្ម ថ្មី ដែលយើងលើកតម្កើងក្នុងពិធីអភិបូជា ជាពិសេសក្នុងអង្គប្រជុំនៃថ្ងៃអាទិត្យ ជ្រាបចូល និងប្រែពេល វេលាប្រចាំថ្ងៃ ដោយប្រារព្ធពិធីពេលកំណត់ “ពិធីរបស់ព្រះជាម្ចាស់” (SC IV)។ ព្រះសហគមន៍បានចាត់​ចែង​ពិធី​នេះ “ដើម្បីឱ្យ​មនុស្ស​លើកតម្កើងសិរីរុងរឿងរបស់ព្រះអង្គ​ទាំងយប់​ទាំងថ្ងៃ” (SC ៨៤) ស្រប​តាមពាក្យបណ្តាំ​ដែល​​មកពីក្រុមគ្រីស្តទូតថា “ត្រូវតែអធិដ្ឋានជានិច្ច” (១ថស ៥,១៧ ; អភ ៦,១៨)។ ពិធីនេះជា “ពិធីលើក​តម្កើង​សិរីរុង​រឿង​ព្រះ​ជាម្ចាស់​ជាសាធារណៈរបស់ព្រះសហគមន៍” (SC ៩៨) ដោយមានគ្រីស្តបរិស័ទ (អ្នកទទួល​តែង​តាំង បព្វជិត និង​គ្រីស្ត​​បរិស័ទធម្មតា) បំពេញ​មុខ​ងារ​ជា​បូជាចារ្យរបស់អស់អ្នកដែលបានជ្រមុជទឹក។ នៅពេល​នោះ “ពិត​ជា​ព្រះ​សហគមន៍​ជា​ភរិយាបន្លឺព្រះសូរសំឡេងឡើង​និយាយសន្ទនាជាមួយព្រះគ្រីស្ត​ជា​ព្រះ​​ស្វាមីមែន ឬ​បើ​ពោល​ឱ្យ​បាន​ល្អជាងនេះទៅទៀត គឺព្រះគ្រីស្តរួមជាមួយព្រះកាយព្រះអង្គមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ព្រះបិតា” (SC ៨៤)។

១១៧៥. ពិធីបុណ្យតាមពេលកំណត់មានគោដៅ ឱ្យទៅជាការអធិដ្ឋាននៃប្រជាជនទាំងអស់របស់ព្រះជាម្ចាស់។ ក្នុង​ពិធីបុណ្យនេះ “ព្រះគ្រីស្តយេស៊ូនៅតែបន្តបំពេញមុខងារជាមហាបូជាចារ្យនេះ ​ដោយសារព្រះសហគមន៍” (SC ៨៣)។ ម្នាក់ៗ​ចូលរួមចំណែកក្នុងពិធីនេះ តាមមុខងាររៀងៗខ្លួនក្នុងព្រះសហគមន៍ និងតាមកាលៈទេសៈប្រចាំជីវិត គឺ​លោក​​បូជាចារ្យ ដែលមានមុខងារប្រកាសដំណឹងល្អ ហើយពីព្រោះព្រះជាម្ចាស់ត្រាស់​ហៅពួកលោក​ឱ្យ​អធិដ្ឋាន​​ដោយមិន​រសាយ​ចិត្ត និងបម្រើព្រះបន្ទូល (SC ៨៦ ; ៩៦ ; PO ៥) បព្វជិតបព្វជិតា ដែលបាន​ទទួល​ព្រះ​អំណោយ​ទាន​​ថ្វាយ​ខ្លួន​ទាំងស្រុង (SC ៩៨) ហើយនឹងគ្រីស្តបរិស័ទទាំងអស់ទៅតាមលទ្ធភាពរបស់ខ្លួន៖ “អស់​លោក​គង្វាលត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ចាត់ចែងពិធីលើកតម្កើងសិរីរុងរឿងព្រះជាម្ចាស់រួបរួមគ្នាក្នុងព្រះវិហារ ​គឺពិធី​នៅ​ម៉ោង​​​សំខាន់ៗ ជាពិសេសពិធីលើកតម្កើងពេលល្ងាច នៅថ្ងៃអាទិត្យ និងនៅថ្ងៃបុណ្យឧឡារិក។ ​យើង​ផ្តែ​ផ្តាំ​ឱ្យ​គ្រីស្ត​បរិស័ទធម្មតា សូត្រធម៌ពិធីបុណ្យតាមពេលកំណត់ រួបរួមជាមួយបូជាចារ្យក៏បាន ឬរួបរួម​ជាមួយគ្នាក៏បាន ឬម្នាក់​ឯង​ក៏បានដែរ” (SC ១០០)។

១១៧៦. ការប្រារព្ធពិធីបុណ្យ តាមពេលកំណត់ មិនគ្រាន់តែទាមទារឱ្យសម្លេងស្របនឹងចិត្តគំនិត ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ថែមទាំងឱ្យ “ខិតខំរៀនឱ្យ​មានចំណេះ​កាន់តែ​ជ្រៅៗ អំពីពិធីបុណ្យនានា និងអំពី​ព្រះ​គម្ពីរ ជាពិសេស​ស្គាល់អត្ថន័យទំនុកតម្កើង”(SC ៩០)។

១១៧៧. បទចម្រៀង និងពាក្យសូត្រធម៌នៃពិធីបុណ្យតាមពេលកំណត់បញ្ចូលទំនុកតម្កើងក្នុងវេលានៃ ព្រះសហគមន៍ ដោយសម្ដែងជានិមិត្តរូបវេលានៃថ្ងៃ វេលានៃពិធីបុណ្យ ឬបុណ្យដែលគេលើកតម្កើង។ ម្យ៉ាង​ទៀត ការអានព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់ជារៀងរាល់ពេលកំណត់ (ជាមួយនឹងចម្លើយដែលមានបន្តបន្ទាប់ព្រះបន្ទូល​នេះ) ហើយនៅពេលកំណត់ខ្លះ ការអានគ្រូបាធ្យាយ និងគ្រូខាងវិញ្ញាណ សម្ដែងយ៉ាង​ជ្រាល​ជ្រៅនូវ​អត្ថន័យ​នៃ​ព្រឹត្តិ​ការណ៍​ដែលគេប្រារព្ធ ជួយឱ្យឈ្វេងយល់ទំនុកតម្កើង និង​រៀបចំ​ចិត្ត​គំនិត​ឱ្យ​ធ្វើ​សមាធិ​យ៉ាង​ស្ងៀម​ស្ងាត់។ ដូច្នេះ Lectio divina ដែលយើងអាន និងស្មឹងស្មាធិ៍ព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ដើម្បី​ឱ្យ​ព្រះ​បន្ទូល​នេះ​ទៅជា​សេចក្ដីអធិដ្ឋាន ចាក់ឫសក្នុងពិធីបុណ្យ។

១១៧៨. ពិធីបុណ្យតាមពេលកំណត់ ដែលបន្តពិធីអភិបូជាម្យ៉ាង មិនលុបចោលពិធី​ផ្សេងៗទៀតនៃ​ប្រជាជន​​របស់ព្រះជាម្ចាស់ ជាពិសេសការក្រាបថ្វាយបង្គំ និងការគោរពព្រះកាយព្រះគ្រីស្តទេ ផ្ទុយទៅវិញ ពិធី​បុណ្យតាមពេលកំណត់បំពេញពិធីផ្សេងៗទាំងអស់នោះ។

៤. តើត្រូវលើកតម្កើងនៅឯណា?

១១៧៩. ការគោរព “ដោយវិញ្ញាណ និងសេចក្ដីពិត” (យហ ៤,២៤) នៃសម័្ពន្ធមេត្រីថ្មីមិនជាប់ទាក់ទិននឹង កន្លែងតែមួយទេ។ ព្រះជាម្ចាស់បានប្រគល់ផែនដីដ៏វិសុទ្ធទាំងមូលឱ្យបុត្រធីតារបស់មនុស្សលោក។ អ្វីដែល សំខាន់ នៅពេលដែលគ្រីស្តបរិស័ទប្រមូលផ្តុំគ្នាក្នុងកន្លែងតែមួយ គឺ “ថ្មដ៏មានជីវិត” ដែលផ្តុំគ្នាឡើង ដើម្បី “កសាងព្រះដំណាក់របស់ព្រះវិញ្ញាណ” (១ពត្រ ២,៤-៥)។ ព្រះកាយព្រះគ្រីស្តដែលមានព្រះជន្មថ្មី ជាព្រះដំណាក់ខាងវិញ្ញាណដែលទឹកដ៏មានជីវិតផុសឡើង។ ដោយសារព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធបានបង្រួបបង្រួម​យើង​ជាមួយព្រះគ្រីស្ត “យើងទាំងអស់គ្នាជាព្រះវិហាររបស់ព្រះជាម្ចាស់ដ៏មានព្រះជន្មគង់នៅ” (២ករ ៦,១៦)។

១១៨០. ពេលមានសេរីភាពខាងសាសនាយ៉ាងពេញលេញ (DH ៤) គ្រីស្តបរិស័ទកសាងអាគារ ដើម្បី​លើកតម្កើងព្រះជាម្ចាស់។ ព្រះវិហារដែលមើលឃើញមិនគ្រាន់តែជាកន្លែងប្រជុំប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែ ព្រះវិហារនោះ​សម្ដែងនូវព្រះសហគមន៍ដ៏មានជីវិតនៅកន្លែងនេះ ជាព្រះដំណាក់របស់ព្រះជាម្ចាស់ ដែលបានសម្រុះសម្រួល​មនុស្សលោករួមជាមួយព្រះគ្រីស្ត។

១១៨១. “យើងគោរពព្រះដំណាក់នៃការអធិដ្ឋាន ដើម្បីជួយគាំទ្រ និងលើកទឹកចិត្តគ្រីស្ត​បរិស័ទ។ នៅ​ក្នុង​ព្រះ​ដំណាក់​នេះ យើងប្រាព្ធពិធីអភិបូជា និងរក្សាទុកនូវព្រះកាយព្រះគ្រីស្ត គ្រីស្តបរិស័ទជួបជុំ​គ្នា យើងគោរព​វត្តមាន​​នៃ​​ព្រះបុត្រារបស់ព្រះជាម្ចាស់ជាព្រះសង្រ្គោះរបស់យើង ដែលត្រូវបូជាសម្រាប់យើងលើអាសនៈ​នៃ​សក្ការៈ​​បូជា។ ដំណាក់​នៃការអធិដ្ឋាននេះ ត្រូវតែស្អាត សមស្របនឹងការអធិដ្ឋាន និងពិធីអភិបូជា” (PO ៥ ; SC ១២២-១២៧)។ ក្នុង “ព្រះ​ដំណាក់របស់ព្រះជាម្ចាស់” នេះ សេចក្ដីពិត និងភាពសុខដុមនៃសញ្ញាសម្គាល់ត្រូវ​សម្ដែង​​ព្រះគ្រីស្ត ដែលមានវត្តមានគង់នៅ និងមានសកម្មភាពក្នុងកន្លែងនេះ” (SC ៧)៖

១១៨២. អាសនៈ នៃសម្ពន្ធមេត្រីថ្មីជាព្រះឈើឆ្កាងនៃព្រះអម្ចាស់ (ហប ១៣,១០)។ អគ្គសញ្ញានៃព្រឹត្តិការណ៍ ដ៏អស្ចារ្យរបស់ព្រះយេស៊ូដែលសោយទិវង្គត និងមានព្រះជន្មថ្មីហូរចេញពីព្រះឈើឆ្កាងនោះ។ លើអាសនៈ ដែលជាស្នូលនៃព្រះវិហារ ព្រះជាម្ចាស់ប្រោសឱ្យសក្ការបូជានៃព្រះឈើឆ្កាងមានវត្តមានខាង​អគ្គ​សញ្ញា។ អាសនៈ​នេះ ជាតុរបស់ព្រះអម្ចាស់ដែរ ដែលព្រះអង្គអញ្ជើញប្រជាជនរបស់ព្រះអង្គឱ្យចូលរួម (IGMR ២៥៩)។ ក្នុងពិធីបុណ្យខាងបូព៌ាប្រទេសខ្លះ អាសនៈជានិមិត្តរូបនៃផ្នូរ (ព្រះគ្រីស្តពិតជាបានសោយទិវង្គត ហើយ​ពិតជាមាន​ព្រះ​ជន្មថ្មីមែន)។

១១៨៣. ត្រូវដាក់ព្រះពន្លា “ក្នុងកន្លែងដ៏សមរម្យបំផុតនៃព្រះវិហារ ដោយគោរពយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ” (MF)។ សភាព​សមរម្យ កន្លែង និងសុវត្ថិភាពរបស់ព្រះពន្លា (SC ១២៨)​ ត្រូវជំរុញយើងឱ្យក្រាបថ្វាយបង្គំព្រះអម្ចាស់ ដែល​មានវត្តមានដ៏ពិត​ប្រាកដក្នុងអគ្គសញ្ញាដ៏វិសុទ្ធនៃអាសនៈ។

ជាធម្មតា យើងរក្សាទុក និងគោរពប្រេងគ្រីស្មា (មីរ៉ូន) ដែលជាប្រេងអភិសេកសញ្ញាសម្គាល់​ខាងអគ្គ​សញ្ញា​នៃ​ព្រះ​​អំណោយ​ទានរបស់ព្រះវិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ ក្នុងកន្លែងដ៏មានសុវត្ថិភាពនៃទីសក្ការៈ។ យើងអាចបន្ថែម​ប្រេង​​លាប​អ្នកត្រៀមខ្លួនជ្រមុជទឹក និងប្រេងលាបអ្នកជម្ងឺដែរ។

១១៨៤. កៅអី  (ទីតាំង) របស់លោកអភិបាល ឬលោកបូជាចារ្យ “ត្រូវសម្ដែងនូវមុខងាររបស់អ្នកអធិបតីអង្គប្រជុំ ដែលដឹកនាំការអធិដ្ឋាន” (IGMR ២៧១)។

តុព្រះបន្ទូល ៖ “សេចក្ដីថ្លៃថ្នូរនៃព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់ទាមទារឱ្យមានកន្លែងមួយ ក្នុងព្រះវិហារ ដែល​​ជួយប្រកាសព្រះបន្ទូលនេះ ហើយដែលគ្រីស្តបរិស័ទងាយចាប់អារម្មណ៍ ពេលពិធីលើកតម្កើងព្រះ​បន្ទូល” (IGMR ២៧២)។

១១៨៥. ប្រជាជនរបស់ព្រះជាម្ចាស់ចាប់ផ្តើមជួបជុំគ្នា​ដោយអគ្គសញ្ញាជ្រមុជទឹក។ ដូច្នះ ព្រះវិហារត្រូវតែមាន​កន្លែងមួយសម្រាប់ពិធីបុណ្យជ្រមុជទឹក ហើយជួយរម្លឹកពាក្យសន្យានៃពិធីនេះ (ទឹកព្រះពរ)។

ការរស់នៅសាជាថ្មីរបស់គ្រីស្តបរិស័ទទាមទារឱ្យគេកែប្រែចិត្តគំនិត ។​ ដូច្នេះ ត្រូវតែមានកន្លែង​សមរម្យដើម្បីទទួលអ្នកបាប ដែលចង់ទទួលអគ្គសញ្ញាលើកលែងទោស។

ព្រះវិហារត្រូវតែជាកន្លែងដែលជំរុញឱ្យស្មឹងស្មាធិ៍ និងអធិដ្ឋានដោយស្ងៀមស្ងាត់ ដែលបន្តការ​អធិដ្ឋាន​ដ៏​ប្រសើរនៃអភិបូជា ហើយដែលធ្វើការអធិដ្ឋាននេះជ្រាបចូលក្នុងចិត្តគំនិតផង។

១១៨៦. ទីបំផុត ព្រះវិហារមានអត្ថន័យសំដៅទៅលើគ្រាចុងក្រោយបំផុត។ ដើម្បីចូលក្នុងព្រះដំណាក់​របស់​ព្រះជាម្ចាស់ ត្រូវតែឈានចូលតាមមាត់ទ្វារមួយ  ជានិមិត្តរូបបង្ហាញថា ព្រះជាម្ចាស់ត្រាស់ហៅ​មនុស្សលោក​ដែល​​ត្រូវ​របួសដោយសារ​អំពើបាបឱ្យចូលក្នុងពិភពលោកនៃជីវិតថ្មី។ ព្រះវិហារដែលមើល​ឃើញ​ជា​និមិត្តរូប​នៃ​ព្រះដំណាក់របស់ព្រះបិតា។ ប្រជាជនរបស់ព្រះជាម្ចាស់កំពុងដើរឆ្ពោះទៅព្រះដំណាក់នេះ ដែលព្រះបិតា “នឹងជូត ទឹកភ្នែកចេញអស់ពីភ្នែករបស់គេ” (វវ ២១,៤)។ ហេតុនេះហើយ បានជាព្រះវិហារជាដំណាក់របស់បុត្រធីតាទាំង អស់ របស់ព្រះជាម្ចាស់ ដែលបើកទូលាយ និងទទួលគេយ៉ាងរាក់ទាក់។

សង្ខេប

១១៨៧. ពិធីបុណ្យជាព្រះរាជកិច្ចរបស់ព្រះគ្រីស្តទាំងស្រុង ទាំងព្រះសិរសា ទាំងព្រះកាយ។ មហា​បូជាចារ្យ​យើងតែងតែប្រារព្ធពិធីបុណ្យនេះក្នុងពិធីបុណ្យនៃស្ថានបរមសុខ រួមជាមួយព្រះមាតាដ៏វិសុទ្ធរបស់ព្រះ ជាម្ចាស់ ក្រុមគ្រីស្តទូត សន្តបុគ្គលទាំងឡាយ និងមហាជនដែលបានចូលក្នុងព្រះរាជ្យហើយ។

១១៨៨. ក្នុងពិធីបុណ្យ អង្គប្រជុំទាំងមូលជា “អ្នកប្រារព្ធ” ទៅតាមមុខងាររបស់ខ្លួន។ គ្រីស្តបរិស័ទសុទ្ធ​តែជាបូជាចារ្យមកពីគេជាព្រះកាយព្រះគ្រីស្ត។ ប៉ុន្តែ គ្រីស្តបរិស័ទខ្លះ ទទួលអគ្គសញ្ញាតែងតាំងជាបូជាចារ្យ ដើម្បី ធ្វើជាតំណាងរបស់ព្រះគ្រីស្តជាព្រះសិរសានៃព្រះកាយ។

១១៨៩. ក្នុងពិធីបុណ្យ មានសញ្ញាសម្គាល់ និងនិមិត្តរូបផ្សេងៗ ដែលដកស្រងពីការបង្កើត (ពន្លឺ ទឹក ភ្លើង) ជីវិតរបស់មនុស្ស (លាង ចាក់ប្រេង កាច់នំប៉័ង) និងប្រវិត្តនៃការសង្រ្គោះ (ពិធីនៃបុណ្យចម្លង)។ ធាតុនៃ​សកលលោក ពិធីរបស់មនុស្ស និងកាយវិការដែលរម្លឹកអំពីព្រះជាម្ចាស់ទាំងអស់នោះ ត្រូវបញ្ចូល​ក្នុង​ពិភព​នៃ​ជំនឿ ហើយ​ឫទ្ធានុភាព​នៃ​ព្រះ​វិញ្ញាណ​ដ៏​វិសុទ្ធទទួលយកធាតុ ពិធី និងកាយវិការទាំងអស់នោះ ដែល​ក្លាយទៅជាសកម្មភាពសង្រ្គោះ និងប្រោសឱ្យបានវិសុទ្ធរបស់ព្រះគ្រីស្ត។

១១៩០. ពិធីបុណ្យលើកតម្កើងព្រះបន្ទូលជាផ្នែកដ៏សំខាន់នៃពិធីបុណ្យ។ ព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ដែលគេប្រកាស និងជំនឿដែលឆ្លើយតបនឹងព្រះបន្ទូលនេះ សម្ដែងអត្ថន័យនៃពិធីបុណ្យនេះ។

១១៩១. ចម្រៀង និងតន្រី្តទាក់ទងយ៉ាងជិតស្និទនឹងកិច្ចការខាងពិធីបុណ្យ។ លក្ខណផ្សេងៗ ដើម្បី ប្រើប្រាស់ចម្រៀង និងតន្រ្តីយ៉ាងត្រឹមត្រូវ មានដូចតទៅ៖ សោភណភាពនៃការអធិដ្ឋាន ការចូលរួមនៃអង្គប្រជុំ ដោយមានចិត្តថ្លើមតែមួយ និងលក្ខណៈដ៏សក្ការៈនៃពិធីបុណ្យ។

១១៩២. រូបភាពដ៏វិសុទ្ធ ដែលមានក្នុងព្រះវិហារយើង​ និងនៅក្នុងផ្ទះយើង មានគោលដៅដាស់តឿន និង​​​​​បំប៉នជំនឿរបស់យើងក្នុងគម្រោងការដ៏អស្ចារ្យរបស់ព្រះគ្រីស្ត។ តាមរយៈរូបរបស់ព្រះគ្រីស្ត​និងរបស់កិច្ចការ​ព្រះអង្គអំពី​ការ​សង្រ្គោះ គឺព្រះអង្គនេះហើយ ដែលយើងក្រាបថ្វាយបង្គំ។ តាមរយៈរូបដ៏វិសុទ្ធនៃ​ព្រះ​មាតា​ដ៏វិ​សុទ្ធ​របស់ព្រះ​ជាម្ចាស់ ពួកទេវទូត និងជនដ៏វិសុទ្ធ យើងគោរពប្រណិប័តន៍មនុស្ស ដែលគំនូរនោះជាតំណាង។

១១៩៣. ថ្ងៃអាទិត្យ “ថ្ងៃរបស់ព្រះអម្ចាស់” ជាថ្ងៃសំខាន់ជាងគេ ដើម្បីប្រារព្ធពិធីអរព្រះគុណ ដ្បិតថ្ងៃនេះ ជាថ្ងៃនៃការមានព្រះជន្មថ្មី។ ថ្ងៃនេះ ជាថ្ងៃនៃអង្គប្រជុំ ដែលលើកតម្កើងព្រះជាម្ចាស់ ជាថ្ងៃនៃក្រុមគ្រួសារ ជាថ្ងៃនៃ អំណរសប្បាយ ថ្ងៃសម្រាកពីការងារ។ ថ្ងៃនេះ ជាថ្ងៃ “គ្រឹះ និងស្នូលនៃឆ្នាំពិធីបុណ្យ” (SC ១០៦)។

១១៩៤. ព្រះសហគមន៍ “លាតសន្ធឹងគម្រោងការដ៏អស្ចារ្យរបស់ព្រះគ្រីស្តអស់មួយឆ្នាំ ចាប់តាំងពីព្រះ យេស៊ូប្រសូតជាមនុស្ស រហូតដល់ព្រះអង្គយាងឡើងស្ថានបរមសុខ ថ្ងៃព្រះវិញ្ញាណយាងមក និងថ្ងៃដែលយើង​រង់​ចាំ​​ពោរពេញដោយសេចក្ដីសង្ឃឹមឱ្យព្រះអម្ចាស់យាងសោយរាជ្យ” (SC ១០២)។

១១៩៥. ដោយនឹករលឹកដល់ជនដ៏វិសុទ្ធ ជាពិសេសព្រះមាតាដ៏វិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់ បន្ទាប់មកក្រុម​គ្រីស្តទូត មរណសាក្សី និងសន្តបុគ្គលឯទៀត នៅថ្ងៃកំណត់នៃឆ្នាំពិធីបុណ្យ ព្រះសហគមន៍នៅលើផែនដីបង្ហាញ ថា ព្រះសហគមន៍រួមជាមួយនឹងពិធីបុណ្យនៃស្ថានបរមសុខ លើកតម្កើងព្រះគ្រីស្ត ដែលបានសម្រេចការសង្រ្គោះ ក្នុងសិរីរាង្គប្រកបដោយសិរីរុងរឿងរបស់ព្រះអង្គ ហើយគំរូរបស់ពួកលោកដាស់តឿនព្រះសហគមន៍ឱ្យធ្វើ ដំណើរ​ទៅកាន់ព្រះបិតា។

១១៩៦. គ្រីស្តបរិស័ទដែលប្រារព្ធពិធីពេលកំណត់រួមជាមួយព្រះគ្រីស្ត ជាបូជាចារ្យដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតរបស់ យើង ដោយសូត្រធម៌ទំនុកតម្កើង រិះគិតអំពីព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ចៀង និងប្រទានពរ ដើម្បីបញ្ចូលទៅក្នុង​ការ​អធិដ្ឋានជានិច្ច និងជាសកលរបស់ព្រះអង្គ ដែលលើកតម្កើងព្រះបិតា និងទូលអង្វរឱ្យ ព្រះអង្គចាត់​ព្រះ​វិញ្ញាណ​ដ៏វិសុទ្ធយាងមក​លើពិភពលោកទាំងមូល។

១១៩៧. ព្រះគ្រីស្តជាព្រះវិហារពិតប្រាកដរបស់ព្រះជាម្ចាស់ “ព្រះដំណាក់​ដែល​សិរីរុងរឿង​របស់​ព្រះ​អង្គ​គង់​នៅ” ដោយសារព្រះហឫទ័យប្រណីសន្តោសរបស់ព្រះជាម្ចាស់ គ្រីស្តបរិស័ទក្លាយទៅជាព្រះវិហារនៃព្រះ​វិញ្ញាណដ៏វិសុទ្ធ ថ្មដ៏មានជីវិត ដែលកសាងព្រះសហគមន៍។

១១៩៨. ក្នុងការរស់នៅលើផែនដី ព្រះសហគមន៍ត្រូវការកន្លែង ដែលសហគមន៍អាចជួបជុំគ្នាបាន គឺព្រះ វិហារយើង ដែលអាចមើលឃើញ កន្លែងដ៏វិសុទ្ធ ដែលតំណាងទីក្រុងដ៏វិសុទ្ធ ទីក្រុងយេរូសាឡឹមនៃស្ថានបរមសុខ ដែលយើងកំពុងធ្វើដំណើរដូចបូជនីយេសក៍។

១១៩៩. ក្នុងព្រះវិហារនោះ ព្រះសហគមន៍លើកតម្កើងជាសាធារណៈនូវសិរីរុងរឿងនៃព្រះត្រៃឯកដ៏វិសុទ្ធ ស្តាប់ព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់ និងច្រៀងសរសើរព្រះអង្គ អធិដ្ឋាន និងថ្វាយពិធីសក្ការៈរបស់ព្រះគ្រីស្ត ដែល គង់នៅក្នុងចំណោមអង្គប្រជុំខាងអគ្គសញ្ញា។ ព្រះវិហារនោះ ជាកន្លែង ដើម្បីស្មឹងស្មាធ និងអធិដ្ឋានតែម្នាក់ឯងផង ដែរ។

ប្រការទី២៖​ ​ពិធីបុណ្យខុសប្លែកពីគ្នា គម្រោងការដ៏អស្ចារ្យតែមួយ

ប្រពៃណីខាងពិធីបុណ្យក្នុងព្រះសហគមន៍កាតូលិក

១២០០. ពីសហគមន៍ដំបូងនៅទីក្រុងយេរូសាឡឹមរហូតដល់អវសានកាលនៃពិភពលោក ព្រះសហគមន៍ របស់ព្រះជាម្ចាស់ ដែលនៅស្មោះត្រង់នឹងជំនឿដែលមកពីក្រុមគ្រីស្តទូត លើកតម្កើងគម្រោងាការដ៏អស្ចារ្យតែមួយ អំពីព្រះយេស៊ូដែលសោយទិវង្គតនិងមានព្រះជន្មថ្មី។ ​គេលើកតមកើងគម្រោងការ​ដ៏​អស្ចារ្យមាន​តែ​មួយ​នេះ ប៉ុន្តែគេប្រារព្ធពិធីបុណ្យតាមរបៀបខុសប្លែកពីគ្នា។

១២០១. លក្ខណៈសម្បត្តិប្រសើរខ្ពង់ខ្ពស់ ដែលស្ទង់មិនបាន របស់គម្រោងការដ៏អស្ចារ្យរបស់ព្រះគ្រីស្ត​ បានជាគ្មានប្រពៃណីខាងពិធីបុណ្យណាមួយអាចសម្ដែងគម្រោងការនេះឱ្យបានពេញលក្ខណៈឡើយ។ ប្រវត្តិ នៃកំណើត និងការអភិវឌ្ឍរបស់ពិធីទាំងអស់នោះ ផ្តល់សក្ខីភាពថា ព្រះសហគមន៍ទាំងអស់បំពេញគ្នាទៅវិញទៅ​មក។ នៅពេលដែលព្រះសហគមន៍នោះបានប្រារព្ធប្រពៃណីខាងពិធីបុណ្យនោះ ដោយរួបរួមជាមួយគ្នាត្រង់ជំនឿ និងត្រង់អគ្គសញ្ញានៃជំនឿ ព្រះសហគមន៍នោះ បានទទួលពីគ្នាទៅវិញទៅមក ហើយរីកចម្រើនដោយគោរពការ​បញ្ជូន​បន្ត និងបេសកកម្មរួមនៃព្រះសហគមន៍ទាំងមូល (EN ៦៣-៦៤)។

១២០២. ប្រពៃណីផ្សេងៗខាងពិធីបុណ្យបានកើតមក ដោយសារបេសកកម្មរបស់ព្រះសហគមន៍តែម្តង។ ព្រះសហគមន៍នៅក្នុងតំបន់ និងដែលមានវប្បធម៌តែមួយ បានចាប់ផ្តើមលើកតម្កើងគម្រោងការរបស់ព្រះគ្រីស្ត តាម​លក្ខណៈពិសេស និងវប្បធម៌ផ្ទាល់ខ្លួន៖ ក្នុងការបញ្ជូនបន្តរបស់ “បញ្ញត្តិនៃជំនឿ” (២ធម ១,១៤) ក្នុង​និមិត្តរូបផ្សេងៗនៃពិធីបុណ្យ ក្នុងការចាត់ចែងឱ្យរួបរួមគ្នាដូចជាបងប្អូន ក្នុងការឈ្វេងយល់ខាងទេវវិទ្យានៃ​គម្រោងការ​ដ៏​លាក់​កំបាំង​​ទាំង​អស់  ហើយក្នុងលក្ខណៈផ្សេងៗរបស់សន្តបុគ្គល។ ហេតុនេះ ជីវិតខាងពិធីបុណ្យ​របស់ព្រះ​សហគមន៍​មួយ សម្ដែងនូវព្រះគ្រីស្ត ដែលជាពន្លឺ និងជាការសង្រ្គោះរបស់ប្រជាជាតិទាំងអស់ ឱ្យ​ប្រជាជន និង​វប្បធម៌មួយ ដែលព្រះជាម្ចាស់បានចាត់ព្រះសហគមន៍នេះឱ្យទៅ ហើយ​ដែល​ព្រះសហគមន៍​នេះ​ចាក់​ឫស។ ព្រះ​​សហគមន៍កាតូលិក គឺព្រះសហគមន៍អាចរាប់បញ្ជូលក្នុងឯកភាព​របស់ខ្លួន លក្ខណៈ​សម្បត្តិពិត​ប្រាកដ​នៃ​វប្បធម៌ទាំងអស់ ដោយបន្សុទ្ធវប្បធម៌ទាំងអស់នោះ (LG ២៣ ; UR ៤)។

១២០៣. ប្រពៃណីខាងពិធីបុណ្យ ឬពិធីដែលព្រះសហគមន៍ប្រើប្រាស់សព្វថ្ងៃ បានមកពីក្បួនឡាតាំង (ជាពិសេស​ក្បួន​រ៉ូម៉ាំង ជាមួយនឹងពិធីផ្សេងៗទៀតរបស់ព្រះសហគមន៍តាមស្រុកនានា ដូចជាពិធីរបស់សន្ត អំប្រ័រ ឬរបស់​ក្រុម​គ្រួសារ​បព្វជិតខ្លះទៀត) ហើយនឹងពិធីខាងប៊ីសង់ អាឡិចសង់ឌ្រី ឬកូប ខាង​ស៊ីរី អារមេនី ម៉ារូនីត និង​កាល់ដេ។ “មហា​សន្និបាតដ៏វិសុទ្ធសូមប្រកាសថា របបពិធីបុណ្យផ្សេងៗដែលព្រះសហគមន៍ជា​​​ព្រះមាតាដ៏វិសុទ្ធរបស់យើង​តែងតែទទួលស្គាល់យ៉ាងត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់រួចហើយ សុទ្ធតែមានសិទ្ធិ និងមានតម្លៃ​​​ដ៏ថ្លៃ​​​ថ្នូរ​​​ស្មើគ្នា។ ​នៅពេល​អនាគត ព្រះសហគមន៍ក៏មានបំណងចង់រក្សាទុក និងជួយលើកស្ទួយរបបពិធីបុណ្យ​​​ទាំងនោះឱ្យរីកចម្រើន​គ្រប់​បែបយ៉ាងទៀតផង” (SC ៤)។

ពិធីបុណ្យ និងវប្បធម៌

១២០៤. ការប្រារព្ធពិធីបុណ្យត្រូវស្របនឹងទេពកោសល្យ និងវប្បធម៌របស់ប្រជាជាតិនានា (SC ៣៧-៤០)។ “ដើម្បីឱ្យជាតិសាសន៍ទាំងអស់បានស្គាល់គម្រោងការដ៏អស្ចារ្យរបស់ព្រះគ្រីស្ត ហើយឱ្យគេជឿ និងស្តាប់តាម” (រម ១៦,២៦) ត្រូវតែប្រកាស លើកតម្កើង និងទទួលគម្រោងការនេះ ក្នុងវប្បធម៌ទាំងអស់ ទើប​វប្បធម៌នោះ មិន​ត្រូវ​លុប​បំបាត់ទេ ប៉ុន្តែឱ្យព្រះអង្គលោះ និងបំពេញវប្បធម៌នោះវិញ (CT ៥៣)។ បុត្រធីតា​ដ៏​រាប់​មិនអស់អាចចូលទៅឯព្រះបិតារបស់គេបាន ដើម្បីលើកតម្កើងសិរីរុងរឿងរបស់ព្រះអង្គ នៅក្នុងព្រះវិញ្ញាណ​តែមួយ ដោយសារ និងតាមវប្បធម៌របស់គេផ្ទាល់ ដែលព្រះគ្រីស្តបានទទួលយក និងបានកែប្រែ។

១២០៥. “ក្នុងពិធីបុណ្យ ជាពិសេសក្នុងអគ្គសញ្ញា មានផ្នែកមួយដែលមិនអាចផ្លាស់ប្តូរបាន ដ្បិតមកពី​ព្រះ​ជាម្ចាស់ ដែលព្រះសហគមន៍ត្រូវរក្សាទុក ហើយមានផ្នែកខ្លះៗ ដែលយើងអាចផ្លាស់ប្តូរបាន ដែល​ព្រះ​សហគមន៍​មានអំណាច ហើយពេលខ្លះមានភារកិច្ច សម្របផ្នែកនោះតាមវប្បធម៌របស់ជាតិសាសន៍ ដែល​ទើប​នឹង​ទទួល​ដំណឹងល្អ” (សម្ដេចប៉ាប យ៉ូហាន ប៉ូល ទី២ ; SC ២១)។

១២០៦. “ពិធីបុណ្យផ្សេងៗពីគ្នាអាចធ្វើឱ្យព្រះសហគមន៍រីកចម្រើន ប៉ុន្តែអាចបង្កើតភាពតានតឹង ធ្វើឱ្យគ្រីស្តបរិស័ទមិនយល់ចិត្តគ្នា សូម្បីតែព្រះសហគមន៍អាចបាក់បែកគ្នាដែរ។ ក្នុងវិស័យនេះ ត្រូវ​តែ​យល់​ឱ្យច្បាស់ថា ភាពផ្សេងពីគ្នាមិនអាចបង្ខូចឯកភាពបានឡើយ។ ព្រះសហគមន៍អាចមានពិធីបុណ្យ​ផ្សេងៗ​ពីគ្នា លុះត្រាតែពិធីទាំងអស់នោះស្របតាមជំនឿរួម អគ្គសញ្ញាដែលព្រះសហគមន៍បានទទួលពី​ព្រះ​គ្រីស្ត និង​រួប​រួម​ជា​មួយនឹងក្រុមលំដាប់លំដោយ។ ត្រូវតែប្រែចិត្តគំនិត និងលះបង់ទំនៀមទម្លាប់ ដែលខុស​ពី​ជំនឿ​កាតូលិក ដើម្បីស្របតាមវប្បធម៌”(សម្ដេចប៉ាប យ៉ូហាន ប៉ូល ទី២ ; SC ២១)។

សង្ខេប

១២០៧. គួរប្រារព្ធពិធីបុណ្យក្នុងវប្បធម៌នៃប្រជាជាតិ ដែលព្រះសហគមន៍ស្ថិតនៅ ដោយមិនចុះចូលនឹង វប្បធម៌នេះ។ ម្យ៉ាងទៀត ពិធីបុណ្យផ្ទាល់បង្កើត និងអប់រំវប្បធម៌។

១២០៨. ប្រពៃណីផ្សេងៗខាងពិធីបុណ្យ ឬពិធីដែលព្រះសហគមន៍ទទួលស្គាល់ត្រឹមត្រូវ ព្រោះ​ពិធីនោះសំដៅ និងបញ្ជូនគម្រោងការដ៏អស្ចារ្យរបស់ព្រះគ្រីស្ត សម្ដែងអំពីព្រះសហគមន៍សកល។

១២០៩. លក្ខណដែលធានាឯកភាពក្នុងប្រពៃណីផ្សេងៗនៃពិធីបុណ្យ គឺធ្វើតាមការបញ្ជូនបន្ត ដែលមក​ពី​ក្រុម​គ្រីស្តទូត ពោលគឺការរួបរួមក្នុងជំនឿ និងអគ្គសញ្ញាដែលយើងបានទទួលពីក្រុមគ្រីស្តទូត។ អ្នកបន្តមុ​ខ​ងារ​របស់​ក្រុមគ្រីស្តទូតបង្ហាញ​ និងធានាការរួបរួមនេះ។